برچسب: تغذیه کودک

گیاه آویشن

آويشن گياهی كوهستانی و معطر از تیره نعناییان است كه تنوع زيادی دارد. اين گياه دارای طبيعتی گرم و خشك بوده، از آن معمولاً به عنوان ادويه برای طعم‌‌دار كردن انواع غذاها استفاده می‌‌كنند.

از آویشن در كشور ما معمولاً به صورت دمنوش، جوشانده و خشك شده استفاده می‌شود ولی در كشورهای ديگر علاوه بر پودر آن، نوع تازه‌اش را به عنوان سبزی نيز در غذا مصرف می‌كنند. آويشن تازه عطر و بوی بيشتری نسبت به نوع خشک آن دارد. این گیاه بوی بسیار مطبوع و مزه تندی دارد.

از گیاه آویشن در صنایع غذایی، دارویی، بهداشتی و آرایشی استفاده‌های متنوعی می‌شود. قسمت‌های دارویی این گیاه، گل، سرشاخه‌ها و برگ خشک شده آن است. برخی خواص آویشن عبارتند از تقویت دید، تقویت معده، کمک به هضم غذا، تقویت نیروی جنسی، کاهش درد سیاتیک و دردهای مفصلی، ضد عفونی کننده، خرد کردن سنگ مثانه، خون رسانی، ضد نفخ و ریزش مو، تسکین درد رحم، دل پیچه، کوفتگی عضلات و ایجاد نشاط. همچنین دارای خاصيت ضد ميكروبی، ضد قارچی، ضد انگلی، ضد التهاب، ضد احتقان، ضد زخم‌های داخلی، ضد آلزايمر و قابض است.

آنچه که مهم است آويشن سقط كننده جنين در مادران باردار محسوب می‌شود، بنابراين زنان باردار بايد از مصرف اویشن در بارداری خودداری كنند. ماده تیمول موجود در این گیاه کمی سمی است، لذا زیاده‌روی در مصرف و خوردن آویشن مضر خواهد بود.

مصرف آویشن در بارداری و خطر سقط جین

سقط جنین، به معنای پایان یافتن بارداری در هر مرحله‌ای است که زندگی نوزاد در جریان است، از نظر علمی و از دیدپزشکی خاتمه یافتن بارداری به واسطه جراحی یا خارج کردن جنین یا رویان از رحم (پیش از آنکه قادر به ادامه حیات باشد) را سقط جنین می‌گویند. سقط جنین یا بصورت خود به خود رخ می‌دهد که به آن معمولاً سقط جنین غیر عمدی (ناخواسته) گفته می‌شود، یا می‌تواند عامدانه باشد.

یکی از زمان‌هایی که به هیچ وجه نباید دارویی گیاهی را بدون مشاوره با پزشک مصرف کرد، دوران بارداری است.

یکی از اصول استفاده از خواص دارویی گیاهان برای بیماری‌های مختلف این است که همه گیاهان دارویی کاملاً بی‌خطر نیستند و برای استفاده بیشتر و بهره‌گیری از خواص دارویی آنها، باید ابتدا برخی از اطلاعات اساسی مانند خواص، ترکیب شیمیایی آن گیاه و عوارض جانبی مصرف آنها را بدانیم و بشناسیم .

به طور کلی اگرچه ترکیبات مۆثر داروهای گیاهی نسبت به داروهای شیمیایی رقیق‌تر و در نتیجه اثرات جانبی آن‌ها کمتر است، اما همچنان باید در استفاده از داروهای گیاهی با احتیاط عمل کرد، به ویژه در دوران بارداری که سلامت جنین ممکن است در خطر قرار بگیرد و از آن مهمتر برخی از گیاهان باعث سقط جنین می‌شوند.

بیا نی نی | بخش مادر و کودک – دوران بارداری دوران حساسی بوده که استفاده از انواع داروهای گیاهی و شیمیایی در آن بایستی با احتیاط و زیر نظر پزشک صورت گیرد، با این وجود داروهای گیاهی مناسب که عارضه‌ای برای مادر و جنین نداشته باشد می‌تواند در حل مشکلات دوران بارداری به کار رود.

