برچسب: کودکان

آسیب دخالت اطرافیان در فرزندپروری

دخالت‌های پدربزرگ و مادربزرگ‌ها یا اقوام نزدیک به کودک مثل خاله، عمه، عمو و… می‌توانند آسیب‌هایی را در دو سطح به وجود بیاورند. به گفته دکتر رحمانی یکی از این آسیب‌ها به والدین وارد می‌شود. شما تصور کنید در جمعی هستید و دیگران مادر یا پدر را به خاطر طرز فرزندپروری‌اش مورد سرزنش قرار می‌دهند، در چنین شرایطی والد دچار احساس بی‌کفایتی وناتوانی در تربیت فرزند می‌شود و اعتمادبه نفسش کاهش می‌یابد.

رحمانی می گوید بخش دیگر آسیب دخالت اطرافیان مربوط به روابط زوجین است؛ به‌طوری‌که با دخالت خانواده هر یک از زوجین، طرف دیگر به دنبال متهمی می‌گردد تا تقصیر دخالت دیگران را گردن او بیندازد و همین مسئله منجر به تنش و بگومگو بین زوجین خواهد شد.

بهترین سبک فرزند پروری

به گفته رحمانی بهترین سبک فرزند پروری سبک مقتدرانه است اما گاهی اطرافیان به‌خصوص پدربزرگ و مادربزرگ‌ها با دلسوزی‌ها و محبت‌های بیش‌ از اندازه هم به بچه و هم به اقتدار والدین آسیب می‌زنند؛ مثلاً، والدین با همدیگر به این جمع‌بندی می‌رسند که برای بچه زیاد اسباب‌بازی نخرند و در صورت اصرار کودک به خریدن چیزی، به خواسته او اهمیت ندهند اما پدربزرگ و مادربزرگ‌ها با برآورده کردن خواسته‌های کودک به‌نوعی این اقتدار و تصمیم والدین را زیر سؤال می‌برند.»

دخالت اطرافیان کودک را دچار تعارض می‌کند

این درمانگر بالینی درباره آسیب دخالت اطرافیان بر روی کودک می‌گوید: «در سبک مقتدرانه، حرف و رفتار والدین ثابت است و هیچ جای بحثی وجود ندارد زیرا والد در کنار اقتداری که دارد به کودک احساس امنیت می‌دهد و کودک خود را مقید می‌داند که به قوانین والدینش عمل کند؛ اما زمانی که پای دخالت اطرافیان به میان می‌آید کودک دچار یک بوم و دوهوا می‌شود، مادربزرگ و پدربزرگ اجازه انجام کارهایی را به کودک می‌دهند که آن کارها در کنار والدین قوانینی دارد. در چینی شرایط کودک با دو فرد طرف است، یک دیو سیاه مخوف و یک فرشته مهربان که هرچه می‌خواهد برایش فراهم می‌کند.»

او ادامه می دهد:« اغلب پدربزرگ و مادربزرگ‌ها از اینکه به خواسته‌های نوه‌شان اهمیت می‌دهند و دل او را به دست می‌آورند، خوشحال می‌شوند غافل از اینکه این کار کودک را به‌شدت دچار تعارض، خشم و اضطراب می‌کند و تعاملات بین کودک و والدین را به خطر می‌اندازد.»

رحمانی تأکید می‌کند: «محبت و دلسوزی‌های خارج از چارچوب قوانین والدین توسط پدربزرگ و مادربزرگ‌ها باعث می‌شود کودک، والدینش را به خاطر قوانین دست و پاگیر به شکل یک دشمن سخت‌گیر ببیند و اینجاست که کودک تصمیم می‌گیرد به مقابله با والدینش بپردازد و از این‌ پس دیگر آن امنیت و آرامشی که باید از والدینش دریافت کند را نمی‌گیرد.»

