برچسب: دانستنی نوزاد

سرفه یک مکانیسم طبیعی بدن برای باز نگه داشتن مجرای تنفسی و پاک کردن سوراخ‌های بینی است. در سرفه خشک، خلط تولید نمی‌شود. شایعترین مشکلات مربوط به سرفه خشک، تحریک گلو و درد در قفسه سینه بوده که نتیجه سرفه کردن‌های زیاد است. سرفه خشک اغلب در عصر و شب شدیدتر می‌شود و خواب آسوده را برهم می‌زند. در این مقاله نگاهی به دلایل مختلف سرفه خشک در نوزادان و کودکان و راه درمان آن می‌اندازیم.

چه دلایلی باعث سرفه خشک در کودکان می‌ شود؟

• سرماخوردگی

سرماخوردگی یکی شایع‌ترین دلایل سرفه خشک در نوزادان و کودکان است. سرماخوردگی اغلب با گرفتگی بینی کودک همراه است. داروهای خانگی برای درمان سرماخوردگی، اغلب این سرفه را نیز درمان می‌کند.

• آنفولانزا

بیماری آنفولانزا یکی دیگر از دلایل سرفه خشک در نوزادان است. در این حالت مدت زمانی طول می‌کشد تا آنفولانزا پیشرفت کند و سرفه‌های خشک به سرفه با خلط تبدیل  شود.  

• دیفتری یا خناق

دیفتری بوسیله یک ویروس ایجاد می‌شود و سرفه خشک، نشانه شاخص این بیماری است. در کودکان مبتلا به دیفتری، نای متورم و تنفس مشکل می‌شود.

• آلودگی هوا

هوا می‌تواند توسط مواد مختلف مانند دود و بخارات حاصل از مواد شیمیایی، آلوده شود. این آلاینده‌ها می‌تواند در محیط‌های بسته، کودکان را تحریک کند.

• سیاه سرفه

سیاه سرفه یک بیماری جدی است که کودکان، واکسن آن را در دوران کودکی دریافت می‌کنند. با این حال، ممکن است قبل از واکسیناسیون، کودک به این بیماری دچار شود.

راه حل درمان سرفه خشک کودکان، به دلیل آن و سن کودک بستگی دارد. همچنین در نظر داشته باشید که هر نوع سرفه در نوزادان زیر چهار ماه غیرعادی است. در چنین مواردی بهتر است بدون استفاده از داروهای دیگر در خانه، سریعاً به پزشک مراجعه شود.

درمان های خانگی برای سرفه خشک کودکان و نوزادان چیست؟

۱- شیر مادر

مایعات برای مرطوب نگه داشتن غشاهای مخاطی و کاهش حساسیت لازم هستند. اگر کودک شما هنوز با شیر مادر تغذیه می‌کند، بهترین درمان سرفه خشک کودک شما، شیر مادر است؛ شیر مادر حاوی آنتی‌بادی‌هایی است که به بهبود سرفه خشک کودک کمک می‌کند.

۲- بالاتر بردن سر کودک

اگر کودک شما دچار سرفه‌های خشک است و نمی‌تواند بخوابد، یک راه حل ساده این است که فقط سر کودک را کمی بالا ببرید. یک بالش را زیر تشک کودک، زیر سر او قرار دهید تا سر کودک در سطح بالاتر قرار گیرد.

۳- حمام بخار

بخار آب یک روش عالی برای درمان سرفه خشک کودکان است. ممکن است روش‌های سنتی که بزرگسالان برای درمان سرفه خشک استفاده می‌کنند، جواب ندهد، بنابراین دوش گرم را امتحان کنید. دوش را باز کنید تا بخار ایجاد شود، سپس کودک را مدتی در حمام نگه دارید، تا بخار آب را استنشاق کند.

۴- قطره سالین

قطره‌های بینی سالین به طور مستقیم برای درمان سرفه خشک کودکان موثر نیست، اما گرفتگی بینی را برطرف کرده و به تنفس آسان‌تر کودک، کمک می‌کند. قطره‌های سالین، نوعی آب نمک است.

۵- دستگاه بخور

هوای خشک منجر به ضخیم شدن لایه‌های خلط در مسیرهای تنفسی کودکان و در نتیجه باعث سرفه خشک می‌شود. راه حل این است که با استفاده از یک دستگاه رطوبت ساز، هوا را مرطوب کنید تا مسیرهای تنفسی کودک نرم‌تر شود.