مشکلات شایع دوران بارداری شامل تهوع، استفراغ، کمردرد، یبوست، کم خونی فیزیولوژیک، سوزش سر دل، ترشحات زیاد دستگاه تناسلی، خستگی و … می‌باشد که به عنوان نمونه می‌توان برای کاهش تهوع و استفراغ از برخی داروهای گیاهی مانند رازیانه، بابونه، رنجبیل و بادرنجبویه استفاده کرد.

تحقیقات انجام شده در زمینه مصرف خاکشیر در بارداری

تحقیقات جدید بیانگر این بوده است که استفاده و مصرف خاکشیر در بارداری، تاثیرات مثبت و قابل‌توجهی در فرآیند زایمان و همین‌طور دوره‌ای دارد که در آن بدن پس از وضع حمل به حالت عادی بازمی‌گردد.

طبق بررسی‌های انجام شده در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور، مادرانی که در دوران بارداری از خاکشیر استفاده کرده و خاکشیر می‌خوردند، به ویژه برای آن دسته که زایمان طبیعی انجام می‌دهند، کمتر از دیگران دچار مشکلات هنگام زایمان و پس از آن می‌شوند. اگرچه تحقیقات دیگر نیز نشان داده، مصرف خاکشیر حتی برای مادرانی که سزارین می‌کنند هم پر فایده است، اما اثربخشی فوق‌العاده‌اش را در زایمان طبیعی نشان می‌دهد. برای انجام این پژوهش، محققان کشورمان دو گروه از زنان باردار را مورد آزمایش و بررسی قرار دادند. به این صورت که، به یک گروه از از زنان باردار که به طور تصادفی انتخاب شده بودند در آخرین ماه‌های بارداری‌شان (هفته 37 به بعد) به طور مرتب و روزانه مقدار اندکی خاکشیر داده شد و گروه شاهد در دوران بارداری خود از مصرف خاکشیر خودداری نمودند.

نتایج این بررسی‌نشان داد خاکشیر با اثر بر روند زایمان می‌تواند در آماده کردن دهانه رحم، بدون افزایش عوارضی مانند سزارین و پایین آمدن نمره آپگار نوزادان موثر باشد. آن دسته از خانم‌های باردار که خاکشیر خورده بودند طول مرحله اول زایمان و درمان سزارین کوتاه‌تری داشتند.

فواید خوردن خاکشیر در بارداری

رفع یبوست در بارداری: جهت رفع یبوست در دوران بارداری، خانم‌های باردار می‌توانند یک قاشق چایخوری خاکشیر را در یک لیوان آب جوشیده ولرم ریخته و با کمی عسل شیرین کنند و روزی ۱ الی ۲ بار مصرف کنند.

تسهیل زایمان طبیعی: مصرف خاکشیر در اواخر بارداری بر آماده نمودن دهانه رحم برای زایمان واژینال موثر است. با توجه به اینکه خوردن و استفاده از خواص خاکشیر دردوران بارداری مانعی ندارد، می‌توان از خواص آن، جهت تسهیل زایمان استفاده کرد. خاکشیر با اثر بر روند زایمان می‌تواند در آماده کردن دهانه رحم مؤثر باشد.

کاهش زایمان به شیوه سزارین: با توجه به اینکه امروزه زایمان به شیوه سزارین، شایعترین عمل جراحی مامایی بوده و میزان آن در بیست سال گذشته از 5 درصد به 20 درصد افزایش یافته است، همچنین عوارض جانبی و عواقب ناخواسته سزارین به ویژه برای مادر بیشتر از زایمان طبیعی است، استفاده از خاکشیر و خوردن آن به ویژه در ماه‌های آخر بارداری باعث کاهش احتمال زایمان به روش سزارین شده و تجربیات نشان داده، زنانی که در دوران بارداری از خاکشیر استفاده کرده‌اند، زایمان طبیعی موفق‌تری داشته‌اند.

افزایش سلامت و هوش جنین: تحقیقات نشان داده که سلامت نوزادان در بدو تولد نیز، در صورت مصرف خاکشیر در بارداری بیشتر است.

در پایان ذکر این نکته ضروری است که با توجه به حساس بودن دوران بارداری و سلامت مادر و جنین، بهتر است زنان باردار در مصرف هر گونه داروی شیمیایی و گیاهی از جمله خوردن خاکشیر در بارداری، همچنان تعادل را رعایت کرده و مراتب را با پزشک معالج در میان بگذارند.

