خراسان/ فضای معنوی ماه مبارک رمضان، آن قدر تاثیرگذار است که حتی کودکان هم قادر به درک آن هستند. این ماه، ماه تمام اعضای خانواده است و کودکان چه روزهدار باشند و چه نباشند هم میتوانند به سهم خودشان از این ماه بهره ببرند. ما به عنوان یک مادر، دستکم میتوانیم کودکان را در انجام کارهایی نظیر آمادهکردن لوازم افطار و سحری شریک کنیم و گاهی ساعت خواب و استراحت آنها را به گونهای تنظیم کنیم که وقت سحر بیدار باشند و از فضای دلنشین آن استفاده کنند. در این مطلب چند فعالیت ساده و جذاب رمضانی ویژه کودکان معرفی خواهیم کرد.
1- تقویم رمضانی ایجاد کنید| برای این تقویم کافی است روی یک مقوای بزرگ، ساختار اصلی آن را بکشید و با کمک کودک آن را با خلاقیت و سلیقه خودش تزیین کنید. سپس از کودک بخواهید هر یک روز سپری شده را با برچسب، نقاشی یا کاغذ رنگیهای فانتزی علامتگذاری کند. در حین کار تفاوتهای تقویم شمسی و قمری را آموزش دهید. میتوانید کمی بار آموزشی این تقویم را با درنظر گرفتن یک نکته رمضانی در هر روز با موضوع اخلاق، آداب اسلامی، احکام، معنی آیات ساده با زبانی ساده، پربارتر کنید.
2- جعبه شکرگزاری و خیرخواهی بسازید| ماهرمضان مقدسترین ماه تقویم اسلامی است و همه را به خیرخواهی دعوت میکند. برای ساخت این جعبه از یک جعبه خالی کفش، دستمال کاغذی یا هر جعبه دیگر در اندازه مناسب استفاده کنید و از کودک بخواهید آن را نقاشی کند و با خرده لوازم در دسترس مثلا با نماد ستاره، هلال ماه مسجد و فانوس آن را تزیین کند. در مرحله بعد یک هدف خیرخواهانه مثل کمک به یک مستمند تعیین کنید و هر روز مبلغی درون آن بیندازید تا به این ترتیب کودک با مفهوم بخشیدن و کمک به همنوع آشنا شود.
3- میز رمضانی بچینید| میتوانید درست مثل سفره هفت سین نوروزی، میزی با تم رمضانی با استفاده از المانهای ویژه این ماه همچون فانوس، ماه تزیینی و ریسههای چشمکزن در کنار گل، شیرینی، هدیههای کوچک و جعبه دستساز شکرگزاری بچینید و حال و هوای خانه را رمضانی کنید. فراموش نکنید این روزها فرصت خوبی برای انجام فعالیتهای مشترک مثل آشپزی، پخت شیرینی، ساخت نشانک کتاب قرآن و کارت پستالهای مناسبتی رمضان است. این کارت پستالها را میتوانید در پایان ماه به مناسبت عید فطر به پدر بزرگ، مادر بزرگ و اطرافیان به یادگار هدیه بدهید.
4- به مناسبت همراهیاش در رمضان، جشن معنوی بگیرید| اولین ماه رمضان تجربهای شیرین و به یادماندنی برای هر کودک روزهدار و غیر روزهدار است. برای ثبت این خاطره شیرین بهتر است بزرگ ترها به پاس همراهی آنها در این ماه، جشن بگیرند و هدیهای کوچک بدهند. حتی میتوانید با مشورت کودک خود فهرستی از روزه اولیهای اطرافتان را تهیه و هدیهای معنوی و فرهنگی برایشان ارسال کنید.
جشن بسته شدن نطفه به نام کودکان به کام والدین!
بیا نی نی/ وقتی وارد اینستا می شوید کافیست روی علامت ذره بین کلیک کنید تا وارد دنیای جدیدی شوید که زرق و برقش چشمتان را میگیرد؛ دنیایی که پر از جشن های عروسی و نامزدی و تولد است. از زوج های جوانی که بعد از ازدواج تصاویر خانه مشترک و کارهای روزمره در زندگی جدیدشان را به اشتراک میگذارند تا مادرانی که برای کودکشان جشن دندان میگیرند.