 بهترین واکنش در برابر دخالت اطرافیان در تربیت فرزند

والدین باید در برابر کسی که از سر دلسوزی یا از سر پرخاشگری در تربیت فرزند دخالت می‌کنند، بایستند: «پدر و مادری که به روش فرزند پروری خود اطمینان داشته باشند، زمانی که دخالتی از اطرافیان مشاهده می‌کنند، می‌دانند که لازم است جرأتمندانه مداخله کرده و مانع دخالت دیگران شوند؛ لذا زمانی که می‌بینید پدربزرگ و مادربزرگ‌ها با قانون‌شکنی‌ها به روش تربیتی شما خلل وارد می‌کنند لازم است در کمال احترام و ادب آن‌ها را از قوانین فرزند پروری خود آگاه کنید و از آن‌ها بخواهید تا کارهایی که تربیت فرزندتان را به خطر می‌اندازد، انجام ندهند.»

رحمانی یکی دیگر از نکات مهم در برابر دخالت دیگران را تعیین حد و مرز والدین در فرزندپروری می‌داند و می‌گوید: «والدین در برخی مسائل می‌توانند به دیگران اجازه دخالت و نصیحت دهند اما از یکجایی به بعد والدین باید با مشخص کردن مرزهای خود این اجازه را به دیگران ندهند که در تربیت فرزندشان مداخله کنند. مشخص کردن این مرزها چیزی نیست که من مشاور بخواهم برای همه یک نسخه واحد بپیچم، این مرزها را خود والدین بر اساس توافقات و طرز تفکراتشان باید مشخص کنند»

 تربیت کودک را مختص خانه‌کنید

این روانشناس کودک می‌گوید: «اگر قرار است فرزندتان را دعوا، نصیحت یا تنبیه کنید یا حتی به او پاداش دهید، بهتر است این کار را در فضای خانه انجام دهید زیرا این کار اقتدار شما در آن کاری که قرار است انجام شود را به‌شدت بالا می‌برد اما وقتی شما در جمعی هستید که به‌واسطه غریبگی یا نزدیکی مخاطبتان نمی‌توانید کنترل کامل محیط را داشته باشید، پس بهتر است در آن زمان هیچ مداخله مربوط به تربیت را نداشته باشید چون احتمالاً اگر بخواهید کودکتان را دعوا کنید چند نفر با پادرمیانی مانع چنین کاری خواهند شد؛ اینجاست که کودک با خود می‌گوید پس می‌توان اقتدار پدر را زیر سؤال برد یا قوانین مادر را شکست! بنابراین بهتر است تذکر، دعوا، تنبیه و… را در خانه با کودکتان مطرح کرده و انتظارات و قوانینتان را به فرزندتان گوشزد کنید.»

کودکان لجبازی که اقتدار والدین را زیر سؤال می‌برند

گاهی کودکان به دلیل لجبازی، قوانین والدینشان را زیر پا می‌گذارند یا از آن‌ها حرف‌شنوی ندارند: «در چنین شرایطی والدین باید با مراجعه به مشاور کودک به تعارضات درونی بین والد و فرزند رسیدگی کنند؛ زمانی که این تعامل به سمت تعامل مثبت پیش می‌رود، اینجاست که فرزند می‌تواند از والدینش حرف‌شنوی داشته باشد.»

این روانشناس کودک توصیه می‌کند: «والد و کودک تا زمایکه تحت درمان قرار دارند از رفت‌وآمدهای طولانی‌مدت که منجر به دخالت اطرافیان می‌شود، خودداری کنند. در کودکان 2 تا 6 ماه زمان لازم است تا یک رفتاری در آن‌ها نهادینه و تبدیل به یک عادت رفتاری شود، بعدازاین زمان شما می‌توانید آزادانه و به‌تدریج ساعات حضورتان را در شرایطی که قبلاً قابل‌کنترل نبوده، ایجاد نمایید.»

