شیوه‌های کسب درآمد زنان از طریق اینستاگرام

شیوه‌های کسب درآمد زنان از طریق اینستاگرام

شهربانو/  در این یادداشت می‌خواهیم به اینستاگرام‌مارکتینگ و شیوه‌های کسب درآمد زنان از طریق اینستاگرام بپردازیم .اینستاگرام‌مارکتینگ نوعی فعالیت بازاریابی اینترنتی است که در فضای اینستاگرام اجرا می‌شود. اینستاگرام فقط محل قرار گیری عکس‌های شخصی و خانوادگی نیست. اینستاگرام با امکاناتی مثل پست، استوری‌، هشتگ‌، تبلیغات و ویدئوهای زنده توانسته است بستری قوی برای تجارت آنلاین و بازاریابی به شمار رود. این نوع بازاریابی در اینستاگرام به روش‌های متفاوتی اجرا می‌شود. برای نمونه، این روش‌ها شامل تبلیغ در استوری و پست‌ها، دریافت درصدی از فروش محصولات، مدیریت صفحه برندهای معروف، معرفی یا فروش محصولات و خدمات، برندسازی و تولید محتواست. از بین روش‌های مختلف کسب درآمد از طریق اینستاگرام، در این یادداشت به روش تولید محتوا می‌پردازیم که زنان زیادی نیز از این طریق در اینستاگرام مشغول کسب‌و‌کارند.

تولیدکنندگان محتوا اغلب یک حوزه تخصصی، علمی، مهارتی، تفریحی یا سبک زندگی را انتخاب، و به صورت گسترده درباره آن محتوا تولید می‌کنند. آن‌ها از طریق پست‌ها و استوری‌هایی که تولید می‌کنند یا گفت‌وگوهای زنده‌ای (لایو) که در صفحه خود قرار می‌دهند، به مخاطبانشان در آن حوزه اطلاعات و دانش مفید می‌بخشند. این افراد اگر از روش‌های تولید محتوای خلاقانه برای ارائه اطلاعات و آگاهی‌های موردنظر خود استفاده کنند، اغلب مخاطبان زیادی نیز به دست می‌آورند. مخاطب (فالوئر) زیاد همان برگ برنده درآمدزایی در اینستاگرام است. زمانی که صفحات به مخاطب زیاد برسند می‌توانند با تبلیغ کردن برای شرکت‌ها و اشخاص، یا حتی با ارئه خدمات و محصولات شخصی برای صاحب صفحه ایجاد درآمد کنند.
بسیاری از صفحات زنان که به تولید محتوای منظم می‌پردازند، علاوه بر ایجاد درآمد، به آگاه‌سازی مخاطبان و فعالیت اجتماعی نیز می‌اندیشند. این مسئله به این معناست که مخاطبان به صورت غیرمستقیم برای اطلاعات و خدماتی که از این صفحات دریافت می‌کنند به آن‌ها منفعت مالی می‌رسانند. این منفعت مالی مخاطبان اغلب به صورت مستقیم و با پرداخت پول نیست بلکه تنها حضور آن‌ها در صفحات باعث درآمدزایی صاحب صفحه می‌شود. به زبان ساده، می‌توان گفت تولیدکنندگان محتوا در اینستاگرام هم به مخاطبان آگاهی و دانش می‌دهند و هم از این طریق درآمد کسب می‌کنند. اما زنان تولیدکننده محتوا اغلب در اینستاگرام در چه حوزه‌هایی فعالیت می‌کنند و به آگاهی‌بخشی و اطلاعات‌دهی در چه حوزه‌هایی مشغول‌اند؟
برخی از پرطرف‌دارترین تولیدکنندگان محتوا در حوزه‌های روان‌شناسی و مهارت‌های زندگی فعالیت می‌کنند. این صفحات از طریق پادکست یا پست، نکات روان‌شناختی‌ای را که اغلب ما به صورت روزمره به آن‌ها نیاز داریم در اختیار می‌گذارند. این نکات که اغلب با نوعی مثبت‌اندیشی و انرژی‌های خوب همراه است، می‌تواند برای مخاطبان اینستاگرام بسیار جذاب و مفید باشد و به آن‌ها کمک کند حس بهتری به زندگی داشته باشند یا راه حل مسائل و مشکلات خود را در آن بیابند. این صفحات علاوه بر تولید محتوا از طریق گفت‌وگوهای زنده، از روان‌شناسان و متخصصان نیز دعوت می‌کنند و به مسائل و سؤالات مخاطبان می‌پردازند.
برخی تولیدکنندگان محتوا کسانی هستند که شیوه‌های بهتر زیستن حوزه تخصصی صفحات آن‌هاست. بهتر زیستن به معنای شیوه‌ای از زندگی است که آسیب کمتری به خودمان، دیگران و محیط زیست می‌زند. لذا زنان طرف‌دار محیط زیست یکی از این گروه‌ها هستند. آن‌ها دوستدار محیط زیست بودن را در زندگی روزمره به ما یاد می‌دهند. برای نمونه، «سبک زندگی بدون پلاستیک» یا «پسماند صفر» از این دسته است. این روش‌های زندگی به ما می‌گوید چطور مصرف پلاستیک و سایر ضایعاتی را که به محیط زیست آسیب می‌زند در زندگی‌مان مدیریت کنیم و کاهش دهیم.
برخی دیگر از صفحات در راستای «زندگی مینیمال» تولید محتوا می‌کنند. زندگی مینیمال در مقابل زندگی تجملاتی و سوییت‌هوم‌ها که هفته‌های گذشته درباره آن‌ها نوشتیم قرار دارند. زندگی مینیمال بر مؤلفه‌های زندگی ساده و به دور مصرف زیاد را به مخاطبان آموزش می‌دهد. اینکه چگونه با وسایل محدود و زندگی ساده، نیازهای خود را پیش ببریم و از این طریق آرامش ذهنی و تمرکز بیشتر بر موضوعات مهم‌تر، زندگی را به دست بیاوریم.
زنانی نیز در اینستاگرام به فرهنگ‌سازی برای کتاب‌خوانی به عنوان ابزاری که زندگی ما را بهبود می‌دهد می‌پردازند. این صفحات کتاب‌های خوب را معرفی می‌کنند، دوره‌های کتاب‌خوانی دسته‌جمعی می‌گذارند و از متخصصان و نویسندگان دعوت می‌کنند درباره کتاب‌های خوب صحبت کنند.
نویسنده: دکتر زهرا اردکانی ، پژوهشگر مطالعات رسانه ای زنان