در این روزهای کرونایی که انتظار میرود میزان جشنها و مهمانیها کم تر شود، در اینستاگرام, نه تنها خبری از قرنطینههای خانگی و فاصله گذاریهای فیزیکی و حتی دستورالعمل های بهداشتی نیست بلکه سور و بساط جشن ها آن هم برای بهبودیافتگان کرونا پهن است.
علاوه بر این مهمانی ها و این صفحات پر زرق و برق، صفحاتی نوپا هم هستند که از آغاز زندگی یک کودک خبر میدهند. کودکی که هنوز به دنیا نیامده با مخاطبانش صحبت میکند و نوید آمدنش را میدهد که تمامی این کارها توسط والدینی انجام میشود که برای کودکشان که به دنیا نیامده صفحه شخصی درست کرده و به همین زودی, او را دارای هویت اجتماعی و ارتباطات گسترده کرده اند و از زبان کودک با مخاطبان صحبت میکنند.

اردشیر گراوند کارشناس علوم اجتماعی گفت: در هر دوره و روزگاری یک چیزی جزء ارزشهای ما میشود مثلا اگر زمان جنگ, کودکی به دنیا میآمد میگفتند این بچه یک رزمنده به دنیا میآید، چون آن زمان دفاع از وطن جزء ارزشها بود.
وی افزود: اتفاقی که برای جامعه ما میافتد تغییر ارزشها و به سمت تجمل گرایی رفتن است. افرادی که سواد رسانهای ندارند، با به اشتراک گذاشتن تصاویر سونوگرافی و سیسمونی لاکچری کودک متولد نشده خود جلب مخاطب میکنند.
گراوند درباره تأثیر این صفحات اینستاگرامی گفت: نتیجه به اشتراک گذاری این تصاویر این است که جامعه به سمت تجمل گرایی میرود و یک نفر که نمیتواند زندگی خودش را بچرخاند، وام میگیرد تا بتواند کیف و کفشهای مارک بپوشد.
شاید ما در نگاه اول با صفحه اینستاگرامی مواجه شویم که تصاویر سیسمونی و سونوگرافی به اشتراک میگذارد و ذوق مادرانه خود را نشان میدهد، اما از جنبه علوم روانشناسی مسائل دیگری در پشت پرده قرار دارد.
علیرضا شریفی یزدی روانشناس اجتماعی گفت: این مسائل بر میگردد به نداشتن سواد رسانهای. اینجا سواد رسانهای به این مفهوم است که ما پیامدهای مثبت و منفی هر رفتارمان را در فضای مجازی بررسی کنیم و بدانیم، اما مورد دیگر آشنا نبودن با حقوق کودک است، یعنی والدین باید بدانند که کودک یک سری حقوق دارد که باید آن را بشناسند و رعایت کنند. یک کودکی که خودش توان تشخیص اینکه پیج اینستا داشته باشد یا نه، آیا والدین حق دارند که به جای او تصمیم بگیرند؟
شریفی یزدی درباره بعد روانشناسی رفتار این افراد گفت: افرادی که این کارها را انجام میدهند دچار اختلال خودشیفته و اختلال شخصیت نمایشی هستند، اینکه افراد فکر کنند تمام عالم منتظر هستند تا آنها تصاویری از زندگی شخصی خود را به اشتراک بگذارند، ناشی از اختلال خودشیفته است. اما مسئلهای که بسیار اهمیت دارد این است که هر اختلال شخصیتی و اجتماعی قطعا ریشه در امری مهم دارد که باید آن را تشخیص داد.
این روانشناس اجتماعی درباره مسئله ریشه یابی اختلالات شخصیتی گفت: وقتی جامعهای دچار سردرگمی اجتماعی و دچار ناکامیهای مکرر اجتماعی میشود، افراد دلخوشیهای کوچکی را برای خودشان رقم میزنند که این دلخوشیهای کوچک میتواند بخشی از اضطرابهای اجتماعی آنها را کم کند. همه این عواملی که گفته شد باعث میشود که مردم ما از این تشکیلات به این شکل استفاده کنند.