۶- عسل

عسل یک درمان سنتی برای سرفه است، اما فقط برای نوزادان بیشتر از یک سال موثر است. عسل برای درمان سرفه بسیار مفید است. همچنین می‌توانید کمی پودر دارچین با مقداری عسل در مقادیر مساوی مخلوط کرده و به کودک بدهید.

۷- جوشانده زیره

زیره سبز یک ماده غذایی خوب برای هضم بهتر غذا است. همچنین برای کاهش سرفه های خشک در کودکان و بزرگترها نیز استفاده می‌شود. مقداری زیره سبز را در آب بجوشانید. زیره‌ها را از صافی عبور دهید، سپس اجازه دهید خنک شود و به کودک خود بدهید.

۸- سوپ مرغ

سوپ مرغ همه چیز را درمان می‌کند؛ سوپ مرغ خانگی حاوی مقدار زیادی مواد مغذی و همچنین آرامش بخش است. سوپ را با سیر درست کنید تا با افزایش آنتی‌اکسیدان‌ها برای درمان مفیدتر باشد.

۹- شیر زردچوبه

زردچوبه دارای خواص ضدمیکروبی است و برای درمان سرفه خشک کودکان موثر است، همچنین قدرت سیستم ایمنی را افزایش می‌دهد. خواص زردچوبه همیشه برای درمان سرفه مشهور بوده است. کودکان بالای یک سال می‌توانند برای جلوگیری از تحریکات گلو و سرفه‌های خشک شیر زردچوبه مصرف کنند.

۱۰- قرص های ضد سرفه

قطره‌ها یا قرص‌های ضد سرفه مانند قرص استریپ سیلز (Strepsils) برای درمان فوری خشکی گلو، خارش و سرفه استفاده می‌شود. برای بهبودی بهتر و سریع‌تر، می‌توانید آنهایی را که دارای منتول یا اکالیپتوس هستند، را انتخاب کنید.

سخن آخر بیا نی نی با پدر و مادرها …

در اغلب موارد علت سرفه خشک در کودکان و نوزادان ویروس است و به خودی خود با گذشت زمان بهبود می‌یابد. با این حال، با استفاده از این روش های خانگی برای درمان سرفه خشک کودکان، می‌توانید ناراحتی کودک خود را تا حد زیادی کاهش دهید و شب هنگام هم کودکتان و هم خود شما به راحتی بخوابید.

برگرفته از: mylittlemoppet

خواص زیادی برای سلامتی دارد اما آیا شیربادام در هنگام تغذیه با شیر مادر، برای مادر و نوزاد ضرر ندارد؟ اگر می‌خواهید به پاسخ این سوالات برسید، این مقاله را بخوانید.

شیر بادام چیست؟

شیر بادام به عنوان جایگزین بجای شیر روزانه کاربرد دارد. این یک نوشیدنی گیاهی است که به وسیله خرد کردن بادام تازه با آب به دست می‌آید. شیر بادام یک نوشیدنی مغذی و طبیعی است که هیچ رنگ و طعم اضافی ندارد.

ارزش غذایی شیر بادام چیست؟

در مقایسه با شیر معمولی گاو، شیر بادام چربی و کالری کمتری دارد. یک فنجان شیربادام شیرین حاوی حدود 90 کالری و 2/5 گرم چربی است. از سوی دیگر، یک فنجان شیر گاو حاوی 120 کالری و 5 گرم چربی است. شیر بادام یک نوشیدنی عالی و طبیعی با کالری کم است، اگر از اضافه کردن طعم دهنده‌های مصنوعی و شیرین کننده‌ها به آن، اجتناب کنید. یک فنجان شیر بادام ساده فقط 30 کالری دارد.

علاوه بر این، شیر بادام یک محصول بدست آمده از حیوانات نیست که کلسترول و یا چربی‌های اشباع مضر داشته باشد. شیر بادام چربی کمی دارد و غنی از ویتامین A، ویتامین E، ویتامین D و کلسیم است. همچنین دارای سدیم، آهن، منیزیم، فسفر و فیبر رژیمی است. تمام این عناصر برای رشد و نمو کودک شیرده لازم و ضروری است.

با این حال، در هر فنجان شیربادام فقط یک گرم پروتئین وجود دارد، در حالی که یک فنجان شیر گاو، 8 گرم پروتئین دارد.

مزایای سلامتی مصرف شیر بادام در شیردهی چیست؟

در اینجا برخی از مزایای نوشیدن شیر بادام در شیردهی که برای سلامتی مفید است، بیان می‌شود.