عزاداری زنانه؛ امر مغفول در عزاداری های رسمی ایران امروز

عزاداری زنانه؛ امر مغفول در عزاداری های رسمی ایران امروز

اعتماد/ به گواهی متون معتبر تاریخی، پس از واقعه عاشورا نخستین کسانی که مجلس عزاداری برای امام حسین (ع) برپا کردند، بازماندگان واقعه شامل همسران و اهل بیت ائمه (ع) و همسران شهدا بودند. می توان گفت اولین برگزارکنندگان مراسم سوگواری بر سیدالشهدا در تاریخ زنان هستند که با ایراد خطبه و سرودن شعر، ذکر مصیبت و نقل حوادث کربلا را به عهده داشتند. اما از دوران اموی به بعد موقعیت برجسته زن مسلمان در عرصه های اجتماعی و سیاسی رو به افول گذاشت. در ایران نیز به عنوان بخشی از منطقه تحت امر خلفای اموی و عباسی بهبودی در سطح فرهنگی- اجتماعی زنان دیده نمی شود. در این دوران تا اواخر دوران قاجار، روضه خوانی و مراسم عزاداری بیشتر به مردان اختصاص داشت و زنان در حاشیه تکیه ها و در مکانی جدای از مردان، تنها شنونده روضه ها بودند. 

اما بعد از انقلاب اسلامی با تاسیس حکومتی مذهبی و تصریح قانون اساسی به برخورداری برابر همه مردم اعم از زن و مرد از حقوق و فرصت های فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، زیست زنان دچار تغییر شد. در عرصه مناسک مذهبی نیز زنان تا حدی از نقش های انفعالی دوران پیشین فاصله گرفتند. آنها در کنار حضور گسترده در هیات های بزرگ مردانه برای خود هیات های زنانه نیز تاسیس کرده و به فعالیت های منظم در این زمینه پرداختند. به رغم پتانسیل های منحصر به فردی که هیات های زنانه برای زنان ایجاد کردند اما آنها همچنان از عرصه های کلان سیاسی و اجتماعی و تاثیرگذاری جدی بر فضای عزاداری و مناسک مذهبی دور ماندند. هیات های زنانه به صورت محدود و اغلب ناشناخته در فضاهای کوچک و خانگی فعالیت می کردند لذا قادر به اثرگذاری های گسترده و کلان اجتماعی بر جامعه نبودند. از این جهت می توان گفت که عزاداری زنانه همچنان در نوعی از در حاشیه بودگی و اندرون بودگی قرار دارند که هیچ وقت در دوران بعد از انقلاب نیز به متن مراسم عزاداری رسمی راه پیدا نکردند. 