بیا نی نی | بخش مادر و کودک – اختلال‌های گوارشی و داشتن حالت تهوع به ویژه تهوع صبحگاهی، شایع‌ترین شکایت دوران بارداری است. حالت تهوع و استفراغ در این دوران در 50 تا 80 درصد زنان باردار مشاهده می‌شود و در درجه خفیف، متوسط و شدید زنان باردار را گرفتار کرده و موجب سلب آرامش و سلامت آنان می‌شود. از سویی مضر بودن استفاده از داروهای شیمیایی و خطرات مصرف این داروها بر سلامت جنین، سبب شده است تا استفاده از گیاهان دارویی از جایگاه ویژه‌ای برخوردار شوند.

تحقیقات انجام شده در زمینه مصرف زنجبیل در بارداری

زنجبیل به عنوان یک ماده گیاهی در طب سنتی برای کاهش و مداوای تهوع و استفراغ و تعدیل این حالت به ویزه تهوع صبحگاهی از گذشته مورد شناخت و معرفی شده است. تحقیقات در زمینه مصرف زنجبیل در بارداری نشان دهنده آن است که مصرف روزانه ریشه گیاه زنجبیل یا پودر آن باعث کاهش میزان شدت تهوع می‌شود. همچنین بررسی‌ها نشان دادند که میزان رضایت از ریشه گیاه زنجبیل برای رفع تهوع بیشتر از پودر آن است.

در مطالعه دیگری، در گروهی از زنان باردار که در طول بارداری خود به ویژه چند ماه‌ اول که از زنجبیل استفاده می‌کردند، نسبت به گروه شاهد که هیچ استفاده‌ای از زنجبیل نداشتند، تعداد دفعات تهوع و شدت تهوع بسیار کاهش یافته بود ولی از لحاظ آماری دارای اختلاف معنی داری نبودند. در اغلب مطالعات میان مصرف ویتامین B6 و زنجبیل اثرات مشابهی دیده شده است و به این نتیجه رسیدند که زنجبیل تا ۵۰ درصد باعث کاهش دفعات استفراغ می‌شود.

طبق مطالعات بررسی شده، مصرف روزانه پودر زنجبیل یا یک تا ۲ گرم ریشه گیاه زنجبیل در بارداری به صورت روزانه، در کاهش دفعات تهوع و شدت تهوع و استفراغ بسیار مؤثر است.

خواص زنجبیل در بارداری

از مهمترین خواص زنجبیل را می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

بهبود گردش خون: مصرف زنجبیل موجب بهبود گردش خون بدن مادر و انتقال بهتر مواد غذایی و اکسیژن به جنین می‌شود.

کاهش کلسترول خون: زنجبیل باعث کاهش سطح کلسترول خون می‌شود و از این طریق عوارض و خطرات احتمالی ناشی از بالا بودن کلسترول در دوران بارداری را کاهش میدهد.

رفع تهوع صبحگاهی: استفاده از زنجبیل تهوع صبحگاهی دوران بارداری را تخفیف و رنج ناشی از آن را تسکین می‌دهد.

ضد التهاب: زنجبیل به دلیل دارا بودن حدود ۱۲ نوع آنتی اکسیدان، به صورت یک ماده ضدالتهاب عمل کرده و رادیکال های آزاد را خنثی می‌کند. بنابراین مصرف آن باعث تقویت سیستم ایمنی بدن مادر در این دوره حساس از زندگی خواهد شد.

تقویت سیستم ایمنی جنین: زنجبیل تازه حاوی آهن، ویتامین C و اسید فولیک است، بنابراین به تقویت سیستم ایمنی جنین نیز کمک می کند و احتمال بروز نقایص مادرزادی بدو تولد را کاهش میدهد.

بهترین شکل مصرف زنجبیل در دوران بارداری، مصرف زنجبیل تازه به میزان طبیعی است مثلا به مقدار کمی که ممکن است در پخت غذا یا یک وعده چای زنجبیل استفاده کنید. خوردن چای زنجبیلی، در هر ساعت از شبانه روز، برای رفع حالت تهوع بی‌نهایت موثر است. می توانید آن را به شکل چای کیسه‌ای تهیه کرده و یا مقداری از زنجبیل تازه را در آب جوش ریخته و میل کنید.