۱. افزایش تولید شیر مادر

مقدار قابل توجهی از اسیدهای چرب امگا 3 در بادام، می‌تواند هورمون‌های مادر را تحریک کند و کمیت و کیفیت شیر مادر را افزایش دهد. اگر شیر مادر برای تغذیه نوزادش کافی نیست و یا کم است، نوشیدن شیر بادام به طور مرتب می‌تواند باعث افزایش شیر مادر شود.

۲. افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن مادر

شیربادام یک جایگزین خوشمزه برای شیر گاو است که ذخیره‌ای از ویتامین‌ها و مواد معدنی است. مصرف منظم شیربادام می‌تواند عملکرد سیستم ایمنی بدن مادر را بهبود بخشد و از ابتلا به بیماری‌ها و عفونت‌ها جلوگیری کند. این می‌تواند سرعت بهبودی مادر را پس از زایمان بهبود بخشد و سلامتی نوزاد را نیز حفظ کند.

۳. حافظت از استخوان ها

کلسیم و فسفر موجود در شیر بادام، به رشد و تشکیل استخوان‌های قوی و سالم‌تر در نوزاد، کمک می‌کند.

۴. بهبود سلامتی چشم و پوست

برای یک مادر که باید مراقب تغذیه نوزاد خود بوده و تمامی موادغذایی مناسب برای رشد و نمو را به نوزاد بدهد؛ مصرف یک لیوان شیر بادام در شیردهی می‌تواند مفید باشد. شیر بادام یک منبع غنی از ویتامین A است که برای از بین بردن رادیکال‌های آزاد، جلوگیری از پیری و محافظت در برابر از بین رفتن سلول‌ها کمک می‌کند. ویتامین E موجود در شیربادام منجر به روشن شدن پوست می‌شود.

چگونه شیربادام خانگی درست کنیم؟

در اینجا یک روش ساده و لذتبخش برای تهیه شیربادام خانگی را بیان می‌کنیم.

مواد مورد نیاز:

• 1 فنجان بادام خام
• 3 فنجان آب
• مقدار اندکی نمک

روش کار:

1. بادام خام را در آب به مدت یک شب خیس کنید.
2. آب آن را خالی کنید و بادام‌ها را کاملاً شستشو دهید.
3. بادام‌ها را به همراه آب در مخلوط کن بریزید.
4. مدتی به هم بزنید تا یک ماده صاف و یکدست بدست آورید.
5. مخلوط را از صافی عبور دهید.
6. شیر بادام خانگی شما آماده است.
7. شما می‌توانید شیر بادام را در یخچال، تا سه روز نگه دارید.

آیا مصرف شیر بادام در شیردهی ضرری ندارد؟

اهمیت تغذیه مادر در دوران شیردهی امری آشکار است و شما به عنوان یک مادر در زمان تغذیه نوزاد با شیر خود، می‌دانید که رژیم غذایی شما چقدر بر سلامتی و رشد و نمو کودکتان تاثیر مستقیم دارد. بنابراین توصیه می‌کنیم که قبل از اضافه کردن شیر بادام به رژیم غذایی خود پس از زایمان، یا جایگزینی کامل آن با شیر گاو، با پزشک خود مشورت کنید.

سخن آخر بیا نی نی با مادرها …

در صورتی که از نوشیدن شیر گاو خسته شده‌اید و می‌خواهید از شیرهای دیگر مانند شیر بادام در شیردهی خود استفاده کنید، قبل از آن با پزشک خود در این باره و میزان مصرف آن، مشورت کنید تا ندانسته در نوشیدن آن زیاده روی نکنید.

برگرفته از: momjunction

صدای سفید، مزایا و معایب 

مزایای استفاده از صدای سفید برای نوزادان

• وجود صدای سفید در محیط باعث به خواب رفتن سریعتر نوزادان می‌شود.
• صدای سفید، سر و صدا‌های موجود در خانه را می‌پوشاند (خصوصا سر و صدای کودکان دیگر خانه).
• صدای سفید تداعی کننده صدا‌های داخل رحم برای نوزاد است و به او احساس امنیت و آرامش می‌دهد. به مدت ۹ ماه، رحم خانه نوزاد، سرشار از صدا‌های گوناگون بوده است (ضربان قلب، صدای دستگاه گوارش، جریان خون و بسیاری صدا‌های دیگر). هم چنین صدا‌هایی از دنیای بیرون مانند سرو صدای خانه، گفتگو‌های والدین، صدای شهر و خیابان، ترافیک، موسیقی و تلویزیون را می‌شنیده است. حال در نظر بگیرید که نوزاد از محیط شلوغ رحم به اتاق ساکت خود منتقل می‌شود! او نیاز دارد، صدایی او را به یاد دوران جنینی بیاندازد.

