شیردهی – برگه 3 – بیا نی نی

2021/06/28

چرا برخی از مادران نمی‌توانند به فرزندشان شیر بدهند؟

شیردهی هم برای والدین و هم برای نوزادان مفید است. به همین دلیل متخصصان تغذیه شیر مادر را برای شش ماه اول زندگی کودک توصیه می کنند. با این حال گرچه بیشتر والدین فرزند زایمان می توانند از شیر مادر تغذیه کنند اما گاهی موارد منع مصرف نیز وجود دارد. چند دلیل وجود دارد که چرا شخصی نباید یا ممکن است نتواند به کودک خود شیر دهد. به عنوان مثال: برخی از والدین نمی توانند شیر مادر سالم تولید كنند، در حالی كه دیگران ممكن است داروهای خاصی را مصرف كنند یا نیاز به گذراندن دوره درمانی داشته باشند كه شیردهی بی خطر نیست. چند مورد پزشکی نیز وجود دارد که با شیردهی سازگار نیست. در برخی شرایط والدین ممکن است بتوانند شیر مادر خود را در یک بطری پمپاژ و تهیه کنند یا ممکن است بتوانند به طور موقت شیردهی را متوقف کنند و سپس دوباره شروع کنند.

چرا شیرمان کافی نیست؟

بسیاری از والدین نگرانند که ممکن است به اندازه کافی شیر برای کودک خود تولید نکنند اما در واقع تنها درصد کمی از افراد هستند که می خواهند شیردهی کنند و به دلیل کمبود واقعی شیر مادر نمی توانند شیر واقعی تولید کنند. معمولاً نتیجه مربوط میشود به یک بیماری زمینه ای که با درمان، برخی از مسائل اش قابل اصلاح هستند. اما برخی از مشکلات قابل حل نیستند و دلایل تولید شیر واقعی کم عبارتند از:

بافت غده ای ناکافی (سینه های هیپوپلاستیک)

سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS)

کم کاری تیروئید

جراحی قبلی پستان ، مانند ماستکتومی یا جراحی کاهش پستان

پرتودرمانی قبلی برای سرطان پستان

اگر میزان شیر واقعی شما کم باشد نمی‌توانید به طور انحصاری از شیر مادر تغذیه کنید. شما به سادگی به کودک خود کمک می کنید تا نیازهای تغذیه ای خود را برآورده کند و دقیقاً همان کاری که والدین خوب انجام می دهند را انجام میدهید. شما هنوز هم می توانید کودک خود را روی سینه خود بگذارید و به کودک خود اجازه دهید به راحتی و امنیت شیر بخورد. حتی اگر آنها فقط مقدار کمی شیر مادر دریافت می کنند.

هنگام شیردهی چه داروهایی را نمیتوانید مصرف کنید؟

بسیاری از داروها که به نسخه نیاز دارند با شیردهی سازگار هستند. اما برخی از آنها سازگار نیستند. برخی از داروها هنگام مصرف توسط والدین شیرده می توانند خطری را برای نوزادان شیرده ایجاد کنند، مانند:

داروهای شیمی درمانی

داروهای ضد ویروس

ید رادیواکتیو

برخی از داروهای آرامبخش

داروی تشنج

داروهایی که ممکن است باعث خواب آلودگی شوند

داروهایی که تنفس را سرکوب می کنند

آیا بیماری های عفونی روی شیرمادر تاثیر میگذارد؟

بسیاری از عفونت های شایع به راحتی درمان می شوند و در شیردهی تداخل ایجاد نمی کنند و به کودک آسیب نمی رسانند. با این حال ، چند بیماری عفونی وجود دارد که می تواند از طریق شیر مادر به کودک منتقل شود و در برخی موارد ، خطر انتقال بیش از فواید شیردهی است. برخی از این بیماری ها عبارتند از:

1- اچآیوی:

ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV) ویروسی است که باعث سندرم نقص ایمنی اکتسابی (AIDS) می شود. مادری که به اچ آی وی مبتلا است می تواند ویروس را از طریق شیردهی و شیر مادر به فرزند خود منتقل کند.

2-اچ تی ال وی:

اگر شیر بیش از 12 ساعت در دمای -4 درجه فارنهایت (-20 درجه سانتیگراد) یا زیر آن منجمد شود می توان سلولهای HTLV-1 را با یخ زدگی و ذوب شدن شیر مادر تخریب کرد.

3- تبخال روی پستان:

تبخال از طریق شیر مادر منتقل نمی شود. بنابراین تا زمانی که ضایعات روی پستان نباشد ، ضایعات سایر اعضای بدن پوشانده شده و شستشوی کامل دست انجام شود، برای شیردهی ایمن است .6 اما وقتی ضایعات فعال وجود دارد در پستان، شیردهی خطرناک است زیرا ویروس تبخال می تواند برای کودک کشنده باشد.

نیازهای پزشکی کودک چیست؟

بیشتر نوزادان می توانند شیر دهند. حتی نوزادانی که با بیماری هایی مانند نارس، شکاف کام و سندرم داون متولد می شوند و ممکن است نتوانند بلافاصله پستان را بگیرند. باز هم می توانند شیر مادر پمپ شده را در یک بطری مصرف کنند. با صبر، وقت و کمک این نوزادان ممکن است با موفقیت به شیردهی ادامه دهند.

نتیجه گیری:

هر پدر و مادری و نوزادی بی نظیر هستند و همچنین هر وضعیت شیردهی نیز همین طور است. اگر می خواهید به کودک خود شیر دهید. احساس عصبانیت یا ناراحتی و وقت گذاشتن برای کار کردن با احساسات خوب نیست. همچنین ممکن است مفید باشد که در مورد احساسات خود با پزشک، همسرتان یا کسی که به او اعتماد دارید صحبت کنید.

منبع: www.verywellfamily.com

2021/06/22

نکاتی در رابط با کوید ۱۹ در دوران شیردهی

شما برای حفاطت از خود و خانواده تان دستایتان را میشوید و فاصله اجتماعی را رعایت میکنید و تمام پروتکل های بهداشتی را رعایت می‌کنید. اما در رابطه با شیر دادن به فرزندتون چه نکاتی را رعایت میکنید؟

همانطور که ازخودتان محافظت میکنید از فرزندتان هم محافظت کنید حتی وقتی فرزندتان هنوز شیرخوار است. پس فرقی در مراقبت شما از فرزندتان ندارد.

بیماری کووید19 میتواند به شیر مادر هم انتقال پیدا کند؟

طی گزارشاتی از کشور چین داده شده است ویروس در خانم های شیرده که در اواخر 3 ماه آخر بارداری شان مبتلا شدند هنوز مطمئن به انتقال آن نیستند. طی تحقیقاتی که دانشمندان به دست آوردند ویروس کرونا در شیر مادر پیدا نشده است.

چه نکاتی را زمان شیردهی به نوزاد باید رعایت کنیم؟

زمانی که فردی ناقل است میتواند با عطسه، سرفه تمام ذرات ویروس را در همه جا پخش کند و باعث انتقال شود. این ویروس قبل از هرچیزی با ذرات ریزی که دارد به داخل بینی ها میرود و باعث سرایت میشود. اگر که شما این ذرات را لمس و یا داخل بینی تان برود زمان تماس با فرزندتان به راحتی به او منتقل میشود پس بهتر است قبل از تماس با کودک دستان خود را با آب و صابون بشویید.

اگر که فکر میکنید علائم این ویروس را دارید نکات زیر را رعایت کنید تا مشکلی برای فرزند دلبندتان پیش نیاید.

ماسک بزنید
دستتان را بشویید و ضدعفونی کنید
اگر با سطحی در تماس هستید آن را ضد عفونی کنید
اگر شیر خودتان را دوشیدید آن را محکم ببندید
شیر خشک همیشه در دسترستان باشد

آیا دادن شیر مادری که کرونا دارد مشکلی برای کودک ایجاد میکند؟

شیرمادر از کودک در برابر انواع بیماری ها و ویروس ها محافظت میکند. دادن شیر به کودک هم سیستم ایمنی اش را بالا میبرد و هم گرسنگی اش را برطرف میکند. زمانی که کودک دیگر شیر مادر نمیخورد میتوانید از واکنسهایی استفاده کنید که سیستم ایمنی اش را قوی کند و از او در برابر بیماری ها محافطت کند.