مضرات مصرف زنجبیل در بارداری

یکی از زمان‌هایی که به هیچ وجه نباید داروهای گیاهی را بدون مشاوره با پزشک مصرف کرد، دوران بارداری است. یکی از اصول استفاده از خواص دارویی گیاهان برای بیماری‌های مختلف این است که همه گیاهان دارویی کاملاً بی‌خطر نیستند و برای استفاده بیشتر و بهره‌گیری از خواص دارویی آنها، باید ابتدا برخی از اطلاعات اساسی مانند خواص، ترکیب شیمیایی آن گیاه و عوارض جانبی مصرف آنها را بدانیم و بشناسیم. به طور کلی اگرچه ترکیبات موثر داروهای گیاهی نسبت به داروهای شیمیایی رقیق‌تر و در نتیجه اثرات جانبی آن‌ها کمتر است، اما همچنان باید در استفاده از داروهای گیاهی با احتیاط عمل کرد، به ویژه در دوران بارداری که سلامت جنین ممکن است در خطر قرار بگیرد.

در مورد مصرف زنجبیل در بارداری، خوردن زنجبیل تازه بعید است که باعث بروز مشکلاتی برای جنین شود. با این حال، توجه داشته باشید که مصرف مکمل زنجبیل به مقدار زیاد، بالقوه خطرناک است و می تواند باعث سقط جنین یا خونریزی قاعدگی شود. بنابراین از مصرف خودسرانه و زیاده‌روی در خوردن زنجبیل پرهیز نموده و قبل از اضافه کردن زنجبیل به رژیم غذایی خود، با پزشکتان مشورت کنید.

بیا نی نی | بخش مادر و کودک – زیتون درخت یا درختچه‌ای همیشه سبز و بدون خزان است. میوه درخت زیتون گوشتی و هسته‌دار بوده، پوست آن براق و صاف، بسیار تلخ مزه است و رنگ آن ابتدا سبز بوده که در نهایت به بنفش تغییر رنگ می‌دهد. زیتون بر دو نوع است، داخلی و خارجی. انواع مختلف زیتون داخلی عبارتند از: زرد، روغنی، ماری، فیشمی و دزفول و انواع خارجی آن که بیشتر متعلق به کشوهای اسپانیا، یونان، فرانسه، ایتالیا و سوریه است.

ترکیب شیمیایی زیتون رسیده شامل روغن بوده، این روغن مخلوطی از اولئیک اسید، لینولئیک اسید و پال میتیک اسید است، همچنین دارای سدیم، ویتامین A و E و آهن می‌باشد. از اینرو ارزش غذایی این گیاه پرخاصیت فراوان بوده، علاوه بر آن خواص درمانی بسیاری نیز دارد. در این مطلب خواص و فواید خوردن زیتون در بارداری و مصرف روغن آن در دوران بارداری گردآوری شده است.