معایب استفاده از صدای سفید برای نوزادان

• استفاده از صدای سفید ممکن است به آستانه تحمل شنوایی کودک آسیب برساند. پزشکان صدایی با شدت بیشتر از 50 دسی بل را برای نوزادان مناسب نمی‌دانند.
• نوزادان برای خوابیدن به صدای سفید عادت می‌کنند و بدون آن توانایی به خواب رفتن ندارند.
• تمامی نوزادان با صدای سفید احساس آرامش نمی‌کنند.

استفاده از صدای سشوار برای نوزاد، شاید راه حلی کوتاه مدت برای خواباندن او باشد، اما در بلند مدت بایستی راه چاره دیگری بیاندیشید پس با مطالعه ۸ دلیل بی قراری نوزاد در خواب + پاسخ به سوالات متداول می‌توانید با برخی علل بی قراری نوزادان آشنا شوید. همچنین مطالعه مطلب علت نخوابیدن نوزاد در شب چیست نیز می‌تواند در این زمینه راه گشا باشد.

برگرفته از: easybabylife، thedadjam، healthline

بدون هیچ دلیلی شروع می‌شود و هیچ راه درمانی ندارد.

کولیک یک بیماری نیست، بلکه ترکیبی از رفتارهای ناخوشایند است که هیچ راه درمانی برای آن، به جز گذشت زمان وجود ندارد و در نوزادان ۱ تا ۵ ماهه رخ می‌دهد. گاهی کولیک می‌تواند تا آخر شب ادامه یابد و مشکل شدن آرام کردن کودک، باعث نگرانی و خستگی والدین می‌شود.

از نظر پزشکان معمولاً در کودکی که مبتلا به کولیک است، سه قانون در مورد گریه‌های نوزاد وجود دارد:

1. گریه نوزاد حداقل سه ساعت طول می‌کشد.
2. گریه نوزاد حداقل سه روز در هفته رخ می‌دهد.
3. گریه نوزاد حداقل سه هفته به طول می‌انجامد.

مطمئناً، برخی از نوزادان ممکن است این قوانین را نداشته باشند و ساعت‌ها، روزها و حتی چندین بار از خواب بیدار شوند و گریه کنند.

خبر خوب این است که کولیک نوزاد خیلی طول نمی‌کشد. اغلب اوقات از حدود ۶ هفتگی شروع می‌شود و سپس از ۱۰ تا ۱۲ هفتگی کاهش می‌یابد. در سه ماهگی بیشتر نوزادان دارای کولیک به طور معجزه آسایی درمان می‌شوند. کولیک ممکن است به طور ناگهانی متوقف شود و یا به تدریج بهبود یابد.

علائم و نشانه‌های کولیک در نوزادان چیست؟

برای اینکه مطمئن باشید که آیا نوزاد شما کولیک دارد یا خیر، علاوه بر سه قانون ذکر شده در بالا، علائم بیشتری نیز وجود دارد.

• گریه هر روز در یک محدوده زمانی مشخص اتفاق می‌افتد (معمولاً در اواخر بعدازظهر یا اوایل شب، اما ممکن است متفاوت باشد).
• به نظر می‌رسد گریه بدون هیچ دلیل رخ می‌دهد (نوزاد گرسنه یثا خسته و یا پوشکش کثیف نیست).
• کودک ممکن است پاهای خود را به سمت شکم ببرد و بالا بکشد، مشت‌هایش را جمع کند و به طور کلی پاها و دست‌هایش را بیش از حد حرکت دهد.
• نوزاد همچنین ممکن است چشمانش را ببندد و یا بیش از حد باز کند، ابروانش را درهم می‌کند و حتی ممکن است برای لحظه‌ای، نفسش قطع شود.
• ممکن است فعالیت‌های روده‌ای و گازهای شکمی او افزایش یابد.
• نظم شیر خوردن و خوابیدن با گریه مختل می‌شود. کودک ممکن است در زمان شیر خوردن، سینه مادر را رد کند و یا با گریه و فریاد از خواب بیدار شود.