عزاداری های رسمی که در قالب هیات های بزرگ در شهرها برگزار می شوند، به لحاظ سبک و سیاق کاملا مردانه اند و براساس نیازها و سلایق مردانه شکل گرفته اند. این شکل از عزاداری که در حال حاضر به فرم اصلی عزاداری که توسط حکومت نیز پشتیبانی می شود تبدیل شده، فرمی مردانه است که در آن نیازهای زنان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. زنان با توجه به روحیات و نیازهای متفاوتی که نسبت به مردان دارند، در امر عزاداری و سوگواری نیز نیازمند سبک ها و فرم هایی هستند که با وجود آنها سازگاری داشته باشد. اما در هیات های بزرگ که حداقل نیمی از مخاطبان آنها زن هستند، چنین تدبیری اندیشیده نشده است.

 عزاداری در این هیات ها با محوریت مداحی انجام می شود که سبکی از عزاداری پرشور، ریتمیک، بدنی و مردانه را عرضه می کنند. به نظر می رسد گویی این مراسم چه به لحاظ فرم و چه از حیث محتوا فقط برای مخاطبان مرد طراحی شده است. چرا که در این مراسم مردان در بخش مردانه چند دسته می شوند، سینه می زنند و همخوانی می کنند اما زنان در بخش زنانه در تاریکی و فضایی که اغلب تنگ و نامناسب است روی زمین نشسته اند و فقط گوش می دهند و در این فرآیند، مشارکت فعالی ندارند جز سینه زدن هایی آرام و نامنظم. زنان خود را جزو رسمی و جدی این مراسم نمی یابند. آنها عضو منفعل این عزاداری هستند و از آن فرآیند بدنی پرشور سهمی ندارند. البته آن فعالیت های سنگین بدنی چندان مطلوب زنان نیز نیست. به همین جهت بخش مداحی از مراسم عزاداری های رسمی با نیازها و روحیات زنان سازگاری زیادی ندارد. در بخش سخنرانی نیز در هیات های بزرگ همیشه سخنرانان، مرد هستند. به رغم رشد علمی شایان توجه زنان در بعد از انقلاب و پیشرفت های چشمگیر آنها در حوزه های علمی مختلف، هنوز در سخنرانی های مذهبی آنها به عنوان سخنران اصلی مراسم انتخاب نمی شوند. 

در جامعه امروز با دسترسی برابر زنان به علم، آگاهی و فضاهای اندیشه و ابراز عقیده مانند فضای مجازی، این در حاشیه بودگی زنان در مناسک دینی برای آنان به راحتی مورد پذیرش نیست و به نقطه چالش برانگیزی برای زنان جوان معاصر تبدیل شده است. زنان باید بتوانند صدای خودشان و نیازهای شان را در مناسک دینی پیدا کنند. آنها به فرم هایی از عزاداری نیازمند هستند که با روحیات آنها سازگار باشد. آنها نیازمند سخنرانانی هستند که زن باشند، مسائل آنها را به خوبی بشناسند و از منظری زنانه و به روز دین را در زندگی رومزه برای شان شرح دهند. سخنرانان زن در هیئات علاوه بر اینکه می توانند مخاطبان زن را راضی کنند، برای مردان نیز حاوی نکات و دیدگاه های تازه و بکر در موضوعات دینی هستند. زنان مهارت بالایی در کاربردی سازی و تبدیل مفاهیم عمیق و انتزاعی به مفاهیم ملموس و قابل درک روزمره دارند. آنها همان طورکه در تربیت فرزندان این فرآیند را انجام می دهند و پیچیده ترین مفاهیم را با زبانی ساده و روزمره به کودک آموزش می دهند، در امر روایت دینی و تربیت اجتماعی نیز می توانند چنین نقشی را ایفا کنند و عمیق ترین معقولات را به سطح محسوسات آورده و برای جامعه قابل درک کنند. آنها می توانند تجربه والا و عمیق واقعه عاشورا را به گونه ای تاثیرگذار و همذات پندارانه برای مخاطب امروز بازگو کنند. 