وی افزود: نابسامانیهای اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی خودشان را در این فضاها نشان میدهند. اولین اتفاق سردرگم شدن جامعه و مورد بعدی اتمی شدن مردم است، یعنی به جای اینکه ما ۸۰ میلیون نفر مردم مرتبط با هم باشیم تبدیل شدهایم به ذرات معلق در هوایی که مانند جزیرههای از هم جدا به یکدیگر ربطی نداریم و چسبیده ایم به اهداف کوتاه مدتی که تأثیر مثبت بلند مدت برای فرد و جامعه ندارد و ما از اهداف اصلی فاصله گرفته ایم و به حاشیه رفته ایم.
آنقدر صفحههای اینستاگرامی مشابه این موضوع زیاد هستند که در نگاه ما دیگر عادی جلوه میکنند، اما این مسئله عادی نیست. اینکه در میان تمام بحرانهای اقتصادی و اجتماعی که برای بسیاری از اقشار جامعه کمرشکن است، زندگیهای نمایشی و تجملی زیاد باشد به مرور تغییر ارزشها و فرهنگهای آن اجتماع اتفاق افتاده و اختلالات شخصیتی هر روز در جامعه بیشتر میشود.
آموزش دوست یابی: چهطور باید شروع کرد؟

همه موانع که برطرف شوند و همه مهارتها هم که آموخته شوند و در همدلی و احساسات هم که مشکلی نباشد و موقعیتش هم که فراهم شود، باز شروع یک رابطه دوستی از همه سختتر است. معمولا سختترین بخش همینجا است. به خصوص کودکانی که اعتمادبهنفس کافی ندارند، میترسند حرفی بزنند که اوضاع را بدتر کند یا باعث شود مورد تمسخر همسالان خود قرار بگیرند. کودکی که عادت به نه شنیدن ندارد، هر جواب منفی را ممکن است به حساب رد شدن کامل یا دوست داشته نشدن بگذارد و به همین دلیل هم ترجیح بدهد فاصله بگیرد. در این میان، یادگیری چند نکته مهم، میتواند تا حد زیادی کار دوستیابی را تسهیل کند. کودک با دانستن این نکات، اعتماد به نفس بالاتری هم برای شروع رابطه خواهد داشت، به خصوص اگر آنها را تمرین کرده باشد و بازخوردهای خوبی هم دریافت کرده باشد.
حالت چهره:
حالت چهره هم در دوستیابی اهمیت دارد. کودکان خوشرو که با لبخند و خنده حرف میزنند، بیشتر مورد توجه قرار میگیرند و به افراد، حس دوستانه بیشتری میدهند. اگر به اطرافیان خود دقت کنید، احتمالا میبینید که افرادی که خوشرو و خوشخنده هستند، معمولا دوستان بیشتری دارند و راحتتر هم دوست پیدا میکنند. طبیعی است که کودکی که استرس دارد، از چیزی نگران است یا میترسد، افسرده است یا اعتماد به نفس کمی دارد، نمیتواند الکی بخندد، پس قبل از تشویق او به لبخند و خنده، به او کمک کنید این مشکلات را برطرف کند.
نشان دادن احساسات با استفاده از حالت چهره هم، به طرف مقابل نشان میدهد که او دارد به حرفش گوش میدهد و واکنش نشان میدهد، مثل بالا انداختن ابروها هنگام شگفتزده شدن، باز کردن دهان هنگام تعجب و . …
تماس چشمی:
تماس چشمی مناسب در برقراری رابطه خیلی مهم است. بزرگترها به تماس چشمی عادت دارند، معنای نگاههای مختلف را میفهمند وآنقدر آن را در طول زندگی خود در موقعیتهای مختلف تمرین کردهاند و شاهد پیامدهایش بودهاند که دیگر برایشان موضوعی عادی و پیشپاافتاده است. اما برای کودک اینطور نیست. کودکان نیاز به آموزش در مورد تماس چشمی مناسب دارند.
- برایشان توضیح بدهید که تماس چشمی مناسب چه ویژگیهای دارد: نه آنقدر به اطراف نگاه کنند که بهطرف مقابل احساس بیتوجهی بدهد و نه آنقدر به او خیره شوند که او احساس عدم امنیت داشته باشد.