تفاوت بین کولیک نوزاد و گریه‌های عادی چیست؟

پاسخ دقیقی برای اینکه “کولیک چیست؟” وجود ندارد ولی گریه‌های کولیک از انواع دیگر گریه نوزاد، متفاوت است. پزشکان معتقدند که تفاوت بین گریه‌های مرتبط با کولیک و گریه‌های عادی نوزادان در این است که در کولیک کودک آرام نمی‌شود، گریه به فریاد و جیغ تبدیل می‌شود و حداقل سه ساعت و گاهی به مدت طولانی‌تر، طول می‌کشد (و باعث می‌شود والدین خسته و مضطرب و حتی ناامید شوند). اغلب، دوره‌های کولیک نوزاد در طول روز رخ می‌دهد، هرچند در برخی از نوزادان ممکن است شبانه شوند.

دلایل کولیک نوزادان چیست؟

در حالی که دلایل کولیک نوزادان یک راز است،  ولی کارشناسان می‌دانند که علت آن، ژنتیک یا چیزی که در دوران بارداری یا زایمان اتفاق افتاده باشد، نیست. در اینجا برخی از نظریات مربوط به علل احتمالی کولیک نوزادان، بیان می‌شود.

تحریک بیش از حد نوزاد

 نوزادان یک مکانیسم داخلی برای تنظیم صداها و دیدن چیزهایی که در اطراف آن‌ها هست، دارند که باعث می‌شود محیط اطراف در خوابیدن و شیر خوردن منظم آنها تداخل ایجاد نکند. اما گاهی در پایان ماه اول تولد، این مکانیسم ناپدید شده و کودک بیشتر نسبت به محیط اطراف حساس و تحریک‌پذیر می‌شود و یا احساسات جدیدی در او به وجود می‌آید. برخی از نوزادان در تمام طول روز و برخی دیگر در پایان روز خسته می‌شوند و برای رها شدن از استرس، گریه می‌کنند. در این حالت کولیک زمانی تمام می‌شود که کودک یاد می‌گیرد که چگونه از برخی محرک‌های محیطی، بگذرد و آن‌ها را برای خود تصفیه کند.

دستگاه گوارش نابالغ

گوارش غذا یک وظیفه بزرگ برای دستگاه جدید گوارشی نوزاد است. به‌عنوان یک نتیجه گاهی ممکن است، غذا به سرعت از دستگاه گوارش عبور کند و یا به طور کامل تجزیه نشود، که حاصل آن، درد و گاز در روده است.

رفلاکس اسید نوزاد

 تحقیقات نشان می‌دهد که نوزادان مبتلا به بیماری رفلاکس گوارشی ممکن است، به کولیک نیز مبتلا شوند. در نوزادان مبتلا به رفلاکس گوارشی؛ اسفنکتر مری کمتر توسعه یافته است (این عضله‌ای است که از بازگشت اسید معده به داخل گلو و دهان، جلوگیری می‌کند).

علائم این بیماری شامل بیشتر شدن آب دهان، تغذیه کم و تحریک پذیری در طول مدت شیر خوردن و بعد از آن است. خبر خوب این است که رفلاکس در نوزادان تا سن یک سالگی و معمولاً کولیک نیز تا قبل از آن بهبود می‌یابد.

در یک پتو باعث گرمی او می‌شود. ترکیبی از گرما و احساس امنیت می‌تواند سبب آرام‌تر شدن کودک شود.

ایجاد نویز سفید

نویز سفید و یا صدای جاروبرقی، خشک کن یا صدای سشوار برای نوزاد می‌تواند آرامش‌بخش باشد (به یاد صداهای در رحم). حتی ممکن است مجبور شوید صدای نویز سفید را از فروشگاه‌ها خریداری کنید.

یک موسیقی آرامش بخش در محیط پخش کنید

گریه کودک ممکن است با آواز آرام یک لالایی یا سی دی موسیقی کلاسیک کمتر شود. بیشتر نوزادان از صداهای طبیعت یا صداهایی مانند گفتن “ش” لذت می‌برند. می‌توانید صداهای مختلف را برای یافتن علاقه کودک خود، آزمایش کنید.

از پستانک استفاده کنید

به نظر می‌رسد برخی از نوزادان کولیکی می‌خواهند در همه حال شیر بخورند و این ممکن است به دلیل مکیدن غریزی باشد، نه به این دلیل که گرسنه هستند. بنابراين اگر کودک به اندازه کافی شیر خورده است، می‌توانید با یک پستانک نیاز مکیدن او را پاسخ دهید و از گریه‌های او بکاهید.  

تغییر محیط

گاهی فقط یک تغییر مکان و رفتن به فضای باز می‌تواند موجب تغییر حالت کودک شود. جنبش و حرکت می‌تواند به آرام شدن کودک کمک کند. کودک خود را برای پیاده روی در کالسکه بگذارید و به بیرون بروید.