شیر دادن فرد مبتلا به کرونا به نوزاد چه خطراتی دارد؟

اگر برای عفونتی که دارید دارو مصرف میکنید قبل از شیردهی به نوزاد به پزشکتان مشورت کنید که آیا شیر بدهید یانه . برخی از داروهایی که مصرف میکنید ممکن است باعث شود در شیردهی دچار مشکل شوید و اگر که علائم ویروستان شدید است به نوزاد شیر ندهید تا زمانی که حالتان بهتر شود.

پرسش هایی که مادرهای شیرده در ذهنشان دارند:

از طریق شیر مادر ویروس منتقل میشود؟
داروهایی که مصرف میکنیم به شیرمان هم منتقل میشود؟
مبتلا شدن مادر و نوزاد بیش از یکبار به ویروس کرونا شدنی است؟

ابتلا به کرونا با استفاده از غذای آماده

متخصصان توصیه میکنند که بسیاری از مادران با وجود ویروس کرونا میتوانند به فرزندشان شیربدهند و مشکلی هم برایشان پیش نمیاید.

پزشکان در چین نوزادانی که تازه متولد شده اند و دارای بیماری کووید 19 هستند را هم درمان کرده اند و حالشان هم خوب است. اگر که مادران شیرده علائمی دارند که حس میکنند ممکن است به کرونا مبتلا شده باشند بهتر است به فرزندشان شیر ندهد.

اگر که خودتان مبتلا شده یا در بین اطرافیان و خانوادتان یک نفر مبتلا شده و علائم دارد به او نزدیک نشوید و با پزشکتان تماس بگیرید تا شما را راهنمایی کند.

2021/06/21

غذاهای ممنوعه در دوران شیر دهی

ماهی:

ماهی منبع خوبی از پروتئین است. بعضی از آنها مانند ماهی آزاد و ماهی تن دارای امگا 3 نیز هست که بدن شما به آن نیاز دارد. می توانید هفته ای دو بار غذای دریایی بپزید. ماهی هایی که جیو کمتری دارند مانند ماهی آزاد ، تیلاپیا و قزل آلا را انتخاب کنید. از کوسه ، شمشیر ماهی ، شاه ماهی خال مخالی و کاشی ماهی که مقادیر زیادی جیوه دارند خودداری کنید.

غذاهای ادویه دار:

بیشتر نوزادان می توانند غذاهای ادویه دار و سایر غذاهای آتشین در رژیم غذایی شما را تحمل کنند. اما اگر کوچولوی شما معده حساس یا کولیک داشته باشد و هر بار غذاهای ادویه دار میخورید او دچار اسهال می شود. برای چند هفته ادویه و فلفل را کم کنید تا ببینید این کمک می کند یا خیر.

نعنا ، جعفری و مریم گلی:

آنها پر از عطر و طعم هستند. اما برخی گیاهان ممکن است بر میزان شیر تولیدی بدن تأثیر بگذارند. به عنوان مثال ، خوردن جعفری زیاد می تواند شیردهی را مهار کند. و ممکن است مریم گلی و نعناع فلفلی شیر شما را کاهش دهد. برای برخی از مادران شیرده ، حتی خمیر دندان و آب نبات با طعم نعناع نیز مشکل دارند.

شیر:

این به ندرت یک مشکل است. اما ببینید کودک شما چگونه عمل می کند. اگر توت شما دچار مشکلات پوستی است ، بعد از شیردهی دچار تنفس می شود یا علائم دیگری دارد ، به پزشک متخصص اطفال خود بگویید.

چای:

هرچقدر فنجان چای یا ارل گری شما طراوت داشته باشد، نقاط ضعفی هم دارد. این کافئین است، که می تواند خواب شما و کودک شما را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین ممکن است جذب آهن برای بدن شما را سخت تر کند. اگر چای داغ یا سرد می نوشید ، سعی کنید هنگام خوردن غذاهایی غنی از آهن مانند گوشت بدون چربی ، آن را ننوشید. سبزهای تیره و برگ دار و غلات صبحانه غنی شده مصرف کنید.

نوشیدنی های شیرین:

تغذیه با شیر مادر می تواند شما را بیشتر از حد معمول احساس تشنگی کند. در این صورت ، هر بار که شیر می دهید ، یک لیوان آب بنوشید. اما مهم نیست که چقدر احساس خشکی دارید ، به دنبال نوشابه های معمولی یا نوشیدنی های میوه ای نباشید ، که بدون تغذیه به شما کالری می دهند.

غذاهای گازدار:

غذاهای گازدار شامل لوبیا ، کلم بروکلی ، کلم و جوانه بروکسل هستند. نفخ ، آروغ زدن و دفع گاز طبیعی است. اما اگر کودک شما گاز گرفته یا کولیک دارد، چند هفته از این غذاها پرهیز کنید تا ببینید آیا علائم را تسکین می دهند یا خیر.

منبع: www.webmd.com

2021/05/16

دوران شیردهی چه داروهایی را نباید مصرف کنید؟

زمانی که به تازگی مادر شده اید، کمبود خواب و احساس خستگی و ناراحتی دارید. به همین دلیل شما تنها کابینت قرص ها را باز می کنید، اما زمانی که در دوران شیردهی هستید باید در مورد مصرف قرص ها و داروها بیشتر فکر کنید و در مورد عوارض آن ها به طور کامل آگاهی داشته باشید و داروهای غیرمجاز در دوران شیردهی را بشناسید.

آسپرین ممنوع است

از مصرف هر دارو و قرصی که از آسپرین در آن باشد، پرهیز کنید. زیرا آسپرین وارد شیر شما می شود که ورود آسپرین به بدن نوزاد باعث ایجاد سندروم ری (سوخت و ساز بدن را نامنظم می کند) می شود، حتی اگر کودک در مراحل اولیه زندگی خود از آسپرین استفاده کند، مبتلا به سندروم ری می شود. به همین دلیل توصیه می شود که از مصرف داروهای حاوی آسپرین مادران شیرده پرهیز کنند.

کدئین در شیردهی خطرناک است!

کدئین یکی دیگر از آن موادی است که باید از آن دور باشید. مطالعات اثر مضر مصرف کدئین توسط مادران شیرده را روی کودکان ثابت کرده است. این کودکان دچار میزان پایین تپش فلب، کم غذایی، کمبود انرژی، خستگی و دچار مشکل در تنفس می شوند. اگر شما به عنوان مادر مبتلا به سردردهای شدید هستید و مسکن های ضعیف روی شما تاثیری ندارد، حتما با پزشک مشورت کنید تا داروی قوی تری به شما دهد اما از داروهای کدئین دار استفاده نکنید.

ایبوپروفن نخورید

ایبوپروفن یکی از داروهای ضد التهاب است که می توانید از آن در دوران شیردهی و به مدت کوتاه استفاده کنید. البته حتما قبل از استفاده محصول و دارو را بررسی کنید که در آن به جز ایبوپروفن کدئین نباشد زیرا در برخی از داروهای ایبوپروفن به دلیل قوی تر کردن آن از کدئین استفاده می شود.

پاراستامول را با احتیاط مصرف کنید

پاراستامول به خودی خود ایمن است و ضرری ندارد. اما حتما باید دقت داشته باشید که نباید در محصولی که استفاده می کنید کودئین و آسپرین موجود باشد.

داروهای کافئین دار و مخدردار ممنوع است

برخی از داروهای دیگر به نام های تجاری دیگر به نام های تجاری “plus” و “extra” نیز حاوی کافئین هستند که شما باید دقت داشته باشید که میزان مصرفی کافئین در رژیم غذاییتان بیشتر از حد مجاز نشود، به همین دلیل بهتر است قبل از استفاده حتما محتویات این داروها را که روی بسته نوشته مطالعه کنید.

بسیاری از داروهایی که برای درمان سرماخوردگی و آنفولانزا استفاده می شوند، حاوی مخدر هستند. به همین دلیل بهترین کار این است که با پزشک و مشاور دارویی خود مشورت کنید و علائم بیماری خودتان را برایش تشریح کنید و حتما باید به وی اطلاع دهید که در دوران شیردهی به سر می برید.