توصیه‌ای مهم به والدین

به گفته رحمانی، در هر رابطه‌ای انگشت اتهام باید به سمت خودمان باشد، به همین خاطر نمی‌توانیم از دیگران انتظار داشته باشیم که در تربیت فرزند ما دخالت نکنند بلکه باید به دنبال این بود که من باید چگونه رفتار کنم که فرد مقابل این اجاره را به خودش ندهد؛ در جهانی که ما زندگی می‌کنیم آن‌قدر آدم‌های متفاوتی وجود دارند که ما هرچقدر از آن‌ها بخواهیم دخالت نکنند، شدنی نیست؛ پس ما باید چه‌کار کنیم؟!

او توصیه می‌کند: «قبل از اقدام به بچه‌دار شدن بهتر است بررسی کنید که با توجه به شرایط چطور می‌توانید یک فرزندی تربیت کنید که در کنار شما احساس امنیت کند؛ اینکه سبک فرزند پروری مقتدرانه چگونه است. گاهی والدین اقتدار را با سخت‌گیری یکسان می‌دانند درحالی‌که این‌گونه نیست. لازم است والدین برای اجرای قوانین انعطاف داشته باشند، یکجایی وقتی می‌بینند کاری شدنی است صد درصد روی حرف خودشان بمانند و در کنار آن نیاز به توجه و دیده شدن فرزند را ارضا کنند زیرا اگر این نیاز ناکام بماند می‌تواند زمینه‌ای برای ایجاد اختلالات بعدی در کودک را فراهم کند.»

این درمانگربالینی در پایان تأکید می‌کند: «اگر والدین در شرایطی قرار دارند که نمی‌دانند چطور باید با فرزندشان رفتار کنند، توصیه می‌کنم حتماً از مشاور کودک کمک بگیرند تا بتوانند بهترین واکنش را نسبت به فرزندشان داشته باشند و فرزندی ازلحاظ سلامت روانی را پرورش دهند.»

گلدان کاغذی بسازید

بسیاری از والدین برای تغییر رفتارها و تربیت کودک خود از بدترین تنبیه ها استفاده می کنند اما هیچ اطلاعاتی از عواقب این تنبیهات و تاثیرات منفی که بر روحیات کودکان می گذارد ندارند.

بدترین روش برای تربیت کودکان استفاده از تنبیه است اما بدترین تنبیه کودک چیست؟

اصولا والدین برای تربیت و اصلاح رفتارهای غلط کودکان به سراغ تنبیه می روند که اگر نوع این تنبیهات به درستی استفاده نشوند کودک را به مرز بزهکاری و از بین رفتن روحیات مثبت او میکشاند که بسیار خطرناک است.شاید زمانی که نام بدترین تنبیه را می شنوید تنها تنبیه بدنی را به یاد می آورید اما اینطور نیست. در این بخش تنبیهاتی را به شما معرفی می کنیم که باعث بزهکاری کودکان در آینده میشود.

تنبیهی که هرگز نباید از آن برای کودکان استفاده کنید

برخی از انواع تنبیهات وجود دارد که هرگز نباید برای تربیت کودکان از آنها استفاده کنیم که این تنبیهات شامل تحقیر , اهانت , استفاده از کلمات نیشدار و احیانا رکیک , طعنه زدن و امثال اینها که اثرات زیان بار بسیاری در شخصیت روحی کودکان دارد و تربیت او را مختل میکنند چرا که با ایجاد لجاجت , گستاخی او را به سمت و سوی تربیت ناپذیری سوق می دهد.

بسیاری از مشکلات تربیتی ناشی از این نوع رفتارهاست که پدر با کتک و اهانت و بدتر از همه با مقایسه با دیگران شخصیت کودک را خرد کرده و در نهایت به بن بست تربیتی می رسد پس باید دانست که تنبیهات بدنی و رفتارهایی نادرست از قبیل زندانی کردن کودک در جایی ترسناک خطرات فراوانی را به دنبال خواهد داشت.