آیا باید کودکم را به دکتر ببرم؟

اگر گریه‌ها و فریادهای روزانه کودک شما به علت کولیک باشد، ایده خوبی است که وضعیت کودک خود را با دکتر در میان بگذارید. پزشک علت کولیک نوزاد مانند ریفلاکس، عفونت یا حساسیت شیر شما را بررسی می‌کند و ممکن است چند ترفند تسکین دهنده به شما پیشنهاد دهد.

روش‌های کاهش اضطراب والدین در رابطه با کولیک نوزادان چیست؟

اگر چه ممکن است گریه‌های طولانی روزانه نوزاد، آسیبی به او نزند، قطعاً بر روی والدین تاثیر نامطلوب می‌گذارد. گوش دادن به فریاد کودک می‌تواند دلهره آور، ناراحت کننده و ناامید کننده باشد و عوارض فیزیکی و عاطفی داشته باشد. برای کاهش اضطراب ناشی از گریه‌های کولیکی نوزاد خود، موارد زیر را امتحان کنید.

مدت زمان نگهداری از نوزاد را تقسیم کنید

گاهی یک نیروی تازه می‌تواند موجب آرامش کودک و کاهش گریه‌های او شود. اگر دو ساعت در طول شبانه روز نوزاد دچار دردهای کولیکی و گریه‌های کولیکی می‌شود، وظیفه نگهداری و مراقبت از کودک در این مدت به طور مساوی بین دو نفر تقسیم شود.

استراحت کنید

پاسخ به گریه‌های نوزاد، تنها راه برای برقراری ارتباط با نوزاد است. اما برای والدین در طول این مدت، استراحت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه‌ای صدمه‌ای به کودک وارد نمی‌کند.

صداها را تنظیم کنید

در بعضی از مواقع برای مدت کوتاهی از هدست‌ یا هدفون‌ استفاده کرده و یا به یک موسیقی گوش بدهید تا تاثیر صدای گریه کودک روی شما کمتر شود. البته این نباید به شکلی باشد که صدای نوزاد خود را به طور کامل یا برای مدت زمان طولانی نشنوید. ولی حداقل برای مدت کوتاهی گریه نوزادتان را با صدای آرامتری خواهید شنید.  

از خویشاوندان خود کمک بگیرید

اگر در مراقبت از کودک خود خسته شدید و مضطرب هستید از همسر، مادر، دوست یا پرستار مطمئن کمک بگیرید.  

سخن آخر بیا نی نی با پدر و مادرها…

باید توجه کنید که کولیک نوزاد با گذشت زمان بهبود می‌یابد. شما اولین چالش پدر و مادر بودن را داشته‌اید و باید با صبر و تحمل این چالش را پشت سر بگذارید. با پزشک نوزاد خود صحبت کنید و درباره روش‌های درمانی کولیک نوزادان، از او اطلاعات بگیرید. 

برگرفته از: whattoexpect

بیا نی نی | بخش مادر و کودک – شاید یکی از شیرین‌ترین مراحل رشد کودک ما، زبان باز کردن او باشد. از لحظه‌ای که نوزاد پا به خانه‌مان می‌گذارد منتظر ابراز احساسات او هستیم. حتی از وقتی که خواب است هم نمی‌گذریم و با نگاه کردن به چهره کوچکش منتظر لبخند‌های گاه و بیگاهش در خواب هستیم. همچنان که بزرگ می‌شود سعی می‌کنیم به او کلمات مختلف را یاد بدهیم تا هر چه زودتر شیرین زبانی‌هایش را آغاز کند. اما آنچه ما از کودکمان توقع داریم در چه بازه سنی شروع می‌شود؟ در چه سنی چه آموزش‌های موثری می‌توانیم به او بدهیم؟ بهتر است برای درک جواب این سوالات بدانیم او در هر سن دچار چه تحولات زبانی و گفتاری می‌شود.

مراحل رشد زبان و گفتار کودک در سنین مختلف

۰ تا ۶ ماهگی

۷ تا ۱۲ ماهگی

کودک شما در این سن مفهوم «نه» را کاملا می‌فهمد. به درخواست‌های ساده مانند: برو، بیا واکنش نشان می‌دهد. او در این سن نسبت به شنیدن نامش عکس‌العمل نشان خواهد‌ داد و دیگر برای جلب توجه از گریه صرف استفاده نمی‌کند بلکه گاهی از خودش صدا هم درمی‌آورد. کودک در این سن تلاش برای واژه‌سازی را آغاز می‌کند و ممکن است خزانه واژگانی‌اش بین ۱ تا ۳ کلمه باشد. خوبی این مرحله اینست که کودک کم کم یاد می‌گیرد برای بیان خواسته‌هایش یک اقدامی بکند. همین کار والدین را تاحدودی آسان‌تر می‌کند.