در نهایت با نکات مطرح شده به نظر می رسد برای پیوند عمیق تر زنان با نهاد دین در شرایط امروز نیازمند آن هستیم که در ساختار تک جنسیتی مناسک عزاداری به خصوص در بخش سخنرانی های مجالس تجدیدنظر شود و جلسات تلفیقی از سخنرانان خانم و آقا باشد تا این واقعه بزرگ انسانی از زاویه ها و دیدگاه های مختلفی مورد بررسی قرار گیرد. جامعه سالم و متعادل به ترکیبی از دیدگاه های زنانه و مردانه برای تعادل و سعادت خویش نیاز دارد. زنان همان طورکه پس از عاشورا، اولین عزاداران، سخنرانان و مبلغان این واقعه بودند، امروز نیز می توانند در این عرصه نقشی موثرتر، کلان تر و اجتماعی تر ایفا کنند.
 زهرا اردکانی فرد ، دانشجوی دکترای علوم ارتباطات

کنش جمعی آنلاین زنان در اینستاگرام

کنش جمعی آنلاین زنان در اینستاگرام

شهربانو/ رسانه‌های اجتماعی امروزه در تمام دنیا و همچنین در ایران به ابزاری برای پیگیری مطالبات اجتماعی گروه‌های مختلف تبدیل شده‌اند. موضوعات مورد مطالبه در این شبکه‌ها طرح می‌شود، بین افراد مختلف به گفتگو گذاشته می‌شود، گفتگو در سطح گسترده در شبکه پخش می‌شود و باعث شکل‌گیری درخواست و مطالبه‌ای عمومی می‌شود. سپس این خواسته‌ها وارد عرصه واقعی جامعه، و از مجاری قانونی و رسمی پیگیری می‌شود.

زنـــان یـــکــــی از گروه‌هایی هــسـتـنـد کــه از ایــن شبکه‌ها برای مطرح و پیگیری کردن خواسته‌های خود استفاده می‌کنند. آن‌ها از این طریق، به نوعی کنش جمعی آنلاین دست می‌زنند به این معنا که عده زیادی از آن‌ها درباره یک موضوع خاص شروع به تولید محتوا و اطلاع‌رسانی می‌کنند. در متن‌ها ابعاد مختلف خواسته یا اعتراض خود را توضیح می‌دهند و به دنبال راه‌هایی برای اصلاح شرایط هستند. متن‌های تولیدشده در شبکه دست‌به‌دست می‌چرخد و توسط افراد دیگری نیز بازنشر می‌شود. این چرخه تولید متن و بازنشر آن کنش جمعی آنلاینی را شکل می‌دهد که می‌تواند به‌سرعت موضوع را به گوش همه افراد جامعه برساند.
 
زنان معمولا کنش جمعی آنلاین خود را ذیل مفهوم زنانگی و مطالبات زنان انجام می‌دهند. حقوق و دغدغه‌های مشترک زنانه عاملی است که آن‌ها را گرد هم جمع می‌کند. آن‌ها در کنش‌های جمعی خود، درباره قوانین حقوقی که مشکلاتی برای زنان ایجاد می‌کند بحث می‌کنند. همین‌طور درباره گفتمان‌های فرهنگی‌ای که در جامعه و بین مردم وجود دارد و جایگاه زنان را نادیده می‌گیرد. برای مثال، در هفته‌های گذشته، حذف تصویر دختران از روی کتاب ریاضی سال سوم دبستان جریانی از گفتگو‌ها و مطالبـــه‌گری زنـــان را در شبکه‌های اجتماعی شکل داد. در این کنشگری‌های جمعی، برخی مردان نیز به زنان می‌پیوندند و مطالبه شرایط برابر برای زنان و رشد و شکوفایی آن‌ها را دارند. درباره حذف تصویر دختران، افراد مختلفی در دفاع و پاسخ‌گویی درباره این اتفاق برخاستند و تصاویر دختران در کتب دیگر شمارش شد. در نهایت، این گفتگو و مطالبه‌گری که در فضای مجازی ایجاد شده بود به فضای واقعی جامعه آمد و وزیر آموزش و پرورش از این اتفاق عذرخواهی کرد و تصمیم گرفته شد که در سال آینده این تصویر اصلاح شود. این مورد نمونه‌ای از کنش جمعی آنلاین زنان در فضای مجازی بود. مثال دیگر درخواست «وارد کردن نام مادر در شناسنامه کودکان و در عقدنامه» است که در شبکه‌های اجتماعی مطرح شده است و پیشنهادش از سوی معاون رئیس جمهور، معصومه ابتکار، نیز به صورت رسمی مطرح شد.‌
 