خواص زیتون در بارداری

• زیتون و روغن آن نقشی اساسی در رشد جنین در طول دوران بارداری ایفا می‌کند و کمبودش اثرات مضری بر رشد بچه خواهد داشت. مطالعات نشان داده رشد فرزندانی که مادرانشان در دوران حاملگی از زیتون و روغن زیتون استفاده کرده‌اند، از لحاظ قد، وزن، رفتار و واکنش‌های رفتاری، بهتر هستند. با توجه به اینکه جنین برای رشد نیاز به انواع ویتامین‌ها و به ویژه ویتامین E دارد، با وجودیکه این ویتامین در روغن زیتون چندان فراوان نیست، اما کیفیت کافی را به علت مقاومتش در مقابل اکسیداسیون، دارا می‌باشد. بنابراین از کیفیت بالایی برخوردار می‌باشد. از آنجا که مقدار و نوع غذایی که در دوران بارداری مصرف می شود، نقش مهمی در تطبیق سوخت و سازی که در مادر و رابطه‌اش با جنین ایجاد می‌شود، دارد، لذا استفاده از روغن زیتون در بارداری بسیار موثر خواهد بود.
• از دیگر خواص زیتون وجود آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد مغذی ضد التهاب موجود در آن است، که به عنوان یک ایبوپروفن طبیعی عمل می‌کند. روغن زیتون شامل oleocanthal است که یک ماده با خواص ضد التهابی می‌باشد و بسیار شبیه به خواص داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی عمل می‌کند، به طوری که حدود 50 گرم روغن زیتون مقدار زیادی oleocanthal با خواص ضد التهابی دارد که شبیه به 10 دوز ایبوپروفن برای بزرگسالان عمل می‌کند که این می‌تواند اثباتی در مورد خواص درمانی قوی زیتون باشد.
• در دوران بارداری به علت تاثير هورمونها، حركت طبيعی روده‌ها كاهش يافته و يبوست ايجاد مي‌شود، از فواید مصرف و خوردن زیتون و روغن زیتون در بارداری، رفع یبوست این دوران خواهد بود.
• استفاده موضعی از روغن زیتون در بارداری یکی از راه‌های درمان بیخطر و پیشگیری از ایجاد ترک‌هایی است که به خاطر بزرگ شدن شکم در بارداری ایجاد می‌شوند. ترک‌های بارداری، خطوطی فشرده روی پوست هستند که اغلب در ماه‌های آخر بارداری که شکم به سرعت بزرگ می‌شود تا کودک در حال رشد را در خود جای دهد، روی آن ایجاد می‌شود. ترک‌های بارداری در اثر تغییر بافت ارتجاعیِ زیر پوست ایجاد می‌شوند. این ترک‌ها بسته به پوست شما به رنگ صورتی، قهوه‌ای مایل به قرمز، بنفش، قهوه‌ای تیره می‌باشند که در آینده کم رنگ می‌شوند، اما کاملاً محو نخواهند شد. مرطوب نگه داشتن پوست شکم با روغن زیتون، در حین بزرگ شدن آن می‌تواند به کاهش خارش پوست و پیشگیری از ایجاد ترک کمک کند.
• زیتون، سرشار از آهن است، با توجه به اینکه در دوران بارداری نیاز بدن به آهن افزایش چشمگیری می‌یابد، مصرف زیتون در بارداری بسیار مفید خواهد بود. در واقع توانایی سلول‌های قرمز خون در حمل اکسیژن در سراسر بدن در راه مناسب، وابسته به حضور آهن در خون است. اگر بدن زنان در دوران بارداری دچار کمبود آهن باشد، بافت‌های بدن و جنین به اندازه کافی اکسیژن دریافت نمی‌کنند و موجب ایجاد اختلال در رشد جنین می‌گردد. همچنین، آهن برای فرآیند تولید انرژی در بدن ضروری است. علاوه بر این، عملکرد مناسب بسیاری از آنزیم‌ها و سیستم ایمنی بستگی به مقدار کافی آهن موجود در بدن دارد.

عناب از میوه های بسیار مفید است که علاوه بر خواص تغذیه‌ای دارای موارد استفاده زیادی به عنوان یک گیاه دارویی است. این میوه که می توان درختان آن را از ایران تا هند و جنوب چین و حتی جنوب اروپا پیدا کرد، در هر منطقه ای دارای اسامی مختلفی است. در هند و پاکستان آن را ایناب و در شرق آسیا آن را خرمای قرمز، خرمای چینی یا خرمای هندی می‌نامند. خواص عناب مدتهای طولانی است که شناخته شده است. مردمان کشورهایی مانند چین و کره عناب را به عنوان داروی سنتی که مبنای گیاهی دارد بکار میبرند. این میوه در بسیاری کشورها با ویژگی کاهنده استرس مطرح شده است و از پودر میوه عناب برای آرامش اعصاب و اضطراب استفاده می شده است. میوه عناب خون را تصفیه و سموم را از سیستم بدن دفع می کند.عناب پوست را روشن میکند، مانع مشکلات قلبی می‌شود و احساس آرامش میدهد. خواص آنتی اکسیدان عناب همچنین به جلوگیری از سرطان کمک می‌کند. به طور کلی خواص دارویی عناب شامل تمیز کننده و تصفیه کننده خون، تقویت حافظه، رفع غم و کم کردن اضطراب، تمیز کنده کلیه، رفع بی‌خوابی، تسکین اعصاب، رفع حالت تهوع و استفراغ، پیشگیری از سرطان، جلوگیری از پوسیدگی دندان‌ها، ایجاد کم اشتهایی، موثر در افزایش رشد موی سر، تقویت عضلات و تقویت کننده دستگاه گوارش است. خوردن عناب خشک بهتر از عناب تازه است و طبع عناب معتدل متمایل به سرد و مرطوب می‌باشد. قسمت‌های مورد استفاده عناب، میوه ، بذر، برگ، پوست و ریشه آن است. همچنین کاربرد عناب در ایران بیشتر به صورت میوه خشک است. در این مطلب خواص و فواید خوردن عناب در بارداری گردآوری شده است.