---

رشد ماه به ماه نوزاد تا ۱۲ ماهگی

---

۱۳ تا ۱۸ ماهگی

برای این سن کودک نمی‌توان یک قاعده کلی گفت، چون تمام کودکان مانند هم نیستند. برخی ممکن است واژه سازی را پیش از این مرحله شروع کرده باشند. به هر حال کودک شما اولین لغات خود را در مرحله قبلی بیان کرده است. در سن ۱۸ ماهگی وی باید بتواند ۲۰ کلمه بیان کند. (هرچند این تعداد در کودکان مختلف، یکسان نیست). او در این مرحله تلاش می‌کند تا آهنگ کلمات را از شما تقلید کند. اگرچه موقع حرف زدن برخی همخوان‌های آغازین و تقریبا همه همخوان‌های پایانی را حذف می‌کند. کودک در این سن بیشتر اسامی را یاد می‌گیرد نه افعال را به همین خاطر اگر اقدام به یاد دادن اسامی اعضای بدنش کنید به خوبی یاد می‌گیرد. در درخواست کردن هم پیشرفت می‌کند.

۱۹ تا ۲۴ ماهگی

در این مرحله از رشد زبان کودک دیگر بیشتر از کلمات استفاده می‌کند تا صدا‌ها و گفتار نامفهوم. خزانه واژگانی کودک در این سن پیشرفت چشمگیری می‌کند و ممکن است بین ۵۰ تا ۱۰۰ کلمه را بتواند بیان کند. البته واژگانی که درک می‌کند و می‌فهمد بسیار بیشتر هستند (۳۰۰ کلمه یا حتی بیشتر). او در این سن برای ساختن جمله و ترکیب کلمات قدم‌های اولش را برمی‌دارد. مثل ترکیب کردن اسامی با افعال و اسامی با ضمایر. از مراحل رشد زبان و گفتار کودک در این سن شروع استفاده از ضمیر‌ها به خصوص ضمیر من است.

از آنجایی که تقلید آهنگ جملات شما را در مرحله قبلی شروع کرده است پس در این سن هراز گاهی آهنگ پرسش به صدایش می‌دهد. البته هنوز هم کنترل کامل بر صدایش ندارد. ممکن است بیشتر گفتار کودک در این سن از نظر شما نامفهوم باشد. اما معمولا ۵۰٪ تا ۷۰٪ گفتار کودک را والدینش می‌فهمند. برای کودکتان در این سن کتاب بخوانید. چون مشخصا از شنیدن داستان لذت می‌برد و وقتی نام تصاویر کتاب را بگویید آن تصویر را می‌شناسد. کودک شما بازی‌هایی که در آن اشیا را طبقه بندی می‌کند دوست خواهد داشت، چون دراین سن طبقه بندی را شروع می‌کند.

---

۱۰ مدل بازی با کودک یک ساله تا دو ساله

---

۲ تا ۳ سالگی

بطور کل در این مرحله از رشد زبان و گفتار کودک، باید ۵۰ تا ۷۰٪ گفتار او قابل درک باشد. مفهوم یکی و همه را هم یاد می‌گیرد. شما در این سن می‌توانید از پوشک گرفتن کودک را آغاز کنید، چون می‌تواند نیازش به دستشویی رفتن را ابراز کند.
کودک شما در این سن درخواست‌های خود را بسیار بهتر بیان می‌کند و از اعضای بدنش چندین عضو می‌شناسد. دستور‌های دوقسمتی را هم پیروی می‌کند. ممکن است بتواند پرسش‌های یک یا دو واژه‌ای بیان کند. تعداد واژگانی که کودک در این سن بیان می‌کند ۵۰ تا ۲۵۰ کلمه و حتی بیشتر است. اما واژه‌هایی که می‌فهمد ۵۰۰ تا ۹۰۰ کلمه است که تعدادش از واژه‌های بیانی‌اش خیلی بیشتر است. درست است که او جمله سازی را آغاز کرده، ولی اشتباهات در قواعد مثل ناهمخوانی ضمایر یا اسامی با افعالشان در این سن بسیار طبیعی است. کودک در این سن از تکرار کلمات بسیار لذت می‌برد خصوصا تکرار من و هجا‌های آغازین.

