بیا نی نی/ ماه ها از همه گیری ویروس کرونا در دنیا می گذرد و محققان هنوز نتوانسته اند زمان دقیقی برای پایان این کابوس هشت ماهه پیدا کنند. با وجود این که این بحران همچنان ادامه دارد، بنابراین برخی کارهای روزمره و فعالیت ها الزاما مانند روزهای پیش از عالمگیری کووید-۱۹ ادامه دارد. یکی از مواردی که حتی با وجود ادامه بحران کرونا هنوز هم ادامه دارد، فرزندآوری و بارداری است؛ موضوعی که می تواند در میان ناامیدی ها، بذر امید را در دل خانواده ها بکارد و آنها را به ادامه زندگی دلگرم تر کند. اما طبیعی است که زنان باردار و مادران ترس و دلهره زیادی برای زایمان و شیردهی داشته باشند. با این حال هر نگرانی راهکاری دارد و هر مشکل چاره ای. بیایید ببینیم نگرانی های این مادران را چطور می توانیم برطرف کنیم.
ابتلا به کرونا در موقع زایمان چه خطراتی به دنبال دارد؟
اگر زمان زایمان شما فرا رسیده و در این برهه مشکوک به ابتلا به کرونا هستید یا ابتلا به این ویروس در شما تایید شده است، حتما کادر درمان را فورا از این موضوع مطلع کنید. پس از زایمان، پزشکان نوزاد را با دستگاه های الکترونیکی مخصوص نوزادان تحت کنترل می گیرند. زایمان زودرس که زودتر از هفته ۳۷ بارداری اتفاق می افتد در زنان بارداری دیده می شود که به کرونا مبتلا شده اند.
آیا احتمال انتقال ویروس کووید- ۱۹ از مادر باردار به نوزاد وجود دارد؟
معمولا مشاهده عفونت در نوزادی که از مادر مبتلا به کووید- ۱۹ متولد شده، شایع نیست. اما مواردی از مثبت شدن تست نوزادان در مدت کوتاهی پس از تولد دیده شده است. زمانی که مادر هنگام زایمان مبتلا به کرونا باشد، بعد از تولد، پزشکان از نوزاد تازه به دنیا آمده هم تست کرونا می گیرند تا از سلامت او مطمئن شوند. هنوز به درستی مشخص نشده که نوزادان در چه مرحله ای شامل قبل، حین یا بعد از تولد و در تماس با فرد آلوده به این ویروس مبتلا شده اند. اما نتایج تحقیقات نشان داده خیلی جای نگرانی نیست. زیرا معمولا نوزادانی که به کرونا مبتلا می شوند هیچ علامتی ندارند یا علائم خفیفی از خود نشان داده و خیلی زود بهبود یافته اند. با وجود این تاکنون موارد معدودی از ابتلای شدید نوزادان به این ویروس گزارش شده است.
در صورت ابتلا به کرونا می توان زایمان طبیعی داشت؟
اگر در دوران بارداری مبتلا به کووید-۱۹ شده اید و از پیش برای زایمان طبیعی برنامه ریزی کرده بودید، معمولا محدودیتی برای این کار وجود ندارد و شما با خیال راحت و البته تحت کنترل پزشکان می توانید به صورت طبیعی فرزندتان را به دنیا بیاورید. تنها زمانی که به دلیل کرونا مشکل تنفسی داشته باشید و طبق شرایط پزشک تشخیص دهد جنین سریع تر باید به دنیا بیاید، عمل سزارین در اولویت قرار می گیرد.
آیا در شرایط ابتلا به کرونا «زایمان در آب» توصیه می شود؟
زایمان در آب از روش هایی است که سال هاست در بسیاری از کشورهای دنیا مورد استفاده قرار می گیرد. برخی بر این باورند که به دلیل شباهت شرایط زایمان در آب با فضای داخل رحم که مملو از آب است، زایمان در چنین شرایطی راحت تر انجام می شود. اما در شرایطی که مادر به کرونا مبتلا باشد، پزشکان این کار را توصیه نمی کنند. ویروس کووید-۱۹ از طریق مدفوع هم قابل انتقال است و این احتمال وجود دارد که موقع زایمان، آب آلوده به ویروس شده و از این طریق، نوزاد نیز به کرونا مبتلا شود. در این شرایط، پزشکان به آسانی نمی توانند مانع انتقال ویروس به نوزاد شوند. بنابراین توصیه می کنیم زایمان پرخطر در آب را در این دوران فراموش کنید.