می‌توان این‌طور بیان کرد که زنان به شیوه‌ای مسالمت‌آمیز، با استفاده از شبکه‌های اجتماعی، خواسته‌های خود را مطرح می‌کنند و سعی دارند صدای خود را به جامعه و مسئولان برسانند. دسته دیگری از کنشگری‌های اجتماعی زنان در اینستاگرام، جنبه آگاه‌سازی و حساس‌سازی جامعه به موضوعات زنان را دارد. جریان افشاگری‌های آزار‌های جنسی زنان از این نوع بودند. این موضوع چند سال پیش در کشور‌های غربی تحت عنوان جنبش METOO شکل گرفت. این مسئله گفتگو‌ها و آگاه‌سازی‌های بسیاری در این زمینه به دنبال داشت. در حین گفت‌وگوی عمومی مجازی درباره این موضوع، راهکار‌های فردی، اجتماعی و فرهنگی برای مراقبت بیشتر زنان از خود و حفظ آن‌ها آموزش داده شد که از ویژگی‌های مثبت این کنش‌های جمعی آنلاین بود. همچنین باعث شد افراد خاطی دستگیر و مورد پیگیری و دادرسی قانونی قرار گیرند.
 
به طور کلی، شبکه‌های اجتماعی به زنان و دیگر گروه‌های اجتماعی کمک می‌کند که مسائل، مشکلات و دغدغه‌های خود را به صورت آزادانه‌تری بیان و پیگیری کنند. زنان در اینستاگرام ذیل یک هویت جمعی که همان هویت مشترک زنانه است گرد هم جمع می‌شوند و همراهی و مشارکتی که بین آن‌ها اتفاق می‌افتد کمک می‌کند صدای آن‌ها به شکل رساتری شنیده شود. همان‌طور که بیان شد، در این بین، گروهی از مردان نیز با آن‌ها همراه می‌شوند و به ارتقای برابری و سلامت جامعه کمک می‌کنند. بدون شک، جامعه‌ای که زنان فعال، راضی و همراهی دارد بهتر می‌تواند به اهداف کلان خود دست پیدا کند.
زهرا اردکانی – پژوهشگر مطالعات رسانه ای زنان

زنانگی به مثابه ابزار شناخت

زنانگی به مثابه ابزار شناخت

بیا نی نی/ چرا اینقدر زنانه مردانه می کنیم؟ این سوال را دوستان متعددی با زبان های تند و نرم پرسیده می شود. به همین جهت فکر کردم یکبار باید منظر خودم را در این باره روشن کنم. من برای زنانه مردانه کردن موضوعات دو دلیل دارم:

1- دلیل اول مثل سایر فعالان مسائل زنان این است که اعتقاد دارم نابرابری و نادیده انگاری در جامعه ما و در جهان نسبت به زنان وجود دارد، از کلان ترین حوزه های سیاسی و حقوقی گرفته تا جزئی ترین و روزمره ترین موضوعات فرهنگی. و من وظیفه اجتماعی خودم می دانم که اگر می توانم این نابرابری را کشف کنم و شرح دهم، حتما این کار را انجام دهم.

2- دومین دلیل این است که به لحاظ علمی این روش را شیوه ای برای شناخت می دانم. شناخت و معرفت علمی در مورد پدیده ها و موضوعات معمولا از دو طریق بدست می آید؛ شناخت از طریق شباهت ها و شناخت از طریق تفاوت ها. زنانه مردانه کردن (نه جنسیتی کردن) پدیده ها به ما کمک می کند شناخت های تازه ای از طریق تفاوت در مورد اطراف مان بدست آوریم. شناختی که غیر از این راه قابل حصول نیست. بُعد زنانه هر پدیده آن بعد پنهانی است که معمولا در دایره شناخت ما وارد نمی شود به دلیل غلبه و سلطه بُعد مردانه. لذا بنظرم همیشه ما بخشی از شناخت را در مورد پدیده ها از دست می دهیم. شناسایی بعد زنانه به ما کمک می کند که شناخت کامل تری از پدیده ها داشته باشیم. به طور خلاصه کشف زنانگی، امر زنانه، فرم زنانه و نگاه زنانه در هر پدیده ای برای من به مثابه روشی برای معرفت است.

