برخی از افرادی که تکفرزند هستند، از بینشی که درباره آنها وجود دارد آگاهند، آنها میدانند که اجتماع تکفرزندان را خودخواه و ضد اجتماعی میداند. اما این برچسبها چقدر صحیحاند؟ در ادامه نگاهی داریم به روانشناسی کودک تکفرزند.
چیزهایی که نیستند
کلیشههایی درباره تکفرزندان وجود دارد که در برخی افراد صدق میکند، اما همگانی نیست و در واقع میتواند به عنوان یک رویکرد کلی، اشتباه باشد. آنها را با هم مرور میکنیم:
آنقدرها هم عجیب نیستند
افسانه عجیب بودن تکفرزندان از سال 1895 میلادی آغاز شد. زمانی که یک روانشناس به نام EW Bohannon ، از بیش از هزار کودک (که فقط 46 نفر از آنها تکفرزند بودند) نظرسنجی کرد و کودکان بدون خواهر و برادر را بدرفتار نامید.
این کلیشه با وجود شواهد زیادی که بر خلاف آن هست، بیش از صد سال وجود داشته است.
یک مطالعه در سال 2008 میلادی نشان داد که کودکان دارای خواهر و برادر روابط بهتری با همسالان خود در سن مهد کودک دارند.
با این حال، محققان دیگر این موضوع را رد کردند.
بیایید واقعی باشیم: همه افراد، خصوصیات و عادتهای عجیب و غریب دارند، اما بزرگ شدن بدون خواهر و برادر شما را بیشتر یا کمتر عجیب نمیکند.
چندان لوس نیستند
همانطور که دکتر «سوزان نیومن» در کتاب خود مینویسد، تحقیقات گستردهای نشان میدهد که تکفرزندان بیشتر از بقیه جامعه لوس نیستند.
امروزه کودکان با وجود خواهر و برادر زیادی که دارند، در خطر لوس شدن زیاد قرار دارند. بیشتر والدین (طبق یک نظرسنجی 59 درصد) اعتراف میکنند که بچههایشان را بدون توجه به تعداد آنها لوس میکنند.
تنها نیستند
ممکن است که تکفرزندان خیلی اجتماعی نباشند، اما آنها هم دوستان زیادی دارند، بنابراین تنها نیستند. آنها هم به اندازه دیگران دوستانی دارند. حتی تنها فرزند بودن به این گروه کمک میکند تا بیشتر روی دوستیهایشان تمرکز کنند. از آنجا که خواهر و برادری ندارند، برای توسعه و حفظ دوستانشان سخت تلاش میکنند.
چیزهایی که میتوانند باشند
تکفرزندان دارای ویژگیهایی هستند که میتوان برشمرد:
میتوانند فشار زیادی به خود وارد کنند
همانطور که دکتر Carl Pickhardt، روانشناس و نویسنده کتاب «آینده تنها فرزند شما» میگوید، تکفرزندان میتوانند خودشان را خیلی سخت تحت فشار قرار دهند و در صورتی که عملکرد خوبی نداشته باشند، میتوانند نسبت به خود منتقد باشند.
آنها همچنین ممکن است در آزمون های ضریب هوشی نمره بالاتری کسب کنند.
آنها دوست دارند کارها را به روش خودمان انجام دهند
تکفرزندان میدانند که چگونه غذا یا سایر وسایلشان را با دیگران به اشتراک بگذارند.
وقتی صحبت از پروژههای مدرسه باشد، این گروه پیشقدم میشوند، نقش رهبری را بر عهده میگیرند و نسبت به سهمشان کارهای بیشتری را انجام میدهند.
شاید به خاطر اینکه خواهر و برادری نداشتهاند که وسایلشان را خراب کند، عادت نداشته باشند که کسی در کارهایشان دخالت کند. شاید کمی رئیسماب به نظر برسند، اما وقتی صحبت از پروژههای مدرسه باشد، این گروه پیشقدم میشوند، نقش رهبری را بر عهده میگیرند و نسبت به سهمشان کارهای بیشتری را انجام میدهند.
با بزرگسالان به خوبی کنار میآیند
در حالی که بچههای دیگر در مهمانیها با خواهر و برادرشان تلویزیون تماشا میکنند، یا بازی میکنند، تکفرزندان با والدینشان حرف میزنند. نتیجه این است که از سن کم در معاشرت با افراد بزرگتر راحتترند. حتی شاید این توانایی را داشته باشند که با افرادی در سنین مختلف، دوست شوند.