داروهای ضدحساسیت شیر مادر را کم میکند

داروهایی که برای گرفتگی بینی و یا حساسیت های بینی استفاده می شوند، حاوی ماده ای به نام افدرین شبه هستند که باعث کاهش شیر مادر می شوند و حتما باید از مصرف این داروها خودداری شود. برخی از داروهای سرماخوردگی حاوی دیفن هیدرامین و همچنین پرومتاین هستند که آن ها بیشتر برای جلوگیری از آبریزش بینی استفاده می شوند. این داروها خواب آور هستند و نه تنها روی بدن مادر تاثیر می گذارند، بلکه از راه شیر به بدن نوزاد نیز وارد می شوند و باعث کسلی و خواب آلودگی نوزاد خواهند شد و البته در نهایت باعث می شوند تا نوزاد اشتهای خود را از دست دهد و به میزان کافی تغذیه نشود و نتواند وزن مطلوب را به دست بیاورد.

2021/05/08

تغذیه مادر در شیردهی، لیست مواد نفاخ و ضدنفخ

تغذیه مادر در شیردهی باید طوری باشد که به سلامت جنین لطمه‌ای وارد نکند، به همین دلیل مادران باید درباره مواد غذایی مصرفی خود بیشتر دقت کنند. برخی از غذاها می‌تواند باعث نفخ در نوزاد شود که آنها را برمی‌شماریم.

تغذیه مادر در شیردهی باید طوری باشد که به سلامت جنین لطمه‌ای وارد نکند، او نباید از غذاهای نفاخ استفاده کند، باید آرامش خود را حفظ کند و هنگام شیر دادن به کودک نیز استرس و نگرانی نداشته باشد.

شاید بهترین راهکار تغذیه مادر در شیردهی این باشد که از کمک یک متخصص تغذیه استفاده کنید. تغذیه صحیح در این دوران هم باعث سلامت شما می‌شود، هم باعث سلامت نوزاد دلبندتان.

تغذیه مادر در شیردهی، درمان مشکل نفخ

بهترین درمان مشکل نفخ، بغل کردن نوزاد و نوازش است. میتوان از موسیقی ملایم نیز برای آرام کردن نوزاد استفاده کرد. در صورتی که نوزاد بیش از حد بی قرار بود میتوان حوله گرم را روی شکم او قرار داده و او را نوازش کرد. در اینصورت نفخ نوزاد برطرف میشود. از دادن هر چیز دیگری مانند آب قند به او خودداری کنید. اگر شیر کافی تولید میکنید و نیازهای نوزاد را تا ۶ ماهگی برطرف میسازید، هیچ غذای دیگری به او ندهید. لیستی کاربردی از مواد ضدنفخ تهیه کرده ایم که بهتر است مادران در دوران شیردهی از آنها برای رفع نفخ استفاده کنند.

تغذیه مادر در شیردهی، لیست مواد نفاخ و ضدنفخ
تغذیه مادر در شیردهی، لیست غیر نفاخ ها کدام است؟

شلغم اشتهاآور و بی نفخ است.
ماش زودهضم و غیرنفاخ است.
هلو با هر معده ای سازگار است و نفخ ایجاد نمیکند.
چغندر پخته آرام بخش است و ایجاد نفخ نمیکند.
شوید نفخ شکم را از بین میبرد.
گشنیز ضدنفخ است و دل درد را برطرف میکند.
عرق نعنای خالص بسیار ضدنفخ است.
فلفل قرمز داروی ضد نفخ است.
زیره سیاه خاصیت ضد نفخ دارد.
چای سبز باعث تقویت معده شده و نفخ معده را نیز برطرف میکند.
آویشن کوهی ناراحتی معده را از نظر هضم و نفخ به کل برطرف میکند.
کنگر فرنگی، گاز و نفخ معده و روده را از بین میبرد.
رازیانه، شیرافزا و ضدنفخ است.
نوشیدن یک فنجان دم کرده ریحان، نفخ و گاز معده را از بین میبرد.

برخی خوراکی ها در دوران شیردهی باعث ایجاد نفخ نوزاد میشود و برخی از خوراکی ها حالت ضد نفخ دارد.

در ادامه لیستی کاربردی از نفاخ ها تهیه کرده ایم که بهتر است مادران در دوران شیردهی از آنها دوری کنند. اگر نوزادتان دچار نفخ می‌شود، می‌توانید از پزشک متخصص اطفال، کمک بگیرید.

تغذیه مادر در شیردهی، لیست نفاخ ها کدام است؟

موز نفاخ است و تولید گاز معده میکند.
خیار نفاخ است.
مصرف زیاده از حد گوجه سبز باعث نفخ معده میشود.
انار برای کسانیکه دچار نفخ معده هستند، ضرر دارد.
زردآلو به طور کلی دیرهضم و نفاخ است و علاج نفخ آن، خوردن هسته زردآلوی شیرین است.
تمام حبوبات نفاخند.
تخم مرغ به دلیل گوگرد موجود، ایجاد نفخ در شکم میکند.

ممکن است هنگام شیردهی به نوزاد، سطح گرسنگی شما در بالاترین حد خود باشد. ایجاد شیر در بدن مادر، به کالری اضافی و مواد مغذی خاص به مقادیر بالاتر نیاز دارد. تخمین زده می شود که انرژی مورد نیاز شما در دوران شیردهی حدود 500 کالری در روز افزایش می‌یابد. نیاز به مواد مغذی خاص از جمله پروتئین، ویتامین D، ویتامین A، ویتامین E، ویتامینC B12، سلنیوم و روی نیز افزایش می یابد.
پسته خصوصاً پسته خام، نفاخ است.
شاه توت نفاخ است.
گیلاس طبیعتی سرد دارد و مصرف زیاد آن باعث نفخ معده میشود.
مصرف زیاد خربزه باعث نفخ میشود.
زرشک نفاخ است.
پوست انگور دیر هضم است و موجب دل درد، نفخ و عوارض دیگر میشود.
فندق، ایجاد نفخ و گاز شکم میکند.
کشک نفاخ است.
تره، ترب و پیاز، نفاخند.
کاهو دارای مقدر زیادی الیاف است که تولید گاز و نفخ در معده میکند.
کلم موجب ایجاد نفخ و افزایش فشار خون میشود.

در شیردهی چی بخوریم؟

ممکن است هنگام شیردهی به نوزاد، سطح گرسنگی شما در بالاترین حد خود باشد. ایجاد شیر در بدن مادر، به کالری اضافی و مواد مغذی خاص به مقادیر بالاتر نیاز دارد.

تخمین زده می شود که انرژی مورد نیاز شما در دوران شیردهی حدود 500 کالری در روز افزایش می‌یابد. نیاز به مواد مغذی خاص از جمله پروتئین، ویتامین D، ویتامین A، ویتامین E، ویتامین C ،B12، سلنیوم و روی نیز افزایش می یابد.

به همین دلیل است که خوردن انواع غذاهای کامل و غنی از مواد مغذی برای سلامتی شما و سلامت کودک بسیار مهم است. انتخاب غذاهای غنی از مواد مغذی می تواند تمام مواد مورد نیاز شما و کودکتان را تأمین کند.

برخی از گزینه های غذایی مغذی و خوشمزه را برایتان نام می‌بریم:

ماهی و غذاهای دریایی

ماهی آزاد، جلبک دریایی، صدف، ماهی ساردین

گوشت و مرغ
مرغ، گوشت گاو، گوشت بره

میوه ها و سبزیجات
انواع توت ها، گوجه فرنگی، فلفل دلمه ای، کلم، کلم‌پیچ، سیر، کلم بروکلی

آجیل و دانه ها
بادام، گردو، دانه های چیا، دانه های کتان

چربی های سالم
آووکادو، روغن زیتون، نارگیل، تخم مرغ، ماست پرچرب

نشاسته و غذاهای غنی از فیبر
سیب زمینی، کدو تنبل، سیب زمینی شیرین، لوبیا، عدس ، جو دوسر، کینوا، گندم سیاه

غذاهای دیگر
توفو، شکلات تلخ، کیمچی، کلم ترش

بهتر است مصرف غذاهای فرآوری شده مانند فست فود و غلات صبحانه شیرین را تا آنجا که ممکن است کاهش دهید. در عوض، گزینه های مقوی بیشتری را انتخاب کنید.

مثلا اگر عادت دارید روز خود را با یک کاسه بزرگ غلات صبحانه آغاز کنید، سعی کنید آن را با یک کاسه جو دوسر با توت و نارگیل شیرین نشده تعویض کنید.