 اصطلاح زنانه مردانه کردن را به جای جنسیتی کردن و مطالعه جنسیت بکار بردم تا تاکید کنم که رویکردم صرفا یک رویکرد جنسیتی و فمنیستی نیست ، بلکه بیشتر دغدغه ام دستیابی به شناخت و معرفت کامل تر از پدیده هاست.

منبع صفحه اینستاگرام zahra.ardekani
نویسنده: زهرا اردکانی

زنان و عزاداری در اینستاگرام

زنان و عزاداری در اینستاگرام

شهرآرا آنلاین/ امسال به دلیل شیوع بیماری کرونا برگزاری مراسم محرم حسینی با محدودیت‌های زیادی روبه‌رو شد. پروتکل‌های دقیق و سخت بهداشتی برای برگزاری این مراسم‌ وضع شد. شرایط جدید و نگرانی‌هایی که بیماری کرونا برای حضور در اجتماعاتی مانند مجالس عزاداری ایجاد کرد، بسیاری از افراد را برای عزاداری به فضای مجازی کشاند به این معنا که آن‌ها سعی کردند به جای حضور در مراسم عزاداری در دنیای واقعی، در مجالس آنلاین شرکت کنند و اصطلاحا عزاداری مجازی برای خود ترتیب بدهند.

برخـی‌افـراد، هیئت‌ها و مؤسسات به صورت لایو (زنده) در اینستاگرام سخنرانی‌های مرتبط با محرم راه انداختند که افراد می‌توانند از طریق گوشی موبایل خود در هر جایی که هستند در این مراسم شرکت کنند. به طور کلی، می‌توان گفت محرم امسال، در کنار مراسم‌ سنتی و همیشگی‌اش شاهد شکل‌های تازه‌ای از عزاداری مجازی نیز هست
عزاداری و مناسک مذهبی از قدیم کنشی جمعی محسوب می‌شده‌اند. افراد در محلی دور هم جمع می‌شدند و روضه و مصیبت‌نامه اباعبدا…الحسین(ع) را برپا می‌کردند. در عصر شبکه‌های اجتماعی، آن‌ها نیز به یاری این مناسک آمده‌اند. شبکه اجتماعی اینستاگرام هم بستری است که می‌تواند جمعی از افراد را گرد یکدیگر آورد. لذا افراد می‌توانند در این شبکه نیز گرد هم آیند و سوگواری‌های خود را داشته باشند.
در این میان، زنان نیز که حضور گسترده‌ای در اینستاگرام دارند، در شکل‌گیری عزاداری‌های مجازی نقش ایفا می‌کنند. عزاداری‌های زنانه در اینستاگرام به 2 صورت انجام می‌شود. صورت اول، شکل‌هایی از عزاداری است که بین زنان و مردان مشترک است. صورت دوم، شکل‌های زنانه‌تر عزاداری است که بیشتر مختص زنان است. در ادامه به شرح این 2 دسته عزاداری زنانه در اینستاگرام می‌پردازیم.
صورت اول عزاداری‌های اینستاگرامی همان‌طور که گفته شد هم توسط مردان انجام می‌شود هم توسط زنان به این صورت که مداحی‌‌های مرتبط با محرم را که متناسب با هر روز از آن نا‌م‌گذاری شده است در صفحات خود منتشر می‌کنند که می‌تواند برای دیگران حال و هوای هیئت و مراسم حسینی را تداعی کند. برخی از زنان و مردانی که دستی در نوشتن دارند از قلم خود برای نوشتن روضه‌های کوتاه عاشورایی استفاده می‌کنند. هر شب محرم، متنی کوتاه که در واقع روضه‌ای به زبان امروزی و دلی است می‌نویسند و نوشته‌های روضه‌گونه آن‌ها توسط افراد مختلف در شبکه دست‌به‌دست و بازنشر می‌شود. برخی دیگر که تخصص علمی و تاریخی دارند در قالب متن‌های کوتاه در استوری به تحریفات عاشورا یا واقعه نگاری‌های عاشورایی می‌پردازند و به ابهامات و سؤالاتی که درباره عاشورا و قیام امام‌حسین(ع) وجود دارد پاسخ می‌دهند. افراد معمولی‌تر نیز هستند که با انتشار یک عکس و متن کوتاه ابزار علاقه و ارادت خود را به سردار شهیدان ابراز، و از این طریق، صفحه خود را عزادار حسینی می‌کنند.
صورت دوم عزاداری‌ها که فقط در صفحات زنان دیده می‌شود شکل‌گیری هیئت‌های خانگی توسط زنان را نشان می‌دهد. برخی زنان در خانه خود هیئتی کوچک درست می‌کنند که فرزندان و همسرشان عضو آن هستند. زنان از این طریق کودکان خود را که ممکن است نتوانند به مجالس عزاداری ببرند در معرض آموزه‌های عاشورایی قرار می‌دهند. آن‌ها با نصب پرچم در خانه و پخش مداحی و غیره، فضایی عاشورایی را در منزل فراهم می‌کنند. سپس عکس‌ها و فیلم‌هایی از این عزاداری خانگی را در اینستاگرام نیز قرار می‌دهند. برخی دیگر از زنان، قصه‌های عاشورایی کودکانه را در صفحات خود قرار می‌دهند تا مادران دیگر نیز بتوانند از آن‌ها استفاده کنند و برای فرزندان خود بخوانند. گروهی دیگر زنان حاضر در عاشورا و رشادت‌های آن‌ها را معرفی می‌کنند و درباره‌شان می‌نویسند. به طور کلی، زنان به تمام شیوه‌های ممکن در شکل‌گیری عزاداری‌های مجازی نقش ایفا می‌کنند.
امسال از ابتدای محرم شاهد هستیم که یک نوع سوگواری جمعی در شبکه اینستاگرام شکل گرفته است و هر کس به فراخور توانمندی‌های خود در این سوگواری سهیم شده است. این فرم‌های تازه عزاداری که مخاطبان آن بیشتر زنان و مردان نسل جوان هستند، از تغییراتی در شیوه عزاداری در سال‌های آینده خبر می‌دهد. احتمالا در دوران پساکرونا نیز به موازات سبک‌های قدیمی، سبک‌های مجازی عزاداری به صورت جدی فعالیت خواهند کرد.
دکتر زهرا اردکانی – پژوهشگر مطالعات رسانه ای زنان