فواید خوردن عناب در بارداری

• خوردن عناب در بارداری و مخصوصا در ماه دوم دوران بارداری برای رشد و سلامت جنین مفید است.
• این میوه سرشار از ویتامین C می‌باشد. در حالت تازه 74/ 36 درصد و در حالت خشک 65 الی 77/71 درصد قند دارد و به همین دلیل ارزش غذایی بالایی داشته، مصرف آن برای مادران باردار مفید است.
• خوردن عناب در بارداری به جلوگیری از تهوع و استفراغ و برای تسکین درد‌های شکمی در دوران بارداری کمک می‌کند.
• مصرف عناب در دوران بارداری، از خستگی و بیحالی مختص این دوران کم کرده و به عنوان تقویت کننده انرژی عمل می کند.
• عناب آرامبخش و خواب آور است، استفاده از جوشانده یا شربت عناب در بارداری به کاهش افسردگی دوران بارداری در برخی افراد، کمک شایانی خواهد کرد.
• عناب منبع خوبی از آنتی اکسیدان طبیعی است، همچنین این میوه سرشار از ویتامین A، C و پتاسیم است و به تقویت سیستم ایمنی در دوران بارداری کمک می‌کند.
• استفاده از دمنوش و جوشانده عناب در دوران بارداری برای کاهش فشار خون دوران بارداری موثر است.
• یکی دیگر از خواص مصرف عناب، تاثیر آن در درمان نازایی است.

خوردن عناب در بارداری در طب اسلامی

در طب اسلامی توصیه شده که مادر در ماه دوم بارداری هر روز سوره مبارکه توحید را بر دو عدد عناب بخواند و آن را ناشتا میل کند. مطالعات نشان داده، خوردن عناب در ماه دوم بارداری بیشتر از ماه‌های دیگر بر جنین اثر می‌گذارد و در عین حال دردهای شکمی مادر را کم می‌کند.

حضرت علی (علیه السلام) فرموده‌اند : عناب خواب آور است و بی‌خوابی را برطرف می‌کند و تب را می‌برد، هسته عناب خواب آور است، خستگی شدید را برطرف و رشد موی سر را زیاد می‌کند.

از نظر طب قدیم ایران، طبع كنجد گرم است. كنجد بسیار مغذی است و در اكثر كشورهای فقیر به عنوان جانشین گوشت و شیر بكار می‌رود. خواص کنجد عبارتند از: تامین کننده کلسیم بدن، تامین اسید فولیک، تامین آهن و روی برای رفع خستگی، درمان کم خونی، ضد التهاب، آنتی اکسیدان، کاهش کلسترول بد و افزایش کلسترول خوب، تامین ویتامین‌های مورد نیاز، چاق شدن، بهبود سوخت و ساز بدن، پیشگیری از پوکی استخوان و استحکام استخوان‌ها و دندان‌ها است. همچنین استفاده از کنجد و روغن کنجد به کاهش خطر سکته قلبی، پیشگیری از سرطان و درمان یبوست کمک می‌کند و برای افزایش توان جنسی در مردان مؤثر است. از طرفی مصرف کنجد در بارداری با تامین نیاز بدن مادر و جنین به انواع ویتامین‌ها و مواد معدنی به رشد و سلامت جنین کمک شایانی خواهد کرد. تحقیقات انجام شده توسط کارشناسان، اثر مثبت روغن کنجد بر تکامل دستگاه عصبی نوزدان را که به دلیل وجود اسیدهای چرب موجود در کنجد است، نشان می‌دهد.