2021/05/06

زایمان در بیمارستان خصوصی بهتر است یا دولتی؟

پاسخ به سوال مهمی که خانم‌های باردار می‌پرسند؛ حق انتخاب بیمارستان برای زایمان با دکتر است یا مادر؟ زایمان در بیمارستان خصوصی بهتر است یا دولتی؟

زایمان در بیمارستان خصوصی بهتر است یا دولتی؟ این موضوعی است که ذهن همه خانم های باردار را درگیر می‌کند. انتخاب بیمارستان برای یک خانم باردار که در آستانه وضع حمل قرار دارد، یکی از دغدغه‌های مهم تلقی می‌شود. بسیاری بر این باورند که وضعیت اقتصادی خانواده‌هاست که انتخاب بیمارستان و حتی پزشک دوران بارداری را رقم می‌زند.

به عنوان مثال بسیاری از پزشکان خود را ملزم نمی‌کنند که طرف قرارداد بیمه باشند و گروه عمده‌ای از آنها فقط در بیمارستان‌های خصوصی عمل زایمان را انجام می‌دهند و از آنجا که زایمان سزارین در این بین پولسازتر است، ترجیح می‌دهند که حتی‌الامکان به سراغ زایمان طبیعی نروند.

البته طیف وسیعی از متخصصان زنان و زایمان در چندین بیمارستان کار می‌کنند و این شما هستید که بر حسب بودجه مالی‌تان یکی از بیمارستان‌ها را انتخاب می‌کنید اما گاهی نیز پیش می‌آید پزشکی که شما او را انتخاب کرده‌اید، فقط با یک بیمارستان خصوصی یا گران‌قیمت قرارداد دارد و راه انتخابی برایتان باقی نمی‌ماند و حتی اگر بیمه هم باشید، در بسیاری از این بیمارستان‌ها نمی‌توانید از امکانات بیمه استفاده کنید.

خصوصی بهتر است یا دولتی؟

رضایت از زایمان دارای مفهومی نسبی است و هر شخص متناسب با شرح حال خودش، رضایت را تعریف می‌کند اما اجرای تسهیلاتی مشترک در زمان زایمان موجب افزایش میزان رضایت زن باردار می‌شود.

اقداماتی مانند حضور همسر هنگام زایمان، هم‌اتاقی مادر و نوزاد، شیردهی بلافاصله پس از زایمان، ترخیص زودتر، مکان زایمان و… که تامین هر چه بهتر این نیازها و شناخت آیتم‌های آن می‌تواند افزایش رضایت مادران از زایمان را به همراه داشته باشد.

این پیامد منافع زیادی از جمله گرایش بیشتر زنان به زایمان طبیعی و به تبع آن افزایش سلامت مادران و نوزادان را به همراه دارد.
در همین رابطه چندی پیش مطالعه‌ای در دانشگاه علوم پزشکی ایران صورت گرفت تا نقایص موجود و عواملی که باعث نارضایتی زنان می‌شود، مشخص شود و با در میان گذاشتن آنها با مسوولان و رؤسای مراکز و بیمارستان‌ها در جهت رفع آنها اقدامات لازم صورت گیرد.

در واقع هدف اصلی در انجام این تحقیق مقایسه میزان رضایت زنان از زایمانشان در بیمارستان دولتی و خصوصی بود. این مطالعه به صورت توصیفی- تحلیلی و به طور مقطعی روی 40 نفر (20 نفر از زنان فارغ شده در بیمارستان خصوصی و 20 نفر در بیمارستان دولتی) که به طور تصادفی انتخاب شدند از طریق پرسشنامه‌ای انجام گرفت که شامل بعضی از آیتم‌های رضایت در زنان از زایمانشان بود، مثل زمان اولین شیردهی (حتی‌الامکان در نیم ساعت اول زایمان)، در آغوش داشتن نوزاد بلافاصله پس از زایمان، کیفیت فضای زایمان، روش‌های کمکی کاهش درد هنگام زایمان، حضور یکی از افراد خانواده به خصوص همسر در کنار مادر هنگام زایمان و… . و به این ترتیب میزان رضایت مادران از زایمان خود در بیمارستان خصوصی و دولتی مورد بررسی قرار گرفت.

زایمان در بیمارستان خصوصی یا دولتی؟ نتیجه یک تحقیق

نتایج این تحقیق نشان داد 60 درصد مراجعه‌کنندگان به بیمارستان دولتی و صددرصد مراجعه‌کنندگان به بیمارستان خصوصی از زایمان خود رضایت داشته‌اند. به اعتقاد دست‌اندرکاران این تحقیق، تفاوت رضایت‌مندی از زایمان با چگونگی زایمان و کارایی کارمندان و پزشکان محیط اطراف مادران ارتباط دارد.

با ایجاد همکاری‌های بیشتر بین بخشی و برون بخشی بین بیمارستان‌های دولتی و خصوصی مانند داشتن امکان استفاده از دستگاه‌های موجود در بیمارستان خصوصی که در بیمارستان‌های دولتی موجود نیست و همچنین پذیرش تعدادی از بیماران بیمارستان دولتی توسط بیمارستان خصوصی در مواقعی که بیمارستان دولتی به علت پذیرش زیاد بیمار قادر به ویزیت به موقع همه بیماران نیست.
البته با همان میزان هزینه بیمارستان دولتی و… می‌توان گامی در جهت رضایت مادران و بیماران از دوران بستری در بیمارستان و درمان برداشت.

اما نمی‌توان این نکته را فراموش کرد که سزارین همچنان پیشتاز است. این در حالی است که اگر شرایط به گونه‌ای فراهم شود تا مادر در بیمارستان احساس آرامش کند، کمتر دلیلی پیدا می‌کند تا خود را به عمل سزارین بسپارد و در شرایط بهتری زایمان طبیعی را انجام می‌دهد. حالا این سوال مطرح می‌شود که آیا مسوولان مربوطه برای مادران چنین شرایطی را ایجاد کرده‌اند؟

هزینه ها سر به فلک می کشد

چگونگی رفتار پرستاران و کادر درمان از زمان پذیرش تا ترخیص، امکانات رفاهی و درمانی بیمارستانی برای مادر و نوزاد، تمیزی بیمارستان و توجه به نیاز‌های کودک و مادر در بیمارستان از جمله عواملی است که بیمارستان‌ها را در درجات مختلف قرار می‌دهد؛.
هر چند که این درجه‌بندی حرفه‌ای نیست و فقط بر اساس کیفیت و امکانات بیمارستان انجام می‌شود.

از طرفی نوع بیمارستان، مدت اقامت بیمار در بیمارستان، خدمات بهداشتى و پزشکى ارائه شده به بیمار، شهرت پزشک و توافق بیمار و پزشک نیز در تعیین هزینه انواع زایمان مؤثر است.

هزینه زایمان طبیعى در بیمارستان‌هاى خصوصى و نیمه‌خصوصی تفاوت هزینه‌ها چشمگیرتر است؛ به گونه‌اى که هزینه زایمان سزارین در تعدادى از بیمارستان‌هاى نیمه‌خصوصى تهران به بیش از یک میلیون تومان و در تعدادی از بیمارستان‌های لوکس و درجه یک به بیش از 3 میلیون تومان نیز مى‌رسد که شامل هزینه بیمارستان (اتاق عمل، دارو و بیهوشى) و دستمزد جراح و کمک جراح و مبلغى است که بیمارستان براى حق جراح دریافت مى‌کند.

در واقع کسانى که مى‌خواهند پزشک خاصى زایمان آنها را انجام دهد، باید هر مبلغى که پزشک تعیین مى‌کند، به او بپردازند ؛ هیچ قانون مشخصی در این زمینه وجود ندارد. حتی استانداردهایی مثل استاندارد نیروی انسانی، استاندارد وضعیت فیزیکی ساختمان بیمارستان، استاندارد تجهیزات پزشکی، استاندارد خدمات اجتماعی و بیمه و استاندارد آموزش‌های دوران بارداری می‌توانند مورد بررسی قرار بگیرند و به هزینه‌ها بیفزایند.

اگر بخواهیم این مساله را با توجه به استانداردهای نیروی انسانی مطرح کنیم، متأسفانه باید بگوییم ایران از استانداردهای جهانی بسیار عقب است.

عدم پوشش بیمه ها در زایمان طبیعی

طبق استاندارد جهانی، زن باردار وقتی وارد بخش زایمان می‌شود، باید برای او 4/1 ماما، یعنی سه ماما برای دو زائو وجود داشته باشد. به بیان دیگر به ازای هر هزار تولد زنده در سال، بین 30 الی 50 ماما باید حضور داشته باشد.