- برایش توضیح بدهید که معمولا بیشازاندازه به اطراف نگاه کردن، یعنی من حوصلهام سر رفته، این موضوع برایم جالب نیست، نمیخواهم گوش بدهم یا وقت ندارم به حرفهای تو گوش بدهم.
- همچنین بیشازحد خیره شدن به چشمان کسی، معمولا یا به معنای خشم داشتن نسبت به او است، یا اینکه در روابط بسیار صمیمی و عاشقانه اتفاق میافتد و به همین دلیل هم در هر دو معنا، به فردی که میخواهی با او دوست شوی، احساس عدم امنیت میدهد.
- به او فرصت تمرین بدهید. بهترین جا برای تمرین، در خانه و با اعضای خانواده است، چراکه از همه موقعیتهای دیگر، احساس امنیت بیشتری دارد و اعضای خانواده با بازخوردهای مناسب، بدون ایجاد احساس نگرانی از اینکه رابطه خود را با او به هم میزنند، به او در برقراری تماس چشمی مناسب کمک میکنند.
جملههای مفید:
معمولا چند جمله مفید در آغاز روابط وجود دارد که نه خیلی فوری وارد رابطه شدن را درخواست کند، به طوری که طرف مقابل احساس ناامنی کند و خود را عقب بکشد و نه این که حس دوستانهای در آن نباشد و به طرف مقابل این احساس را ندهد که با هم قرار است دوست باشند یا این، یک نوع درخواست دوستی است. این جملهها بسته به کودک، توانمندیها و علائقش و نیز راحت بودنش، متفاوت است. برای رسیدن به جملههای مناسب:
- اجازه بدهید الگو بگیرد. میتواند از کتابهای مفید در این زمینه استفاده کند یا با دقت به رفتار همسالانش که توانایی بالایی در دوستیابی دارند نگاه کند. یادگیری مشاهدهای از بهترین راهکارها برای آموختن رفتار اجتماعی مطلوب است. در نهایت او باید به جملههای خاص خودش برسد، جملههایی که وقتی بیان میشوند، مصنوعی نباشند و او در بیان آنها احساس راحتی داشته باشد.
- به او فرصت تمرین بدهید. برایش توضیح بدهید که هر چیزی، مثل راه رفتن، با تمرین و زمین خوردن همراه است، تا بالاخره به نتیجه مطلوب برسد. از او حمایت کنید و اعتماد به نفسش را تقویت کنید.
- با او در خانه تمرین کنید. نقش بازی کنید و اجازه بدهید آنچه یاد گرفته را با شما در میان بگذارد و تمرین کند. به او نشان بدهد که میفهمید چهقدر این موضوع برایش اهمیت دارد و سرسری و سهلانگارانه رفتار نکنید، چرا که ممکن است ناخواسته باعث شوید احساس حقارت کند.
با این 8 راه برای پدر شدن آماده شوید
بیا نی نی/ از لحظهای که خبر پدر شدن را میشنوید، احساسات مختلفی مانند شادی ناب و نگرانی آشکار را تجربه میکنید. نگرانیی که به خاطر ترس از خوب بر آمدن از عهده مسئولیتها در شما شکل میگیرد. همهی ما به طور غریزی احساس مسئولیت میکنیم. این موضوع خیلی ابتدایی است که پدرها تنها نیازهای اقتصادی فرزند خود را تامین کنند. بهتر است بدانیم تامین نیازهای عاطفی به مراتب بیشتر از تامین نیازهای اقتصادی اهمیت دارد. در ادامه شما را با مسئولیتهای پدر شدن، آشنا میکند.
۱. شروع به تحقیق کنید
پدر شدن از زمانی شروع میشود که میفهمید همسرتان باردار است. یعنی وظایف شما از همان لحظه شروع میشود نه زمانی که بچه به دنیا میآید و نیاز به پوشک دارد. باید از لحاظ احساسی و عاطفی پشتوانه همسر و فرزندتان باشید. کتابها و خبرنامههای آنلاین خوبی برای این موضوع وجود دارند که میتوانند کمکتان کنند. از زمان بارداری که مادر از خواب بیدار میشود و سوزش سر معده دارد تا مراقبت از نوزاد جزو وظایف پدر محسوب میشود.