تربیت غلط کودکان با بدترین تنبیهات
تنبیهات بدنی کودکان:

برخی خانواده ها کودک را تنبیه کرده و گاها در این امر زیاده روی می کنند و در نهایت به تنبیهات مشکل ساز بدنی میرسند که از مضرات آن هرچه بگوییم کم گفته ایم.

موثرترین روش برای نظم بخشیدن و انضباط به فرزندانتان و آموزش قوانین به او چیست؟ تنبیه؟

برخی افراد با ” زمان تمام شد” برای اصلاح رفتار بد فرزندانشان زندگی می کنند. کودکان را روی صندلی کوچک, چهارپایه یا پله می نشاند. آن ها تایمر را برای چند دقیقه تنظیم کرده و آن را در آنجا نگه می دارند. اغلب اوقات در یک اتاق نسبتاً خسته کننده این اتفاق می افتد اما متاسفانه برخی دیگر روش بهتری را برای اصلاح کودکان خود دارند که در این بخش از به انها نگاهی خواهیم داشت.

اصلاح رفتارهای اشتباه کودک با تنبیه بدنی
کتک زدن کودک !!

آن ها با چوب یا کمربند به کف دست کودکان می زنند این در حالی است که بسیاری از کارشناسان بر این باورند که زدن با دست, کمربند و یا یک تکه چوب به باسن، بعداً در زندگی کودک مشکلات روانی را ایجاد می کند اما مجازات های بسیار بدتری وجود دارند که فراتر از کتک زدن توسط مادر یا پدر هستند. لطفا پیش از تنبیه فرزند خود در مورد پاسخ این سوالات اطلاعات مفید و کاملی کسب کنید.

چه مهارت های والدینی می تواند به ذهن و روح کودکان ضربه بزند؟

چه چیزی آن ها را مستعد سندروم استرس پس از کتک یا رفتار خشن می سازد؟

به عبارت ساده تر, بهترین راه برای اصلاح رفتار کودکان در حال رشد چیست؟

ایجاد مشکلات روانی با کتک زدن کودک
تنبیه کودک با تحقیر عمومی :

به جرات بدترین تنبیه برای یک کودک تحقیر او به خصوص توسط والدینش است ، تحقیری که علاوه بر کاهش و نابودی عزت نفش کودک اور ا مجبور به دروغگویی و رفتار بسیار زشت دیگر می سازد .

آسیب روحی کودکان با تحقیر کردن آن ها
تنبیه کودک با سس یا فلفل تند!

سس تند را بسیاری از مردم برای غذاهای مختلفشان استفاده می کنند اما افراد کمی از آن به عنوان راهی برای تنبیه کودکان خود استفاده می کنند.برخی از والدین این کار را کرده اند و به دهان افرادی مایعی تند می ریختند ؛ آن ها ادعا می کنند که این کار برای جلوگیری از دروغ گفتن, غیبت کردن و یا گفتن کلمات بد موثر است در حالیکه نمیدانند با این رفتار اشتباه کودک مستعد آلرژی نیز خواهد شد
بدترین راه های تنبیه کودکان که نباید انجام دهید
تنبیه کودک با دوش آب سرد
چه طور ممکن است دوش آب سرد را به عنوان تنبیه انجام داد؟
 مجبور کردن آن ها برای دوش سرد باعث می شود که متحمل ذات الریه و ناخوشی های دیگری شوند. آن ها آب گرم آرامش بخش را ترجیح می دهند. همچنین، در برخی موارد، آن ها ممکن است بعد ها از دوش گرفتن در زندگی شان بترسند، چون مادرشان آن ها را وادار می کرد که برای تنبیه حمام بدی داشته باشند .

چگونه کودکان خود را تنبیه می کنید؟

سس تند روی زبانشان می ریزید
کتک می زنید
آنها را به حمام سرد می برید
به آنها “وقت تمام” می دهید
اگر نمی دانید که این تنبیهات چه عوارض دارند پس بهتر است بچه نداشته باشید !