ارزش تغذیه‌ای و خواص کنجد در بارداری 

دانه کنجد به عنوان یک دانه روغنی حاوی ترکیب از اسیدهای چرب اشباع نشده، چربی، پروتئین، مواد معدنی و کربوهیدرات (قند) است، همچنین حاوی گروه زیادی از ویتامین‌ها می‌باشد. ویتامین‌های موجود در دانه‌های کنجد، ویتامین‌های خانواده B از جمله ویتامین B1 و B2 و اسید فولیک و ویتامین E است که هر سه عضو خانواده ویتامین B برای تکامل جنین و ارتقاء سلامتی مادر باردار بسیار مفید است، بنابراین خوردن دانه کنجد برای زنان باردار به منظور تامین این ویتامین لازم و ضروری خواهد بود.

در سه ماهه دوم بارداری مصرف کنجد، که هم کلسیم را تامین می‌کند و هم امگا۳ بالایی دارد و هم روی ضریب هوشی کودک تاثیر می گذارد، توصیه شده است.

در سه ماهه‌ سوم بارداری که سیستم عصبی جنین در حال تکمیل می‌باشد و توانایی‌هایی مثل خندیدن، راه رفتن و تکلم در او شکل می‌گیرد، باید پیام‌های عصبی از طریق مغز ارسال گردد و برای این که مغز سالم شکل گیرد به املاح و ویتامین‌های متعددی نیاز است که یکی از آنها کلسیم می‌باشد که 30 گرم دانه کنجد حدود 25 درصد کلسیم مورد نیاز را تأمین می‌کند که معادل یک سوم لیوان شیر است. پس دانه کنجد می‌تواند به عنوان منبع کلسیم مناسب در دوران بارداری نیز به شمار رود. علاوه بر این دانه‌های کنجد منبع خوبی از مس، منگنز، فسفر و منیزیم در دوران بارداری هستند.

یکی از مشکلات رایج مادران در دوره بارداری و از مسائلی که زنان باردار با آن مواجه هستند، کمبود و فقر آهن می‌باشد و نیاز به مصرف آهن در این دوره به شدت افزایش می‌یابد. حجم خون در دوره‌ بارداری تقریباً دو برابر می‌شود، همچنین سلول‌های خونی جنین و جریان خون‌ آن در این دوره در حال شکل‌گیری می‌باشد، بنابراین مصرف 30 گرم کنجد به صورت روزانه یک پنجم نیاز آهن را تامین خواهد کرد.

از دیگر فواید خوردن کنجد در بارداری، وجود آنتی اکسیدان‌های موجود در دانه کنجد و روغن آن می‌باشد که در تقویت سیستم ایمنی بدن مادر و جنین موثر است.
 

نکات مهم در زمینه مصرف کنجد و روغن کنجد در بارداری 

یکی از زمان‌هایی که به هیچ وجه نباید انواع مواد غذایی و داروهای گیاهی را بدون مشاوره با پزشک مصرف کرد، دوران بارداری است و زنان باردار باید در استفاده از هرگونه ماده غذایی، داروی شیمیایی و حتی داروهای گیاهی با احتیاط کامل عمل نمایند، چرا که سلامت جنین ممکن است در خطر قرار بگیرد. زیاده‌روی و افراط در مصرف کنجد و روغن آن خطر سقط جنین را افزایش می دهند، به همین دلیل همان قدر که مصرف زیاد آن در ماه‌های نخست بارداری می‌تواند نامطلوب باشد، مصرف آن در ماه آخر بارداری و به ویژه یک هفته به زایمان می‌تواند به انجام زایمانی طبیعی و آسان کمک کند. به طور کلی لازم است زنان باردار در مصرف کنجد در بارداری اعتدال را رعایت کرده و با پزشک خود در این باره مشورت نمایند.