اگر یک بیمارستان 100 زایمان در سال داشته باشد، به ازای این 100 زایمان باید حداقل 30 ماما وجود داشته باشد که با یک نگاه سطحی به بیمارستان‌های خودمان می‌بینم که این استانداردها با واقعیات بسیار فاصله دارد؛ به طوری که در یک بیمارستان دولتی با 3 هزار زایمان در سال، 11 الی 14 ماما به کار مشغولند و در بخشی که مادر در حال درد کشیدن است، به ازای هر پنج الی هشت مادر، یک ماما آماده خدمت است.

شاید هم همه مشکلات به ضعف بیمه‌ها برمی‌گردد. فراموش نکنیم هزینه عمل سزارین چهار تا شش برابر عمل زایمان طبیعی است که همه‌اش به دوش بودجه سلامت کشور می‌افتد. متاسفانه بر بخش خصوصی هم نظارت کمتر است و مشخص نیست استانداردها در آن دقیقا به چه صورت است.

کسانی هم که به این بخش مراجعه می‌کنند، خود به خود به سمت زایمان سزارین هدایت می‌شوند؛ به طوری که بیش از 80 تا 90 درصد آنها سزارین می‌کنند. از طرفی حضور ماما در بخش زایمان و بر بالین مادر، به معنای احترام به مادر و همدردی با اوست.

طبق استانداردهای جهانی، از بدو ورود مادر به بیمارستان تا دو ساعت بعد از زایمان، مادر به هیچ وجه نباید تنها بماند. حداقل فضای مورد نیاز مادر با نوزاد نیز 30 متر به اضافه اتاقی است که همراه مادر در آن استراحت کند و به آرامش روحی و روانی برسد که این مساله در بیمارستان‌های ما نادیده گرفته می‌شود و بعضا می‌بینیم که سه زائو در یک اتاق بستری می‌شوند و خبری از آرامش و سکوت نیست.

حتی در بیمارستان‌های استاندارد و مطلوب دنیا اتاقی به نام اتاق مشاوره وجود دارد که در طول مدتی که خانواده منتظر مرخص شدن مادر از بیمارستان هستند، به آنها مشاوره داده می‌شود.

این در حالی است که متاسفانه با وجود سازمان‌های بزرگ بیمه‌ای که در کشورمان داریم، پوشش بیمه همچنان به صورت سنتی و غیراستاندارد ارائه می‌شود. در همه جای دنیا، مراقبت‌ها، مشاوره‌ها و آموزش‌های پیش از زایمان، کلیه مراقبت‌های زمان زایمان و مراقبت‌ها و مشاوره‌های بعد از زایمان، همگی تحت پوشش بیمه قرار می‌گیرند در حالی که بیمه‌های ما، مراحل ساده زایمان طبیعی را به ‌طور کامل تحت پوشش خود قرار نمی‌دهد.

اگر کسی بخواهد فرزندش تحت نظارت ماما یا پزشک متخصص، در بیمارستان خصوصی و با زایمان طبیعی به دنیا بیاید، تحت پوشش بیمه قرار نمی‌گیرد. این مساله شامل ماماهایی هم هست که مطب خصوصی دارند و می‌توانند خیلی خوب از عهده مراقبت از مادر و طفل برآیند.

بنابراین سازمان‌های بیمه ما به بازنگری نیاز دارند. نکته مهم دیگر آموزش است. آموزش‌های پیش از زایمان مدت‌هاست در تمامی دنیا جا افتاده و جزو استانداردهای جهانی زایمان به شمار می‌آید اما این آموزش‌ها در ایران به صورت بسیار محدود در چند بیمارستان خاص ارائه می‌شود و هنوز عمومی نشده است.

قبل از بارداری به فکر مکان زایمان باشید

فراموش نکنید بسیاری از پزشکان – به ویژه پزشکان اسم و رسم‌دار – فقط در بیمارستان‌های خصوصی و نیمه‌خصوصی حضور دارند که اکثر این بیمارستان‌ها طرف قرارداد بیمه نیستند و در عین حال زایمان سزارین را توصیه می‌کنند که پرخرج‌تر است و بسیاری از خانواده‌ها از عهده تامین مخارج آن برنمی‌آیند.

به همین دلیل توصیه می‌شود که خانم‌های باردار قبل از انتخاب بیمارستان، پزشک خود را انتخاب کنند و بدانند که این پزشک در کدام بیمارستان کار می‌کند، امکانات بیمارستان چگونه است و تعرفه‌ها چقدر و بر چه مبنایی است.

اگر هم مایلید که در یک بیمارستان خاص فرزندتان را به دنیا بیاورید، باید پزشکی را انتخاب کنید که در آن بیمارستان مشغول به کار است زیرا در غیر این صورت یا باید قید بیمارستان را بزنید یا پزشک معالجتان را حین دوران بارداری عوض کنید یا اینکه در مواقع بسیار ضروری هزینه زیادی را متقبل شوید تا پزشکتان هنگام زایمان شما در آن بیمارستان خاص حضور داشته باشد.

و اما بیمارستان دوستدار مادر و کودک

بیمارستان‌های دوستدار مادر و کودک که سازمان جهانی بهداشت اجرای آن را به همه کشورهای عضو توصیه کرده از اوایل دهه 70 در کشور ما راه‌اندازی شده‌اند. براساس این طرح، همه نوزادان باید در بیمارستان‌های کشور در کنار مادران خود قرار گیرند زیرا تماس ممتد پوست نوزاد با پوست مادر در یک ساعت اول تولد، نقش مهمی در تقویت روابط عاطفی مادر و نوزاد، فعالیت رحم و کاهش خونریزی مادر و نیز دمای بالاتر بدن و گریه کمتر نوزاد دارد.

در عین حال، معیارهای درمانی و بهداشتی سالی دوبار در بیمارستان‌ها پایش و ارزشیابی می‌شوند و در صورتی که رعایت نشوند، بیمه‌ها حق ندارند پول کامل را به آن بیمارستان پرداخت کنند.

در واقع بیمارستان دوستدار مادر و کودک مکانی است که وقتی هر مادری در هر زمانی از بارداری، زایمان و تا شش هفته پس از زایمان با هر وضعیتی از سلامتی به آن مراجعه کرد، خدمت اثربخش و کارآمد دریافت کند؛ به صورتی که سلامت جنین و نوزاد او در این مکان تامین شود و این حضور برای او خاطره‌ای خوشایند از فرایند بارداری و زایمان باقی بگذارد.

در عین حال، کاهش مرگ و میر مادران و نوزادان براثر عوارض بارداری و زایمان و پس از زایمان، کاهش میزان سزارین‌های غیرضروری، ترویج روش‌های مختلف زایمان طبیعی کم‌درد یا بی‌درد به گونه‌ای که مادران حق انتخاب داشته باشند، بهبود کیفیت خدمات بیمارستانی در فوریت‌های مامایی و زایمان، کاهش تاخیر در شروع درمان مادران در معرض خطر، طبیعی بودن روند زایمان، آزادی عمل و استقلال مادر و مسوولیت‌پذیری ارائه‌دهندگان و گیرندگان خدمت از جمله اهداف کلی این بیمارستان‌ها محسوب می‌شود.

از طرفی ارائه مراقبت‌های معمول دوران بارداری و زایمان و پس از زایمان براساس پروتکل‌های وزارت بهداشت، فراهم بودن کلاس‌های آمادگی زایمان برای مادران و همراهان آنها، انجام زایمان فیزیولوژیک به روش‌های کاهش درد، رعایت خلوت مادران (Privacy) و کمک به مادر برای شیردهی نوزاد از همان دقایق اولیه زایمان جزو خدمات مهم بیمارستان‌های دوستدار مادر و کودک است.

به عنوان مثال بیمارستان‌های نجمیه، مادران، مفرح، مدائن، آرش، امیرالمومنین(ع)، اقبال، میرزا کوچک خان، ولی‌عصر(ع) و… نمونه‌ای از این بیمارستان‌ها هستند.

تاریخ سزارین در ایران و جهان

اولین فردی که در تاریخ پزشکی سزارین را به ثبت رسانده، فرانسوا روست فرانسوی است و این موضوع به سال 1581 میلادی برمی‌گردد اما در نوشته‌های علمی – پزشکی در اواسط دهه 17 به بعد این عمل جراحی باب شده است.