عواقب تنبیه کودکان با دوش آب سرد
والدینی که در انضباط کودکان ناتوان هستند، با شدیدترین مجازات هایی که می توانند کودکانشان را مجازات می کنند مگر اینکه آن ها روش هایی پیدا کنند که فرزندانشان را بدون به خطر انداختن آسیب رساندن، آسیب های روانی، و یا حتی کشتن آن ها اصلاح کنند، آن ها ادامه زندگی خود را با پرورش کودکان نامناسب ادامه خواهند داد. اینها روش هایی بود که بسیاری از والدین استفاده می کرده اند و کاملا اشتباه بوده است ؛ پس چه عالی می شود که حتی برای تنبیه کردن کودکانمان نیز به متخصص مراجعه کنیم و مشورت نماییم.

هشدار:
کودکانی که تنبیهات بدنی می شوند نسبت به زندگی دلسرد می شوند و به موجودی شکست خورده تبدیل می شوند و به دلیل از دست دادن قدرت روحی خود به سمت بزهکاری کشیده می شوند و آینده خود را به بدترین مسیرها سوق می دهند. در نهایت بدانید که تنبیه وسیله ای برای فرونشاندن خشم نیست بلکه یک عامل تربیتی است که اگر درست استفاده نشود نتیجه ای معکوس و اثرات منفی جبران ناپذیری به دنبال خواهد داشت.

فرسودگی شغلی در دوره همه گیری کووید-۱۹ بیش از هر زمان دیگری رایج شده است زیرا افراد برای مدیریت عوامل استرس زا مانند ساعات کاری طولانی و موقعیت های غیرقابل پیش بینی با چالش روبرو هستند.

طبق اعلام سازمان جهانی بهداشت (WHO) فرسودگی شغلی سندرمی است که به دلیل مجموعه‌ای از استرس‌های مربوط به محل کار رخ می دهد که با موفقیت مدیریت نشده اند.

همچنین احساس تخلیه انرژی یا فرسودگی، احساس منفی گرایی یا بدبینی مرتبط با شغل و کاهش کارایی از نشانه های آن است.

فرسودگی شغلی چیست؟

به گزارش روزنامه هندوستان تایمز، فرسودگی شغلی حالتی از فرسودگی جسمی یا روانی است که بر اثر استرس طولانی مدت یا کار بیش از حد ایجاد می شود. فرسودگی شغلی می تواند از عوامل مختلفی از جمله کار بیش از حد و خارج از ساعت اداری، تعارض نقش و وظایف و عدم حمایت اجتماعی ناشی شود.

فردی که فرسودگی شغلی را تجربه می‌کند معمولا احساس در هم شکستگی، بدبینی و جدا شدن از کار دارد. همچنین ممکن است در خواب، غذا خوردن و تمرکز مشکل داشته باشد. هنگامی که فرسودگی شغلی درمان نشود، می تواند به افسردگی یا سایر مشکلات سلامت روان منجر شود.

علائم هشدار دهنده فرسودگی شغلی چیست؟

* احساس خستگی مزمن می کنید.

* در تمرکز روی کارها مشکل دارید.

* نسبت به دیگران احساس تحریک پذیری و بی حوصلگی می کنید.

* علاقه خود را به فعالیت هایی که پیش از این از انجام آنها لذت می بردید، از دست داده اید.

* همیشه احساس فشار و استرس می کنید.

* سلامت جسمی شما به این دلیل که بیش از حد به خودتان فشار آورده اید یا برای مقابله با استرس تلاش کرده اید، تحت تاثیر قرار می گیرد.

* مدام نسبت به زندگی احساس منفی و بدبینی دارید.

* مشکل خواب دارید یا بیش از حد می خوابید.

چگونگی جلوگیری از فرسودگی شغلی

پذیرش و آگاهی از این وضعیت می تواند اولین قدم برای رفع مشکل باشد. با آگاهی از اینکه آیا از مراحل اولیه استرس رنج می برید یا استرس مزمن، طی کردن مرحله بعدی آسان تر می شود.