آیا پس از زایمان، امکان حضور نوزاد در کنار مادر وجود دارد؟
اگر نوزاد پس از تولد شرایط مطلوبی داشته و نیاز به نگهداری در بخش مراقبت های ویژه نوزادان را نداشته باشد، بیشتر پزشکان اجازه می دهند مادر و نوزاد کنار هم قرار بگیرند. اما از آنجا که به دلیل کرونا باید در قرنطینه باشید، بهتر است طبق پروتکل ها، نوزاد حدود دو متر از مادر مبتلا به کرونا فاصله داشته باشد. برخی گزارش ها از چین نشان می دهد مادرانی که تست کرونای آنها تایید شده است، تا حداقل ۱۴ روز و پس از منفی شدن تست نهایی از نوزادشان دور نگه داشته می شوند که این مساله هم روی تغذیه نوزاد و هم ارتباط مادر و نوزاد اثر منفی می گذارد. البته برای این که ارتباط نزدیکی بین مادر و نوزاد نباشد، بهتر است نوزاد را موقع بغل گرفتن و شیردادن داخل پارچه یا قنداقی بپیچید تا تماس نزدیک برقرار نشود.
مادر مبتلا به کرونا می تواند نوزادش را شیر دهد؟
با وجود تحقیقات متعددی که روی دوران شیردهی و احتمال انتقال ویروس از طریق شیردادن از مادر به نوزاد انجام شده است، هنوز مدرکی از انتقال ویروس هنگام شیردهی دیده نشده است. تنها مساله ای که حین شیردهی نگران کننده است، ارتباط نزدیکی است که بین مادر و نوزاد برقرار می شود که در این صورت احتمال آلوده شدن نوزاد از طریق قطرک های تنفسی مادر وجود دارد.
در صورت ابتلا به کرونا، مادر چه نکاتی را هنگام شیردهی باید رعایت کند؟
اگر تست کرونای شما مثبت شده و با این وجود باید به نوزادتان شیر بدهید، بهتر است راهکارهای ساده ای را برای جلوگیری از انتقال ویروس به نوزادتان انجام دهید. ابتدا پیش از شروع شیردهی و قبل از این که به بطری شیر نوزاد یا حتی شیردوش دست بزنید، حتما دست هایتان را خوب با آب و صابون بشویید. اگر در آن زمان آب و صابون در دسترس نبود حتما از مواد ضدعفونی کننده برای تمیزکردن دست هایتان استفاده کنید. هنگام شیردهی از سرفه یا عطسه به سمت نوزاد به شدت خودداری کنید. در صورت امکان در طول شیردهی حتما از ماسک استفاده کنید. اگر از شیر دوشیده شده خودتان برای تغذیه نوزاد استفاده می کنید، حتما از فردی که از سلامت او مطمئن هستید بخواهید به نوزادتان شیر دهد.
برای شیردهی در بیمارستان چه نکاتی را باید رعایت کنید؟
اگر به دلیل ابتلا به کووید-۱۹، اتاق شما و نوزادتان از هم جداست، کمی شیردهی دشوارتر است و باید نکاتی را رعایت کنید تا این دوران راحت تر سپری شود. در این شرایط سعی کنید از دستگاه های شیردوش مخصوص برای دوشیدن شیر استفاده کنید. حتما در روزهای اول پس از زایمان، هر دو تا سه ساعت شیردهی را انجام دهید. به طوری که نوزاد باید در طول ۲۴ ساعت بین هشت تا ۱۰ مرتبه شیر بخورد که البته شب ها را هم شامل می شود.
آیا ممکن است زایمان خطر ابتلا به کرونا را افزایش دهد؟
تاکنون هیچ شواهدی مبنی بر این که زایمان و بچه دارشدن خطر ابتلا به ویروس کرونا را افزایش می دهد، دیده نشده است. در واقع زایمان هیچ ارتباطی با ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن ندارد و دستگاه ایمنی و تدافعی بدن مادرانی که تازه وضع حمل کرده اند مانند افراد عادی است. تنها در شرایطی که بدن دچار عفونت شده یا مادر تازه زایمان کرده به یک بیماری زمینه ای مبتلا باشد، ممکن است این خطر افزایش یابد.
آیا مادر بعد از پایان قرنطینه باز هم باید پروتکل ها را رعایت کند؟
اگر دوران قرنطینه را به پایان رسانده اید، دیگر امکان انتقال ویروس به نوزاد وجود ندارد و نیازی به استفاده از ماسک هنگام در آغوش گرفتن نوزاد نیست. اما به خاطر داشته باشید قبل از شیردادن به نوزاد و بغل کردن او حتما دست هایتان را با آب و صابون بشویید.