۲. سلامت بمانید
بهتر است پدری سالم باشید تا بتوانید وظایف پدری خود را انجام دهید. در واقع باید ورزشهای روزانه خود را مرتب انجام دهید تا از نظر فیزیکی و روانی شاداب باشید. این موضوع قبل از بارداری نیز اهمیت دارد؛ زیرا پدرانی که ورزش نمیکنند بیشتر امکان دارد که فرزندشان به مشکلات قلبی مادرزادی دچار شوند. بهتر است از سیگار کشیدن و برنامههای غذایی نامناسب دوری کنید.
۳. با همسر خود درباره نقش «پدر و مادر» صحبت کنید
ممکن است اینطور به نظر برسد که غذای نوزاد تنها شیر مادر است و وظیفه مادر است که به این نیاز نوزاد رسیدگی کند؛ اما آیا میدانستید که گاهی اوقات نیاز است در طول شیر خوردن نوزاد، کنار مادر بنشینید. برخی مادران به دلایل گوناگون نمیتوانند به فرزند خود شیر دهند و نیاز است که از شیر خشک مصرف کنند. بهتر است که در این بخش هم شریک شوید و چند وعده در روز شیر درست کردن و به نوزاد دادن را به عهده گیرید. برای چگونه عوض کردن پوشک و لباس هم نیاز است چند فیلم آموزشی ببینید. بدن نوزاد انعطاف بهتری نسبت به بدن انسانهای بالغ دارد بنابراین باید بیشتر مراقب باشید.
۴. کار گروهی خانواده را یاد بگیرید
نیازی نیست که تمام مسئولیتها را تنهایی به عهده گیرید. همین که خود را در انجام کارها دخیل کنید احساس خوبی به مادر باردار میدهد. دقت کنید که مادرهای بارداری که اغلب کار میکنند ممکن است بیشتر دچار ضعف بدنی شوند. کمک به مادر، برای بهتر شدن، کمک به فرزند هم هست. از ابراز احساسات خود به همسرتان دریغ نکنید و حتی بیشتر از گذشته بر این موضوع دقیق باشید.
۶. با همکارهایی که پدر هستند بیشتر ارتباط بگیرید
یکی از بهترین راهها برای یادگیری درباره پدر شدن همیشه استفاده از تجربیات دیگران است. در نهایت اگر خواستید موضوعی را قبول کنید، ابتدا سنجش کنید و ببینید آیا کارهایی که همکارتان میگوید همسر شما خوشحال میکند یا ناراحت. بهتر است در همه مسائل از همسرتان مشورت بگیرید. زنان در دوران بارداری به علت اختلالات هورمونی، احوالات حساستری دارند و مراقبت از این حساسیت به عهده شما است.
۷. همراه بودن را انتخاب کنید
بهتر است در جلسات غرلبالگری، سونوگرافی و ملاقاتهای ماهانه یا هفتگی پزشک، همراه همسر خود باشید. اگر اطلاعاتی درباره بارداری ندارید مطالعه کنید. گاهی اوقات نیاز است که فقط شرایط فیزیکی و روحی همسر باردارتان را درک کنید. همین موضوع میتواند برای او آرامش خاطر بیاورد.
8. آغوش خود را برای نوزادتان آماده کنید
بهتر است فرم صحیح بغل کردن نوزاد را یاد بگیرید و بدانید با لمس کردن او میتوانید احساس آرامش را به نوزاد القا کنید.
خیره شدن نوزاد به تلویزیون خطرناک است؟

چرا نوزادان به تلویزیون نگاه میکنند؟
محققان معتقدند علاقه کودکان به تماشای تلویزیون آنقدر زیاد است که آنها ترجیح میدهند به جای نگاه کردن به چهرههای خندان اطرافشان به صفحه خالی تلویزیون زل بزنند. مطالعه اخیر انجام شده روی بیش از ۲۰۰ کودک ساکن اسکاتلند نشان میدهد، نوزادان در سنین ۶ تا ۸ ماهگی به هنگام تماشای تصاویر تلویزیون عکس العمل های عجیبی از خود نشان میدهند و میتوانند در دنیای پر از نور و رنگ و صدای تلویزیون غرق شوند. اما این توجه و علاقه نوزادان دلیلی بر مفید بودن تلویزیون نیست چون محققان نظر دیگری دارند.