• علائم فرسودگی شغلی را بشناسید: علائم رایج عبارتند از خستگی غیر قابل توضیح، احساس درد، مشکل در تمرکز، افزایش نگرانی های سلامتی و بی خوابی. این علائم را نادیده نگیرید.

• برای خود وقت بگذارید: مطمئن شوید که هر روز زمانی را برای استراحت و انجام کاری که از آن لذت می برید اختصاص دهید. این می تواند به کاهش استرس کمک و شما را از احساس خستگی دور کند.

• از برنامه ریزی فشرده و دقیق انجام‌گرفته، فاصله بگیرید و به خود استراحت دهید: زمانی که احساس می‌کنید خسته هستید، چند دقیقه به استراحت و تجدید قوا اختصاص دهید. همچنین از برنامه ریزی بیش از حد خود خودداری کنید.

• انعطاف پذیر باشید: عاقلانه تر است که موقعیت را بپذیرید، کمک بخواهید، استراحت های مکرر انجام دهید، کارها را اولویت بندی کنید.

• حد و مرزهای سالمی را تعیین کنید: با تعیین محدودیت هایی در مورد میزان کار و مدت زمانی که صرف فعالیت های مختلف در خانه و محل کار می شود، مطمئن شوید که از خود مراقبت می کنید.

• مهربانی با خود را تمرین کنید: قاطع باشید و فقط آنچه که می توانید بدون وارد کردن فشار به خود و تشدید فرسودگی جسمی و ذهنی انجام دهید را بر عهده بگیرید.

• پیشرفت را بر کمال‌گرایی ارجح بدانید: بهتر است پیشرفت کنید تا اینکه خودتان را خسته کنید تا انسان کاملی باشید. با همان عشق و مهربانی که به دیگران می دهید با خود نیز رفتار کنید.

• تکنیک ۵-۵-۵ را بکار بگیرید: هر روز صبح را با ۵ دقیقه قدردانی و سپاسگزاری، ۵ دقیقه ورزش بدنی و ۵ دقیقه مطالعه کتاب شروع کنید. این ۱۵ دقیقه به شما کمک می کند تا به جای وحشت یا استرس، یک روز را با یک نکته مثبت شروع کنید. تمرین مداوم این تکنیک به همسویی روح-بدن-ذهن کمک می کند.

کودکانی که وقت‌شان را با فعالیت کردن در کنار بزرگ‌سالان سپری می‌کنند، مهارت‌های فکری قوی‌تری دارند اما تلویزیون و تبلت کودکان را بدخلق می‌کند و می‌تواند دلیل بخشی از ناآرامی بچه‌ها باشد.  
بسیاری از والدین می‌دانند هر چه فرزندان‌شان بیش‌تر در معرض صفحات نمایش قرار می‌گیرند، بیشتر گریه و زاری می‌کنند. یک مطالعه علت این موضوع را فهمیده است.

به گزارش فرادید، مطالعات سابق نشان داده بودند که نور آبی‌ِ صفحات نمایش تلویزیون و تبلت خطر مختل شدن کیفیت خواب کودکان را افزایش می‌دهد که می‌تواند باعث شود آن‌ها بدخلق شوند.

اما مطالعه جدیدی که توسط محققان دانشگاه آکسفورد انجام شده است نشان می‌دهد که استفاده از صفحات نمایش برای آرام کردن کودکان نوپا هم‌چنین به این معنی است که آن‌ها یاد نمی‌گیرند چطور خودشان را آرام کنند.

محققان از والدین ۵۷۵ کودک نوپا در بین سنین ۸ ماه و ۳ سال پرسیدند که در طول دوران قرنطینه در سال ۲۰۲۰ چه مدت را جلوی صفحات نمایش گذرانده‌اند. آن‌ها سپس دریافتند هر چه طول مدت استفاده از صفحات نمایش افزایش پیدا می‌کند، کودکان در کنترل عواطف و احساسات خود ناتوان‌تر می‌شوند.

