یادداشت شفاهی دکتر «امانا… قرائیمقدم» جامعهشناس، درباره اینکه قمار و قماربازی چه آسیبهای جامعهشناختی را به فرد و جامعه تحمیل میکند؟
قمار و قماربازی پدیده جدیدی نیست اما این روزها با تبلیغات ماهوارهای و رسانههای فضای مجازی افزایش یافته و شدت گرفته است. قماربازی از گذشته در جامعه وجود داشته است ولی نه به شکل مدرن. قدیمترها مثلا با بجل(استخوان مهره پای گوسفند) بازی و قمار میکردند یا قماربازها اصطلاحی به نام «لیلاج» داشتند که به معنی قمارباز حرفهای و ماهر است. بعدها تاس و تختهنرد اضافه شد و بعد هم که ورقبازی آمد و جوانان به آن روی آوردند اما امروز قماربازی به دلیل این که کانالها و افراد خاصی را به تبلیغات آن اختصاص دادهاند، افزایش یافته و به همین دلیل آسیبهای جامعهشناختی زیانآوری را با خود به همراه آورده است.
جدایی و خودکشی؛ پیشکش نامطلوب قمار
قمار خانمان برانداز است. وقتی فردی به این کار روی میآورد ممکن است در نهایت همه چیزش را ببازد و این در رفتار و آینده همسر و فرزندان تاثیر مستقیم میگذارد. وقتی فردی به این کار روی میآورد از کار، کوشش و فکر کردن به دغدغه و سلامت خانوادهاش باز میماند و تمام فکروذکرش مشغول پدیده قمار میشود. در واقع فرد هم از کار و زندگی غافل میشود هم از آینده فرزندان و خانواده. در نهایت، قماربازی در مواردی عاملی برای جدایی و حتی رفتارهای پرخطر فرد در قبال خودش می شود به ویژه افرادی که بیش از اندازه میبازند و کل درآمدشان را صرف قمار میکنند و حتی زندگیشان را میبازند. بنابراین از همه ابعاد و زاویا مسئله قمار، مضر و زیانآور است.[لازم است خود فرد و اطرافیانش در صورت بروز رفتار پرخطر با اورژانس اجتماعی به شماره 123 تماس بگیرند].
ضرر به اقتصاد جامعه با قمار
در وضعیت اقتصادی جامعه، وقتی فردی به جای آن که به کار و تلاش بپردازد بیشتر اوقات عمرش را صرف هدر دادن آن با قمار میکند به اقتصاد جامعه هم ضرر میزند. این فرد از نظر روحی و روانی به خانواده و جامعه آسیب میزند و از نظر اجتماعی هم انواع ناگواری و آسیبهای اجتماعی از طلاق و خودکشی گرفته تا هرزهگری و اعتیاد را به جامعه اضافه میکند. ناچار وقتی فرد درمانده میشود و هرچه که در زندگی داشته است، می بازد ممکن است به سرقت و خلافهای زیانآور دیگر هم روی آورد.
قمارباز از جامعه بریده میشود
شاید یکی از سوالهای مهم این باشد که چطور میشود جلوی قمار را گرفت؟ به نظرم باید سرگرمیها را در جامعه افزایش بدهیم و آنها را غنی کنیم. با قمار هم میتوان اوقاتفراغت را پر کرد ولی قمار، غنی نیست. به طور مثال، تئاتر، کنسرتهای موسیقی، کتابخانههای کاربردی، جشنهای شهری و ملی، اماکنی که در آن شور و نشاط حاکم باشد، باشگاههای ورزشی و کلوبهای بازیهای هیجانی یا فکری مثل شطرنج در جامعه ما بسیار ضعیف است در نتیجه به جای این که فرد به ورزش و باشگاههای ورزشی یا کتاب خوانی و دیگر مسائل علاقهمند شود به قمار و پدیدههایی از این دست روی میآورد که برایش هیجانانگیز است. با چندبار بازی، آلوده قمار میشود و به آن عادت میکند. در واقع در چنین شرایطی از جامعه می برد و به قمار، اعتیاد و … پناه میبرد. در تمام دنیا، جامعهشناسی اوقات فراغت به ویژه برای نسل نوجوان و جوان یکی از مهمترین بخشهاست چون با پیشرفت صنعت و فناوری در جامعه، بخش زیادی از کار انسان را فناوری انجام میدهد و فراغت مردم زیاد می شود و اگر این اوقاتفراغت، پر و غنی نشود ممکن است افراد به انواع آسیبهای اجتماعی روی آورند.