عزاداری زنانه و مردانه

عزاداری زنانه و مردانه

بیا نی نی/ سبک عزاداری فعلی به شدت مردانه و برای مردان طراحی شده است. در این سبک از عزاداری نه علایق زنانه گنجانده شده، نه خود زنان جایگاهی در فرایند عزاداری دارند. همین مسئله باعث می شود زنان و مردان دو مسیر متفاوت را در فرایند عزاداری طی کنند.
مردان در بخش مردانه کوچه می زنند (سال ها طول کشید تا من فهمیدم کوچه زدن که مداح می گوید دقیقا یعنی چه کار!)، چند دسته می شوند، سینه می زنند و همخوانی می کنند اما زنان در بخش زنانه در تاریکی روی زمین نشسته اند و فقط گوش می دهند و در این فرایند، مشارکت فعالی ندارند جز سینه زدن هایی آرام و نامنظم، چرا که آنها خود را جزء رسمی و جدی این مراسم نمی یابند. 
زنان عضو منفعل این عزاداری هستند. از آن فرایند بدنیِ پرشور سهمی ندارند. البته بنظرم همین مشارکت نداشتنِ آنها در فرایند هیجانی سینه زنی و همخوانی باعث می شود که آنها عزاداری را به عمق جان خود ببرند و در آن تاریکی مجلس فرصت تفکر بیشتری پیدا کنند. آنها سعی می کنند حسین را، عباس را، رباب را، زینب را در زندگی روزمره شان پیدا کنند و با آنها ارتباط درونی برقرار کنند. 
زنان به دلیل فرم متفاوتی که عزاداری برایشان دارد، تجربه و درک متفاوتی از آن دارند. عزاداری های فعلی، زنان را در حکم حاشیه ای در مقابل متن مردانه ترسیم می کند. این فرم ماهیتا به نوعی است که عزاداری را به درون زنان منتقل می کند. آنها در جمع هستند اما در واقع سیری فردی را طی می کنند چرا که با جمع تعامل پویا ندارند (مثلا خودشان را با بقیه برای سینه زنی هماهنگ نمی کنند). برعکس برای مردان عزاداری، بیشتر یک سیر بیرونی و جمعی است (البته ممکن است به درون انها هم نفوذ کند اما به لحاظ فرم بیشتر بیرونی است).

نویسنده: زهرا اردکانی