این مطالعه که در نشریه ژورنال اینفنسی منتشر شده است نشان می‌دهد که قرار گرفتن در معرض صفحات نمایش اثرات منفی بر مهارت تفکر کودکان دارد.

محققان دانشگاه آکسفورد نشان دادند کودکانی که وقت‌شان را با فعالیت کردن در کنار بزرگ‌سالان غنی می‌کنند، مهارت‌های فکری قوی‌تری دارند.

دکتر الکساندر هندری، که هدایت این پژوهش را برعهده داشته است، می‌گوید: «به‌نظر می‌رسد صفحات نمایش فقط وقتی دردسرساز هستند که وقت عمده کودکان را بگیرند.»

برای همین در دوران قرنطینه که پارک‌ها و مهدکودک‌ها تعطیل بودند این مشکلات در میان نوپا‌ها بیش‌تر از قبل گزارش شد.

او می‌گوید: «قابل درک است که والدین برای آرام کردن کودکان در زمان‌هایی که پرمشغله هستند و نیاز به کمی استراحت دارند، از صفحات نمایش کمک بگیرند. اما مهم است والدینی که مشکلات زیادی با آرام کردنِ کودک خود دارند، راه‌های جایگزین مثل دسترسی به مراکز مراقبت و آموزشی باکیفیت و به مشاوران را نیز امتحان کنند.»

این مطالعه نشان داد که مهارت تفکر در نوپا‌هایی که وقت بیش‌تری را صرف صفحات نمایش می‌کنند، ضعیف‌تر است. مهارت تفکر شامل توانایی تمرکز بر انجام وظیفه بدون حواس‌پرتی است و شواهد نشان می‌دهند که کودکانی که مهارت‌های تفکر ضعیفی دارند ممکن است در سنین بالاتر در مدرسه با مشکل مواجه شوند.

نویسندگان این مطالعه تأکید می‌کنند استفاده از صفحات نمایش لزوماً باعث نمی‌شود که کودکان در کنترل عواطف و احساسات‌شان بد عمل کنند یا مهارت‌های تفکرشان مختل شود.

شاید علت اینکه این کودکان وقت بیش‌تری را در مقابل صفحات نمایش می‌گذرانند این باشد که هم‌اکنون نیز دچار بدخلقی هستند که باعث می‌شود والدین برای حل این مشکل به تبلت و تلویزیون روی بیاورند.

واژه “یلدا” سریانی و به معنی ولادت است، ولادت خورشید (مهر، میترا) و رومیان آن را “ناتالیس انویکتوس” یعنی روز تولد مهر شکست ناپذیر می نامند.

به باور پیشینیان، در پایان این شب دراز که آن را اهریمنی و نامبارک می دانستند، عاقبت تاریکی “شکست” می خورد و روشنایی “پیروز” وخورشید “زاده” می شود و روزها رو به بلندی می نهد.

بسیاری از سرزمین های کهن به شگون و میمنت رهایی خورشید از چنک شب های اهریمنی و زایش خورشید، آغاز دی را شروع سال خود قرار داده اند. در سده چهارم میلادی براثر اشتباهی که در محاسبه کبیسه ها رخ داد روز ۲۵ دسامبر را (به جای روز ۲۱ دسامبر) روز تولد میترا (خورشید) دانسته و تولد عیسی مسیح (ع) را نیز در این روز آغاز سال قرار دادند.

سنایی شاعر بلند آوازه ایرانی در اشاره به این تقارن چنین سروده است: “به صاحب دولتی پیوند، اگر نامی همی جویی”، “که از پیوند با عیسی چنان معروف شد یلدا”.

باید توجه داشت که جشن میلاد مسیح که در ۲۵ دسامبر ثبت شده، طبق تحقیق، در اصل جشن ظهور میترا بوده که مسیحیان درقرن چهارم میلادی آن را روز تولد مسیح قرار دادند.