البته به علت مرگ و میر زیاد این عمل، تا اواخر قرن 19 استفاده از آن محدود بود و با بهبود تکنیک‌های جراحی و بیهوشی، مراقبت‌های بهتر قبل و پس از عمل جراحی به ویژه در مورد عفونت‌ها و خونریزی‌ها در قرن بیستم، به عنوان راه دیگری برای تولد نوزادان شناخته شد.

درباره این موضوع که اصل لغت سزارین از کجا آمده است، سه روایت وجود دارد که هر یک دارای اشکالات متعدد است. یکی اینکه ژولیوس سزار به این ترتیب به دنیا آمده است، دوم اینکه نام این عمل از یک قانون رومی در قرن هشتم قبل از میلاد مسیح به دست آمده که زنی که در هفته‌های آخر بارداری در حال مرگ بوده برای نجات نوزادش دستور این عمل داده شده است و بالاخره اینکه این لغت در قرون وسطی از لغت لاتین به معنی بریدن مشتق است که این مورد منطقی‌تر است.

البته وجود داستانی در شاهنامه فردوسی مشخص می‌کند که شیوه زایمان سزارین در ایران قدمتی هزاران ساله دارد. در شاهنامه فردوسی، هنگامی که رودابه، همسر زال و مادر رستم قصد زایمان و به دنیا آوردن رستم را دارد به علت درشتی هیکل رستم با مشکل مواجه شده و درد بسیاری را متحمل می‌شود.

زال برای حل این مشکل و نجات جان همسر و فرزندش، از سیمرغ کمک می‌خواهد و این پرنده افسانه‌ای روشی که امروز به سزارین شهرت دارد را به زال آموزش می‌دهد. به همین دلیل در فرهنگ ایران این عمل نخستین بار برای زایش رستم انجام شده و ریشه نام «رستم‌زایی» یا «رستمانه» از آن داستان است.

از طرفی در اروپا مشابه این روایت برای تولد سزار نقل می‌شود و می‌گویند چون ژولیوس، قیصر روم به علت جثه بزرگ، در هنگام تولد مادرش را با مشکل مواجه کرد، مادر او را بی‌هوش کردند و با شکافتن پهلوی او «سزار» را از شکم مادر بیرون آوردند. از اینجا بود که برای نخستین بار «سزارین» یعنی «مانند سزار» به عنوان عمل جراحی تولد نوزاد باب شد.

آمارها درباره زایمان در بیمارستان خصوصی و دولتی چه می‌گویند

بر اساس آمارهای معتبر تعداد سزارین‌ها در کشورهای پیشرفته در نیمه دوم قرن بیستم میلادی افزایش یافت به طوری که در ایالات متحده 4 درصد کل زایمان‌ها در سال 1965 به 2/30 در سال 2005 رسیده است.

این افزایش در بعضی از کشورهای اروپایی نیز دیده شده و به عنوان مثال در سوئد از 8/13 در سال 1994 به 2/24 درصد در سال 2010 رسیده است.

البته نمی‌توان این موضوع را نادیده گرفت که در کشورهای پیشرفته به دلیل عوارض و مرگ‌ومیر بالای سزارین کوشش زیادی برای کاهش تعداد اعمال سزارین صورت گرفته است.

به طور مثال انجمن زنان و زایمان آمریکا در سال 2000 توصیه کرد که نسبت سزارین به کل زایمان‌ها تا سال 2010 به 5/15 درصد کاهش یابد و تا حدی نیز این موضوع به وقوع پیوست.

از طرفی نسبت سزارین در کشورهای اروپایی مانند نروژ، سوئد و اسکاتلند به ترتیب 8/12، 6/10 و 14/2 درصد از کل زایمان‌ها گزارش شده است. این در حالی است که تعداد سزارین‌ها در ایران بین 40 تا 60 درصد برآورد می‌شود و این رقم در بسیاری از بیمارستان‌های خصوصی به 80 درصد هم می‌رسد.

در حالی که مسوولان بهداشتی درمانی و انجمن‌های علمی و صنفی در بسیاری از کشورهای پیشرفته سعی در کاهش تعداد سزارین دارند و داشتن نظر متخصص دوم و حتی سوم را در مورد انجام سزارین ضروری می پندارند و حتی تمایل داشتن خود بیمار را برای انجام سزارین دلیل کافی برای انجام این عمل جراحی بزرگ و پرخطر نمی دانند.

تعداد سزارین در ایران به سرعت افزایش یافته و در صوت عدم بررسی و چاره‌اندیشی بیم آن می‌رود که در آینده نزدیک اغلب زایمان‌ها در شهرهای بزرگ توسط سزارین خاتمه یابد.

2021/04/26

راهکار هایی برای افزایش شیر مادر

نگران کم بودن شیرتان نباشید:

بسیاری از مادران جدید فکر می کنند که شیر آنها کم است در حالی که در واقع هیچ مشکلی وجود ندارد. تا زمانی که کودک شما هوشیار، فعال و مرتباً پوشک را خیس و مرطوب می کند، احتمالاً منبع شما خوب است. به یاد داشته باشید، ورود شیر شما ممکن است چند روز طول بکشد.

سعی کنید استراحت کنید:

کمبود خواب در تولید شیر بسیار تاثیر گذار است دو روز را فقط به آرامش با کودک ، استراحت ، غذا خوردن اختصاص دهید.

از مشروبات الکلی استفاده نکنید:

شاید این ادعا را شنیده باشید که آبجو باعث تحریک شیر می شود ، اما در واقع ، نوشیدن الکل تولید شیر را کاهش می دهد. به عنوان مثال ، یک مطالعه نشان داد که پس از نوشیدن یک یا دو لیوان شراب ، زنان برای تولید اولین قطره شیر مدت بیشتری طول کشید و در کل شیر کمتری تولید کردند.

آب فراوان بنوشید:

اگر آب بدنتان کم شود شیر کمتری تولید خواهید کرد. سعی کنید از غذاهایی که به طور طبیعی سرشار از آب هستند مانند میوه ها و سبزیجات استفاده کنید.

رژیم غذایی تان را رعایت کنید:

برای حفظ شیر و سلامتی خود، باید روزانه حدود 300 تا 500 کالری بیشتر از آنچه برای نگه داشتن وزن قبل از بارداری نیاز داشتید دریافت کنید. بهترین رژیم غذایی برای یک مادر به سادگی یک رژیم غذایی طبیعی ، سالم و متعادل غنی از میوه ها، سبزیجات و غلات کامل است.

بعد از شیر خوردن کودک از شیشه شیر استفاده کنید:

تغذیه با بطری خوب است ، اما در چند هفته اول فقط از شیر شما تغذیه باید بکند. کودک شما باید مکیدن را با سینه انجام دهد. کودک سینه شما را خیلی بهتر از پمپ تخلیه می کند، بنابراین شما در پاسخ به سیگنال های کودک خود در مقایسه با دستگاه، شیر بیشتری تهیه خواهید کرد.

از سبزیجات استفاده کنید:

برخی تصور می کنند گیاهان خاصی برای بسیاری از خانمها اثرات تقویت شیر دارند. یکی از این گیاهان شنبلیله است ، دانه ای که اغلب در پخت و پز استفاده می شود. از شنبلیله در دوران بارداری خودداری کنید ، زیرا ممکن است باعث انقباضات رحمی شود. قبل از استفاده از هرگونه مکمل گیاهی با پزشک خود صحبت کنید.

غذاهای مقوی بخورید:

برای تهیه شیر بیشتر نیازی به خوردن غذاهای خاص نیست. فقط یک رژیم غذایی متعادل بخورید که شامل انواع سبزیجات ، میوه ها ، غلات ، پروتئین و کمی چربی باشد. برخی تحقیقات نشان می دهد که سیر ، پیاز و نعناع طعم شیر مادر را متفاوت می کنند ، بنابراین ممکن است کودک شما بیشتر شیر بخورد و به نوبه خود ، شیر بیشتری تهیه کنید.

سینه های خود را ماساژ دهید:

ماساژ پستان می تواند به افزایش حجم و چربی شیر کمک کند. پستان خود را نزدیک سینه و سپس کمی بیشتر به سمت نوک پستان ماساژ دهید و منتظر بمانید تا کودک شما مقداری شیر بخورد. سپس ناحیه دیگری از همان پستان را ماساژ دهید ، و منتظر باشید تا کودک شیر بخورد. این کار را تکرار کنید.