۳ تا ۴ سالگی

او در این سن عملکرد اشیا را به خوبی می‌فهمد و درک می‌کند. به او در این سن کلمات متضاد را یاد بدهید، چون به خوبی یاد می‌گیرد و از یاد گرفتنشان لذت می‌برد. مثل بزرگ و کوچک. داخل و بیرون. دستور‌های دو سه قسمتی را هم به خوبی می‌فهمد. حتی جملات مقایسه‌ای را کم کم درک می‌کند. خصوصا که کلمات متضاد را آموخته است. بیان احساسات از طریق گفتار در این سن پیشرفت خوبی دارد و والدین از این نظر احساس بسیار خوبی دارند که کودک بلاخره مشکلاتش را بیان می‌کند.

جملاتی که کودک در این مرحله از رشد زبان خود می‌سازد، می‌تواند ۴- ۵ کلمه‌ای باشد. او حتی ممکن است اقدام به تعریف کردن رویدادی کند و در آن تقدم و تاخر رویداد‌ها را از نظر زمانی رعایت کند. رعایت دستورات زبانی در او پیشرفت می‌کند و ضمیر‌ها را با فعل‌های مناسبشان جور می‌کند؛ هرچند هنوز هم عاری از اشتباه نیست. تقلید و تکرار واژه‌ها از مرحله قبل، هنوز در وجود کودک باقی مانده است و همین به رشد و توسعه توان گفتاری او کمک می‌کند. در این سن کودک از زمان گذشته و آینده آگاه می‌شود و واژگانی که بیان می‌کند ۸۰۰ تا ۱۵۰۰ واژه است. واژه‌های قابل فهم برایش ۱۲۰۰ تا ۲۰۰۰ واژه یا حتی بیشتر خواهدبود.
کودک شما در این سن از جمله‌های با قاعده، صفات و ضمائر ملکی و زمان گذشته افعال استفاده می‌کند و تعداد بیشتری از جملات مرکب و پیچیده را بیان می‌کند.

۴ تا ۵ سالگی

در طی گذار از مراحل رشد زبان و گفتار کودک، رسیدن به این مرحله یعنی رسیدن به سن مناسب برای بازی قایم باشک. چون کودک می‌تواند یاد بگیرد از ۰ تا ۱۰ را طوطی‌وار بشمارد. البته از نظر مفهومی، مفهوم عدد را تا ۳ به خوبی درک می‌کند. درک مفاهیم فضایی‌اش در این سن بیشتر شده، خزانه واژگانی او ۱۰۰۰۰ کلمه یا بیشتر است و از جمله‌های ۸-۴ کلمه‌ای استفاده می‌کند.

والدین می‌توانند در این سن وقتی برای کودک داستان کوتاهی می‌خوانند از او درباره داستان سوال بپرسند، چون او پاسخ دادن را در این سن شروع می‌کند. حتی به پرسش‌های پیچیده دو قسمتی پاسخ می‌دهد. سوال کردن او در این سن ممکن است بسیار زیاد شود، چون علاقه دارد معنی واژگان را بپرسد. او دیگر بیشتر مواقع شبیه دستور زبان بزرگسالان، صحبت می‌کند. اگرچه هنوز اشتباهاتی در دستور زبان، در اشکال بی‌قاعده ضمائر انعکاسی، پسوند‌های قیدی و تغییر صفت‌های تفضیلی و عالی به یکدیگر دارد.

 

سخن آخر در مورد رشد کلامی کودکان

البته تمامی نکات گفته شده تا اینجا تنها برای کمک به والدین در درک کودک و شناسایی به موقع تاخیر کودک است و تمام آنچه گفتیم کودک به کودک متفاوت است. بنابراین والدین عزیز این را در نظر بگیرند که اگر تعداد واژگان کودکشان کم و زیاد است یا کودک در مرحله‌ای عقب افتاده است هیچ جای نگرانی نیست. مهمترین نکته در مورد دیر حرف زدن کودک، پیگیری والدین است و اطمینان از اینکه همه چیز سر جای خودش است. فراموش نکنید شما تحت هر شرایطی حامی فرزندتان باشید و با او به بهترین شکل ممکن رفتار کنید. مطمئن باشید بهترین نتیجه را والدینی می‌گیرند که از وقت گذاشتن و توجه به نوزادشان دریغ نمی‌کنند.