در بیشتر نقاط ایران در شب یلدا مراسمی انجام می شود و شاعران زلف یار و همچنین روز هجران را از حیث سیاهی و درازی به آن تشبیه می کنند. انگیزه های برقرارماندن این جشن را می توان ازجمله شب زایش خورشید (مهر) به عنوان یکی از باورهای دینی کهن، بلندترین شب سال، طولانی ترین تاریکی، شبی شوم و ناخوشایند که از فردا به کوتاهی می گراید و پایان برداشت محصول صیفی و آغاز فصل استراحت کشاورزان دانست.

آئین و جشن شب یلدا یا شب چله بزرک که در سرزمین کهن ایران و در بین همه قشرها و خانواده ها برگزار می شود، در واقع جشن گردهمایی خانوادگی است.

گردهمایی خویشاوندان در خانه بزرگ خانواده، دور کرسی نشستن و تا نیمه شب میوه و آجیل خوردن و به فال حافظ گوش کردن از ویژگی های شب یلدا است.

برگزاری مراسم یلدا آئینی خانوادگی است و گردهمایی ها به خویشاوندان و دوستان نزدیک محدود می شود. در کتاب ها و سندهای تاریخی به برگزاری مراسم شب یلدا اشاره نشده است.

ابوریحان بیرونی از جشن روز اول دی ماه که آن را “خرم روز” می نامند، در دستگاه حکومتی و پادشاهی یاد می کند و نامی از شب یلدا به میان نمی آورد، که می توان علت آن را خانوادگی و غیررسمی بودن آن دانست.

در زمستان ها، استفاده از کرسی برای گرم کردن خانه و دور کرسی نشینی معمولا از شب یلدا، نخستین شب زمستان، شروع می شد و تا پایان چله بزرک و در برخی خانواده ها تا پایان چله کوچک ادامه داشت. اعضای خانواده از کوچک و بزرک، دور کرسی که روی آن را میوه و آجیل پوشانده بود، می نشستند. خوردنی های ویژه شب یلدا میوه های فصل تابستان چون خربزه، هندوانه، به، انگور، انار، سیب و خیار بود. تمام میوه های تهیه شده برای شب یلدا باید خورده می شد تاچیزی برای فردا، یعنی “زمستان” باقی نماند.

در خانه های روستایی، خربزه و هندوانه وانار را در انبار گندم می گذاشتند و انگور را همانطور که بر درخت آویزان بود در کیسه ها می کردند و یا درجایی خنک به بند می آویختند، و در شب یلدا تمامی آنها باید خورده می شد. آجیل شب چره که شامل دانه هایی نظیرگندم و نخود برشته، تخمه هندوانه و کدو، بادام، پسته، فندق، کشمش، انجیر و توت خشک است، در بسیاری از شب نشینی ها، مهمانی ها و گردش ها فراموش نمی شد.

یکی از مراسم شب یلدا، فال حافظ است، البته فال حافظ گرفتن در شب یلدا در سده های اخیر به رسم های شب یلدا افزوده شده است.

امروز نمود برگزاری آئین شب یلدا را می توان در روزهای بیست ونهم و سی ام آذر ماه، در بازارها و فروشگاه های میوه و آجیل فروشی ها دید. این خریدها معمولا تا پاسی از شب یلدا ادامه دارد و حتی در آخرین لحظه کسانی مشاهده می شوند که تازه از کار برگشته و میوه هایی همچون خربزه و هندوانه و انار که به آسانی نمی توان در یخچال نگهداری کرد را خریده اند. آئین شب یلدا که در حد جشن نوروز و به روایتی خود جشن نوروز و سال نو بوده، با وجود دگرگونی های فنی و صنعتی امروز، به عنوان گوشه ای از نمودهای فرهنگی و قومی و تاریخی این مرز و بوم هنوز پابرجاست.