داروهای خود را بررسی کنید:

برخی از داروها می توانند روی شیردهی تأثیر بگذارند. داروهای معمول استفاده شده که ممکن است شیر شما را کاهش دهند شامل آنتی هیستامین ها و ضد احتقان ها، داروهای ادرار آور، داروهای ضد بارداری هورمونی حاوی استروژن و برخی داروهای کاهش وزن هستند. با پزشک خود در مورد گزینه های دیگر مشورت کنید.

منبع: www.webmd.com

2021/04/08

سوالات متداول درباره شیردهی

شیردهی

درهمه جای دنیا شیردادن یکی از موارد طبیعی و مهم برای نوزادان و مادرها است. زمانی که از نحوه شیردادن به نوزاد صحبت میشود بسیاری از مادران بدون هیچ مشکلی شیردهی را شروع می‌کنند. البته که در روزهای اول شیردادن ممکن است برایتان سخت و مشکل باشد و سوالاتی در این باره در ذهنتان باشد اما نگران نباشید و با خواندن این مطلب نی نی ساست به سوالاتتان پاسخ دهید و به توصیه های ماماها توجه کنید.

سوالاتی در رابطه با شیردهی:

به چه علت یک سینه بیشتر از دیگری شیر میدهد؟

زمانی که مادرها در حال شیردادن هستند حس میکنند که یک سینه شان بیشتر از دیگری شیر تولید میکند. در هفته های اول مادر شدن بعد از تولد فرزند سلول‌های سینه خودشان را برای تغذیه آماده میکنند و ذخیره سازی میکنند. زمانی که فرزندتان شیر میخورد و در حال رشد است این سلول ها به کارشان ادامه میدهند و جای نگرانی وجود ندارد.

چه طور به راحتی به کودک شیر بدهیم؟

روزهای اول شیردهی به نوزاد بسیار مهم است. یک مکان و صندلی را داشته باشید که بتوانید به راحتی در آن جا شیر بدهید. خوردن سینه شما توسط فرزندتان در روزهای اول باعث میشود نوک سینه تان حساس شود. این شیر خوردن روی ادرار کودک هم تاثیرگذار است.

چه قدر زمان لازم است تا کودک نیازش را بگوید؟

برای شیردهی به فرزندتان برایش وقت بزارید. تمرینات زیادی برای شیردهی انجام دهید تافرزندتان راحت تر شیر شما را بخورد.

در مقابل گاز گرفتن سینه در دوران شیردهی چه کاری انجام دهیم؟

زمانی که کودک شیر میخورد باید شیر از لثه اش عبور کند. زمانی که سینه تکان بخورد او نمیتواند به راحتی شیر بخورد. زمانی که او شیر میخورد دقت کنید ببنید چه زمانی بهانه میگیرد و قبل از اینکه سینه را از دهنش بکشد بیرون، از دهنش در بیاورید. زمانی که سینه تان را گاز گرفت خودتان را کنترل کنید تا کودک دچار شک نشود. اگر که هنگام شیردهی کودک گاز میگیرد مطمئن شوید که کودک در زاویه مناسب است و اذیت نمیشود. موقعیت خوب و مناسب یکی از تاثیر گذارترین راه جلوگیری از گاز گرفتن نوزاد است.

اگر که حس میکنید نوزاد دارد دندان در می آورد یک تکه یخ کوچک را داخل پارچه گذاشته و روی لثه هایش قرار دهید تا درد و خارش لثه کم تر شود.

شیرمادر چه فایده ای دارد؟

تا زمانی که کودک بتواند غذا بخورد شیرمادر مواد مغذی را برایش فراهم میکند و به رشد و سلامتی اش کمک میکند. خوردن شیر میتواند در هفته های اول بین شما و فرزندتان صمیمیتی را ایجاد کند. خوردن شیر مادر میتواند برای سیستم بدنی کودک، محافظت از کودک در برابر بیماری ها و عفونت ها کمک کند. زمانی که شیر مادر به کودک انتقال پیدا میکند برای کودک مفید است و فقط برای او تنظیم میشود.

نکات شیردهی:

حمایت خانواده و همسرتان خیلی میتواند برای شیردهی شما مفید و تاثیر گذار باشد.
زمان شیردهی به فرزندتان از خودتان انتظارات واقع بینانه داشته باشید تا سختتان نباشد.
به خودتان اطمینان و اعتماد داشته باشید.

مشکلات رایج شیردهی چیست؟

زمانی که یک مجرای سینه تان بسته شده باشد نمیتوانید به کودک شیر بدهید. زمانی که سینه تان بیش از حد شیر بسته شده باشد حتی زمانی که شیر میدهید و باعث درد سینه تان میشود و شما احساس درد در سینه تان خواهید داشت. شما میتوانید شیر را تخلیه کنید تا دردتان کم تر شود. پس برای تغذیه فرزندتان از اون یکی سینه تان استفاده کنید. اگر که درد سینه تان ادامه داشت باعث میشود که سینه تان ترک بخورد و درد و تورم داشته باشید.

مادرهایی که تازه فرزند شان به دنیا آمده چون تجربه ندارند با شیرخوردن کودک دچار درد و فشار میشوند. اگر که سینه تان ترک خورده از کرم استفاده کنید. بعضی از کرم ها در زمان شیردهی هم بی خطر هستند.

اگر که حس کردید دردتان بیشتر میشود به یک متخصص ماما مراجعه کنید.

2021/01/26

روزه داری در دوران بارداری و شیردهی

دوران بارداری و شیردهی یکی از مهم‌ترین دوران زندگی هر مادر محسوب می‌شود که باید نکات زیادی برای حفظ سلامت بچه و همینطور مادر رعایت کرد.
از طرفی ماه رمضان است و روزه گرفتن هم مزایای زیادی دارد اما مادران باردار و شیرده هم می‌توانند از مزایای روزه داری برخوردار شوند یا روزه گرفتن برایشان مضر است؟

بارداری و روزه داری

مطالعات محققان نشان می‌دهد مادران بارداری که در سه ماهه اول دچار ویار هستند، بهتر است روزه نگیرند. روزه داری با کاهش قند خون در مادران باعث تشدید حالت تهوع در این دوران شده و کاهش قند خون مادر باعث کاهش قند خون جنین شده و در نتیجه تاثیر بر روی رشد و نمو سلول های مغزی می شود که در سه ماهه اول جنینی در حال تشکیل هستند.

روزه داری در بارداری

روزه داری در سه ماهه سوم بارداری هم توصیه نمی شود. در این دوران بیشترین وزن گیری جنین اتفاق می افتد و در واقع کاهش قند خون مادر با توجه به اینکه منبع اصلی تامین انرژی در نوزاد می باشد می تواند سبب تولد نوزاد کم وزن همراه با کاهش قند خون و ایجاد اختلالات تنفسی به سبب زایمان زودرس شود. همچنین گرسنگی طولانی مدت بیشتر از 8 ساعت سبب افزایش ترکیبات کتونی در بدن مادر شده که از طریق جفت به جنین منتقل می شود و می تواند باعث آسیب به سیستم عصبی جنین شود.
همچنین مادرانی که خود کمبود وزن داشته و باردار هستند، نباید روزه بگیرند؛ مخصوصا مادرانی که هنگام بارداری وزن زیر 50 کیلوگرم دارند یا شاخص توده بدنی (BMI) آنها زیر 18 است.

به این ترتیب بهترین زمان روزه داری برای مادران باردار سه ماهه دوم است. البته باید توجه کنید که در این دوران نوشیدنی‌های کافئینه مثل قهوه و چای پررنگ ننوشید و در فاصله بین افطار تا سحر مقدار مناسب و کافی آب و مایعات نوشیده، مواد غذایی مغذی مثل لبنیات، گوشت، حبوبات، خشکبار و انواع میوه‌ها و سبزی‌های تازه استفاده کنید.

شیردهی و روزه داری

روزه داری در دوران شیردهی، وابسته به سن کودک شماست. در واقع اگر فرزندتان هنوز ۶ ماهش نشده و صرفا از شیر مادر تغذیه می‌کند، نمی‌توانید روزه بگیرید؛ چراکه کم آبی حجم شیر مادر را تحت تاثیر قرار داده و این اتفاق در ماه‌های گرم سال، حتی می‌تواند باعث کم آب شدن بدن کودک شود.