تواناییهای زبانی زیادی دارند
گفتیم که تکفرزندان خیلی خوب میتوانند با بزرگترها ارتباط برقرار کنند، به همین دلیل هم دایره لغاتشان خیلی بیشتر از فرزندانی است که خواهر و برادر دارند.
از درگیری متنفرند
دکتر Carl Pickhardt، روانشناس یکی از افرادی است که تکفرزند بوده. او میگوید: «اینطور نیست که کسی واقعا دوست داشته باشد دعوا کند، اما مشاجره در بین دوستان، یا همکاران من را فوقالعاده ناراحت میکند. من هرگز مجبور نبودم که با دعوای میان خواهران و برادرهایم کنار بیایم، بنابراین به دعوا یا مقابله عادت ندارم. هر چند که گاهی درگیریها میتواند به رشد فرد کمک کند.»
تکفرزندان میتوانند بسیار حساس باشند
بر خلاف آنچه درباره لوس بودن تکفرزندان رایج شده، آنها میتوانند در روابطشان بسیار حساس باشند و به این موضوع فکر کنند که رفتارشان چه حسهایی را در دیگران ایجاد میکند.
بر خلاف آنچه درباره لوس بودن تکفرزندان رایج شده، آنها میتوانند در روابطشان بسیار حساس باشند و به این موضوع فکر کنند که رفتارشان چه حسهایی را در دیگران ایجاد میکند.
ممکن است تکفرزندان هم گاهی لوس باشند، اما این فقط مختص آنها نیست.
دوست دارند حریم خصوصی خودشان را داشته باشند
در دنیای اجتماعی امروز، طبیعی است که افراد هر دقیقه بخواهند جزئیات زندگی روزمرهشان را با دیگران به اشتراک بگذارند، اما این میل در تکفرزندان کمتر است. از آنجا که به قدر کافی کانون توجه خانواده بودهاند، دیگر علاقهمند به جلب توجههای اینچنینی نیستند و دوست دارند حریم خصوصی خودشان را حفظ کنند.
ممکن است در گروههای بزرگ خجالتی باشند
تکفرزندان ممکن است در گروههای بزرگ، بخصوص در گروههایی که اعضای آن را به خوبی نمیشناسند، ساکت و آرام باشند، اما این به معنای خجالتی بودن نیست، بلکه فقط به بودن در محیطهای پر سر و صدا عادت نکردهاند.
نگران پیرتر شدن والدینشان هستند
تکفرزندی یعنی با پیر شدن پدر و مادر تنها مراقب آنها هستی که میتواند برای تکفرزندان بسیار ترسناک باشد. خواهرها و برادرها میتوانند از نظر عاطفی در بیماری، یا مرگ والدین در کنار هم باشند، اما در خانوادههای تک فرزند، این کار فقط و فقط بر دوش تکفرزند میافتد.
روابط خانوادگی منحصر به فردی دارند
روابط خانوادگی در خانوادههایی که فقط یک فرزند دارند، کاملا منحصر به فرد است. همه توجه پدر و مادر صرف یک فرزند شده، بنابراین به خوبی با همه خصوصیات او آشنا هستند و فرزند هم به خوبی والدینش را میشناسد.
البته در صورت بروز اختلاف نظر در چنین خانوادههایی اوضاع میتواند کمی سخت شود چون فرد دیگری نیست که تنشها را از بین ببرد.
روانشناسی کودکان تکفرزند، نتیجه کلی
بله! تکفرزند بودن یعنی فقط خودت و خودت. در خانواده، خواهر و برادری نداری، بنابراین حمایت اضافی خواهر و برادر را از دست میدهی، در صورت بیماری پدر یا مادر، بار عاطفی فقط بر دوش تکفرزند میافتد، حتی تکفرزند بودن برچسبهایی مانند لوس و خودخواه بودن را به همراه دارد، اما واقعیت این است که این ویژگیها میتواند در کودکانی هم که خواهر و برادر دارند، وجود داشته باشد. هیچیک از برچسبهایی که به تکفرزندان میزنند، فقط مختص آنها نیست.
شاید اگر تکفرزند دارید، نگرانیهایی برایتان وجود داشته باشد. میتوانید دراینباره از روانشناسان کلینیک بیا نی نی کمک بگیرید.