تماشای تلویزیون برای نوزادان مضر است؟
محققان آکادمی اطفال آمریکا توصیه می کند کودکان زیر دو سال بهتر است به تلویزیون نگاه نکنند. آنها معتقدند قبل از ۲ سالگی مغز کودک رشد خیلی سریعی دارد، یعنی در این دو سال مغز کودک سه برابر میشود، اتفاقی که هیچ زمان دیگری در طول زندگی یک فرد رخ نمیدهد. اگر مغز کودک در این دو سال به دلیل نگاه کردن به تلویزیون و تبلت بیش از حد تحریک شود ممکن است عوارض خطرناکی برای او به همراه داشته باشد. عوارضی مثل:
- تماشای تلویزیون قبل از دو سالگی می تواند باعث بروز اختلالاتی در خواب کودک شود.
- محققان معتقدند تماشای تلویزیون بر رشد زبان و گفتار کودکان هم تاثیر می گذارد. آنها معتقدند حتی روشن بودن تلویزیون در پس زمینه هم برای ایجاد این مشکلات کافی است. یعنی وقتی والدین در حال تماشای تلویزیون هستند، کمتر با فرزندشان تعامل برقرار میکنند. محققان معتقدند درست است که کودک باید در معرض گفتگو و صداهای مختلف قرار بگیرد اما نه صدای تلویزیون. روشن بودن تلویزیون در پس زمینه یادگیری زبان را کاهش میدهد. چون برای نوزادان تمایز قائل شدن بین صداها دشوار است به همین دلیل سر و صدای پس زمینه تلویزیون به ویژه برای رشد زبان کودک مضر است. در یک مطالعه متمرکز بر تشخیص کلمه مشخص شد که یک نوزاد ۷ ماهه نمیتواند همزمان با هم بین کلمات افراد اطرافش و صدای تلویزیون تمایزی قائل باشد. در این مطالعه ، یک زن کلمات آشنا را همزمان صحبت میکرد و صدای یک مرد هم در پس زمینه پخش میشد. با اینکه صدای زن حداقل ۱۰ دسیبل از صدای مرد بالاتر بود اما کودک سخنان زن را متوجه نمیشد. پژوهشگران به این نتیجه رسیدند که کودکان نمیتوانند در معرض چند صدا کلمات جدید را یاد بگیرند و کلمات جدیدی را که به آنها آموخته شده را حفظ کنند. سر و صدای پس زمینه باعث میشود کودکان از شنیدن صداهای مختلف در کلمات جلوگیری کنند و مانع از توجه آنها و حفظ آنچه آموخته اند، میشود.

- تماشای تلویزیون قبل از دوسالگی باعث میشود کودک در سنین مدرسه در یادگیری دروس مشکل داشته باشد. محققان معتقدند مواجهه طولانی مدت با تلویزیون، توانایی برقراری ارتباط کودکان از طریق خواندن و نوشتن را کاهش میدهد. همچنین میتواند در دراز مدت منجر به مشکلات توجه و یادگیری شود. به ازای هر یک ساعت نگاه کردن به تلویزیون در روز احتمال اینکه کودکان در مدرسه دچار مشکل توجه و تمرکز شوند ۱۰ درصد بیشتر میشود. مثلا ۲ ساعت نگاه کردن به تلویزیون در روز معادل ۲۰ درصد احتمال خطر مشکل توجه و تمرکز است.
- کودک زمان لازم را برای رشد فکری، اجتماعی و عاطفی از دست میدهد. چون وقت زیادی صرف تماشای چیزی میکند که هیچ فایده ای برایش ندارد.
- بعضی وقتها کودک تصاویری را که میبیند، درک نمیکند، همین موضوع می تواند باعث بروز اضطراب در کودکان شود.
- زمانی که کودک به صورت منفعل و بدون فعالیت پای تلویزیون یا مانیتور مینشیند، این ابزارها میتوانند روی قدرت شناخت کودک اثر منفی بگذارند.
- کودک به دلیل تماشای تلویزیون و به دلیل حرکت سریع تصاویر در تلویزیون، توانایی در تمرکز به مدت طولانی را از دست میدهد.