بیدمشک گیاهی است از نژاد بید که دارای سنبله‌هایی با اسانس معطر و خواص درمانی فراوان است. استفاده از عطر و طعم بیدمشک از زمانهای دور، به دلیل داشتن خواص درمانی متعدد در بین ایرانیان رایج بوده، همین مسئله باعث شده تا اکثر ایرانیان این عرق خوشبو را در خانه‌های خود داشته باشند. خواص بیدمشک شامل تقویت‌كننده قلب، اعصاب و محرك قوای جنسی بوده، همچنین دستگاه گوارش را تقویت كرده و اشتها را افزایش می‌دهد و جوشانده برگ یا پوست درخت آن سبب دفع انگل‌ها و كرم‌های معده و روده می‌شود. از مهمترین خواص عرق بیدمشک نیز خاصیت آرامبخشی و خواب‌آوری است. جوشانده گل بیدمشك همراه با شكر، ناراحتی‌های عصبی، افسردگی، درد‌های عصبی و روماتیسمی را بهبود می‌بخشد. در ادامه این مطلب با خواص عرق بیدمشک در بارداری، شربت بیدمشک و طرز تهیه آن آشنا شوید.

فواید مصرف عرق بیدمشک در بارداری

بعضی خوراکیها یا داروهای گیاهی می‌توانند خطراتی را، هر چند اندک، برای جنین به همراه داشته باشند لذا توصیه می‌شود که مادران باردار و به ویژه بانوانی که سابقه یا خطر سقط جنین، خونریزی دوران بارداری و مشکلات مشابه دارند؛ مصرف آنها را به حداقل کاهش دهند و به ویژه در مورد داروهای گیاهی تنها با مشورت پزشک با تجربه اقدام کنند. به طور کلی از آن جایی که دوران بارداری، دورانی حساس و مهم به شمار می‌رود، مصرف بیش از حد گیاهان دارویی توصیه نمی‌شود چرا که ممکن است به جنین آسیب وارد کند. با این وجود با توجه به اینکه یکی از مشکلات شایع زنان در طی بارداری، افسردگی دوران بارداری و تنش‌های روحی است، برای تسکین این تنش‌ها در صورت ضرورت می‌توان از مقدار کمی مخلوط عرق بیدمشک و عرق بهارنارنج استفاده نمود. از آن جایی هرگونه تنش روحی و جسمی در سلامت آینده کودک موثر است، اهمیت به بهبود حالات ماردران باردار بسیار مهم است. استفاده از عرق بیدمشک در بارداری یکی از پرطرفدارترین عرقیجات در میان زنان باردار به شمار می‌رود، با این وجود به دلیل طبیعت سرد آن، مصرف بیش از حد آن ممکن است به جنین آسیب وارد کند. همچنین لازم به ذکر است برای اطمینان از سالم بودن گیاهان دارویی مورد استفاده، بهتر است محصولات شرکت‌های معتبر و با علامت استاندارد استفاده شود.

شربت بیدمشک (خواص و طرز تهیه)

شکوفه‌های درخت بیدمشک که در زبان محلی «پیش پیشا» گفته می‌شود، دارای اسانس معطری و کاربرد دارویی هستند و قبل از باز شدن برگ‌ها ظاهر می‌شوند. این سنبله‌ها بایستی تا قبل از شروع اولین بارندگی‌های بهاری چیده و عرق آنها به روش‌های سنتی یا صنعتی گرفته شود، چراکه برخورد باران با این شکوفه‌ها و نشستن قطره‌های باران بر روی آنها، از کیفیت و مطلوبیت عرق گرفته شده، می‌کاهد. از این عرق هم به طور مستقیم استفاده شده و هم برای تهیه نقل، شیرینی‌پزی و شربت‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برای تهیه شربت بیدمشک، شكر یك پیمانه، آب دو پیمانه و عرق بیدمشک نصف پیمانه مورد نیاز است. به این منظور، آب را درون ظرف ریخته، حرات می‌دهیم تا به جوش آید، زمانی كه آب به جوش آمد، شكر را به آن اضافه كرده و اجازه می‌دهیم به مدت دو دقیقه بجوشد، سپس آن را از روی حرارت برداشته تا سرد شود. پس از اینکه شهد کمی خنک شد، آب، شهد و عرق بیدمشك را به میزان دلخواه مخلوط كرده و در پایان كمی گلاب و زعفران به شربت بیدمشک اضافه كنید تا خوش عطرتر شود. از شربت بيدمشک در طب سنتی ايران به عنوان تقويت کننده، آرامبخش، ضد رطوبت و ضد گرمازدگی استفاده میشود.