در فاصله 6 ماهگی تا یکسالگی که نوزاد علاوه بر شیر، خوردن غذای کمکی را شروع کرده، می‌توانید روزه بگیرید چون بدن‌تان فرصت و توانایی کافی برای تولید شیر مورد نیاز فرزندتان خواهد داشت؛ حتی اگر میزان کالری کمتری دریافت کنید، تفاوت چندانی در میزان شیر شما ندارد. البته که در این روزها قطعا احساس گرسنگی بیشتری خواهید داشت. اما اگر میزان شیرتان کم نشود و فرزندتان گرسنه نماند و وزن بگیرد، می‌توانید به روزه گرفتن ادامه دهید.

تاثیر روزه بر شیر مادر

اگر شما در فاصله افطار تا سحر غذای کمی دریافت کنید تا وزن کم کنید یا احتیاجات تغذیه ای شما برآورده نشود، نوع چربی شیر شما تغییر خواهد کرد. در واقع مقداری از چربی موجود در شیر توسط سینه مادر ساخته شده و بقیه از طریق غذاهایی که دریافت می کنید تامین می شود. نوع چربی دریافتی مادر مستقیما بر روی چربی شیر تاثیر دارد. همچنین روزه داری باعث آزاد شده ذخایر چربی مادر و دریافت بیشتر تری گلیسریدها توسط کودک می‌شود.

بد نیست بدانید مطالعات پژوهشگران نشان داده است میزان روی، پتاسیم و منیزم شیر مادرانی که روزه می‌گیرند، کمتر است.
شیردهی می تواند باعث کم آبی در بدن مادر شود و این کم آبی می تواند سبب سرگیجه، سردرد، احساس خستگی و ضعف شدید و دردهای بدنی شود. اگر شما این علائم را داشتید بهتر است یک لیوان آب همراه کمی شکر و نمک میل کنید و برای نیم ساعت استراحت کنید.

شیردهی و روزه داری

برای روزه داری آماده باشید. قبل از شروع ماه رمضان خریدهای خود را انجام دهید تا بیشترین استراحت را در روزه داری داشته باشید و در هوای گرم از منزل خارج نشوید. همچنین یک لیست غذایی تهیه کنید که مطمئن باشید تمام مواد مواد مغذی مورد نیاز را از هنگام افطار تا سحر دریافت می کنید. آرام باشید و در طول روز استراحت کنید.
روزه‌داری زنان شیرده و باردار درصورت رعایت برنامه تغذیه‌ای مناسب، در رشد کودکان اختلالی ایجاد نمی‌کند. تحقیقات نشان داده که دریافت مواد غذایی مناسب در فاصله افطار تا سحر، استفاده از قندهای طبیعی مثل خرما و توت، سبزی خوردن و انواع سالادها، استفاده از کربوهیدرات های پیچیده و نان های سبوس دار، مصرف انواع گوشت و لبنیات و مهمتر از همه اضافه وزن مناسب مادر به خصوص در دوران بارداری و مصرف سحری برای مادرانی که می‌خواهند روزه بگیرند از اهمیت بالایی برای روزه داری سالم برخوردار است.

در پایان توصیه می شود برای روزه داری با پزشک خود و مشاور تغذیه مشورت کنید تا با کمک یک رژیم غذایی مناسب و بررسی شرایط و وضعیت مادر و کودک روزه بگیرید تا هیچ آسیبی به شما و فرزندتان وارد نشود.

نرگس جوزدانی

کارشناس تغذیه و رژیم درمانی

2021/01/06

باورهای درست و نادرست در زمان شیردهی

اگر مادر نوزادی هستید، این‌طور به نظر می‌رسد که کودک شما جزئی جدانشدنی از سینه‌تان است و همیشه نگران این هستید که آنچه برای مراقبت از خود انجام می‌دهید ممکن است رشد و نمو نوزادتان را نیز تحت تاثیر قرار دهد. در ادامه این مطلب به باورهایی اشاره می‌کنیم که بیشترین میزان نگرانی را به خود اختصاص می‌دهد و ممکن است کیفیت و سلامتی شیر مادران را تحت تاثیر قرار دهد. مسائلی نظیر استفاده از ضد تعریق‌ها، کافئین و مسکن‌ها که زنان شیرده از آن‌ها منع شده‌اند و ممکن است برخی از آن‌ها باورهایی چندان درست نبوده باشند!

باور اول: استفاده از ضد عرق‌ها را متوقف کنید
حتما این جمله را شنیده‌اید که ضد تعریق‌ها دارای آلومینیوم در مواد تشکیل‌دهنده خود هستند که به علت سمی بودن برای شیردهی و سینه شما ضرر دارد. باوجوداینکه شما می‌توانید از ضد تعریق‌های فاقد آلومینیوم استفاده کنید اما نیازی به این‌همه محتاط بودن نیست! به گفته دکتر ابوشمسی، متخصص اطفال در مرکز تحقیقاتی Frenso آمریکا: «هیچ‌گونه مدرکی دلیل برعدم استفاده از ضد تعریق‌ها برای مادران شیرده وجود ندارد. مقداری از آلومینیوم در محیط اطراف وجود دارد و بیشترین جذب آن از طریق غذا صورت می‌گیرد نه محصولات پوستی. به‌علاوه احتمال آنکه میزانی از آن به شیر برسد، بسیار پایین است».
بااین‌حال پیشنهاد می‌شود از یک ضد تعریق فاقد بو استفاده کنید. زیرا استفاده از محصولات معطر مانند دئودورانت و شامپو بدن در اطراف نوک سینه ممکن است باعث ایجاد سرگیجه در نوزدان شود. این موضوع در زمان استفاده از اسپری‌های دئودورانت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند زیرا ذرات آن‌ها از طریق نوک سینه جذب‌شده و باعث ایجاد طعم نامطلوب شیر می‌شود.

باور دوم: از مسکن‌ها استفاده نکنید
نیازی به درد کشیدن نیست! بر اساس گزارشی از آکادمی اطفال آمریکا(AAP): استفاده از مسکن و تب‌برهایی نظیر استامینوفن، بروفن و ناپروکسن ضرری برای مادران شیرده ندارد. تمامی داروها داری فواید و معایبی هستند. اما تعدادی از مسکن‌های بدون نسخه بهتر است استفاده نشوند. به‌طور مثال داروهای ضد انعقاد بینی می‌تواند باعث کاهش میزان شیر شود. همچنین آنتی‌هیستامین‌ها می‌تواند حس کسلی و خواب‌آلودگی به شما داده و توانایی‌های شمارا تضعیف کند.
راه‌حل صحیح این است که هر چیزی را با دکتر خود چک کنید و حتی برای داروهایی که ایمن هستند به عوارض جانبی‌شان دقت کرده و از میزان کمتری از دارو و در دوران کوتاه‌تری استفاده کنید.

باور سوم: کالری کم کنید تا وزنتان کاهش یابد
زنان شیرده روزانه 500 کالری بیشتر می‌سوزانند. این به بسیاری از زنان کمک می‌کند تا به وزنی معادل وزن پیش از زایمان خود برسند. حتی اگر شما برای کاهش وزنتان عجله دارید بهتر است حداقل 1800 کالری و مواد مغذی نظیر آووکادو، مغزها، میوه، سبزیجات و گوشت و…در وعده‌های روزانه خود دریافت کنید. بهتر است اگر تصمیم به رژیم غذایی دارید آن را دو ماه بعد از زایمان آغاز کنید. زمانی که شیر شما قوت لازم را برای سیر کردن نوزاد پیداکرده و به لحاظ جسمانی کاملا بهبودیافته‌اید. بهترین راه برای مصرف و تغذیه درست آن است که تنها به زبان بدن خود و اعلام زمان گرسنگی گوش دهید.

باور چهارم: نباید قهوه بنوشید
بعد از یک‌شب بدون استراحت و خواب از اینکه برای خود لیوانی قهوه بریزید، نترسید. دکتر ابوشمسی می‌گوید: بر اساس تحقیقات فرزند شما تنها درصدی بسیار کم از کافئینی که شما نوشیده‌اید را دریافت می‌کند.
سعی کنید تنها یک تا سه فنجان نوشیدنی دارای کافئین در روز و در فواصل مختلف بنوشید. زیرا میزان بیشتر( 6 تا 5 لیوان یا بیشتر) می‌تواند از طریق شیر در بدن فرزند شما انباشته‌شده و او را بی‌قرار و کج‌خلق کند.