دسته: بارداری و زایمان

سوال: پس از انجام عمل کورتاژ و ریکاوری بعد از آن چه باید کرد و باید چه انتظاری داشت؟

پاسخ: پس از انجام این عمل شما به یک همراه نیاز خواهید داشت تا شما را تا منزل خود همراهی نماید. اگر شما برای انجام این عمل بیهوشی عمومی دریافت کرده‌اید، ممکن است تا مدتی احساس سرگیجه و حالت تهوع و استفراغ به شما دست بدهد. معمولا پس از گذشت دو روز شما می‌توانید تمام فعالیت‌های روزانه‌ی خود را از سر بگیرید.

در همین حال از دکتر خود در مورد محدودیت‌ها و فعالیت‌هایی که نباید انجام دهید سوال کنید. ممکن است برای چند روزی احساس گرفتگی خفیف در شکم خود داشته باشید و خونریزی شفافی را نیز تجربه کنید که این موضوع طبیعی می‌باشد. ممکن است شما نیاز داشته باشید که در چند روز ابتدایی پس از انجام عمل و برای کنترل خونریزی از نوار بهداشتی استفاده کنید و از قرص‌های تسکین دهنده برای کاهش درد استفاده نمائید. در نظر داشته باشید که پس از این عمل باید انتظار جابجا شدن زمان پریود خود را داشته باشید. ممکن است این‌بار پریود شما کمی زودتر یا کمی دیرتر اتفاق بیفتد. برای جلوگیری از ابتلا به عفونت باکتریایی واژن، رابطه جنسی خود را تازمانی که دکتر شما را از انجام آن منع می‌کند به تعویق بیندازید و در این مدت از تامپون استفاده نمائید. به طور مرتب با پزشک خود ملاقات داشته باشید و هرگونه درمان دیگری که نیاز می‌باشد را با وی برنامه‌ریزی نمائید. اگر هرگونه بافتی طی انجام عمل کورتاژ برای انجام آزمایش و بیوپسی به آزمایشگاه فرستاده شد، نتایج قابل انتظار آن را از پزشک خود جویا شوید. نتایج حاصل از انجام این آزمایشات معمولا پس از چند روز حاضر خواهند شد.
 

سوال: عوارض رایج پس از انجام عمل کورتاژ چیست؟

پاسخ: پس از انجام این عمل به طور طبیعی عوارض و خطراتی برای بیمار وجود خواهد داشت. عوارض رایج شامل دردهای کرامپی، لکه بینی یا مشاهده خونریزی شفاف رنگ می‌باشد. اما عوارض نادر این جراحی می‌تواند آسیب به دهانه رحم، سوراخ شدن خود رحم یا روده‌ باشد. اگر شما پس از انجام این عمل هر یک از موارد زیر را مشاهده کردید حتما با پزشک خود تماس بگیرید:

• خونریزی سنگین یا طولانی مدت یا مشاهده خون لخته شده
• تب
• درد
• احساس حساسیت در شکم
• مشاهده‌ی ترشحات بد بو از واژن

در موراد بسیار نادری زخم‌های ایجاد شده در رحم می‌تواند باعث ایجاد سندرم آشرمن شود. این سندرم می‌تواند باعث ناباروری و تغییراتی در جریان قاعدگی شود. جراحان می‌تواند این عارضه را درمان نمایند. بنابراین برای پیشگیری از ابتلا به این سندرم و عوارض آن حتما هر گونه تغییر در جریان قاعدگی پس از انجام عمل کورتاژ را با پزشک خود در میان بگذارید.

سوال: عمل کورتاژ چیست؟

پاسخ: عمل کورتاژ و اتساع (D&C) عمل جراحی مختصری است که طی آن دهانه رهم به وسیله ابزار خاصی متسع شده و ابزار خاصی برای تراشیدن پوشش رحم به داخل آن وارد می‌شود. ممکن است شما به دلایل زیر نیاز به انجام این عمل داشته باشید:

خارج کردن بافت‌های باقی مانده یا قسمت‌های باقی مانده از جفت در رحم که در طی یا بعد از سقط جنین در رحم باقی مانده باشد.

برای تشخیص یا درمان خونریزی غیرطبیعی رحم. انجام این عمل می‌تواند به تشخیص و درمان بافت‌هایی نظیر فیبروئید، پولیپ، آندومتریوز، عمل تعادل هورمونی یا سرطان رحم کمک نماید. معمولا پس از انجام این عمل نمونه‌ای از بافت خارج شده از رحم برای تشخیص سلول‌های غیر طبیعی با میکروسکوپ تحت بررسی قرار می‌گیرد.

سوال: قبل از انجام عمل کورتاژ چه اطلاعاتی باید داشت؟

پاسخ: انجام این عمل می‌تواند در مطب پزشک، کلینیک سلامت یا یک بیمارستان انجام شود. این عمل معمولا 10 الی 15 دقیقه زمان می‌برد ولی شما پس از انجام آن باید حداقل پنج ساعت تحت نظر پزشک در محل انجام عمل قرار بگیرید. قبل از انجام این عمل شرح حال کاملی از شما گرفته می‌شود و معمولا از شما خواسته می‌شود که فرم رضایتی را پر نمائید. هر سوالی که در این خصوص دارید با پزشک خود مطرح نمائید. هر یک از موارد زیر را با حتما به پزشک خود اطلاع دهید:

اگر حدس می‌زنید که باردار هستید و باید تحت عمل کورتاژ تشخیی قرار بگیرید

اگر به هر داروی خاصی آلرژی یا حساسیت دارید

اگر سابقه ابتلا به اختلالات خونریزی دارید یا در حال حاضر از داروهای کاهش دهنده خون استفاده می‌کنید.

قبل از انجام این عمل شما باید لباس‌های خود را کامل در آورید و مثانه خود را تخلیه نمائید.
 

سوال: در حین انجام عمل کورتاژ چه اتفاقی می‌افتد؟

پاسخ: در طی انجام این عمل شما بر روی کمر خود دراز خواهید کشید و پاهای خود را بر روی رکاب مخصوص (همانند زمانی که معاینه‌ لگنی می‌شوید) قرار می‌دهید. سپس پزشک شما یک اسپکولوم مخصوص را وارد واژن شما می‌کند و دهانه رحم را با یک گیره در وضعیت خاصی نگه می‌دارد. اگرچه هیچ گونه برش و بخیه‌ای طی این عمل بر روی دهانه‌ی رحم شما انجام نمی‌گیرد ولی پزشک شما آن را با محلول خاص ضد عفونی می‌کند.

عمل کورتاژ از دو قسمت مهم تشکیل می‌شود:

1.”اتساع” که طی آن دهانه رحم باز و گشاد می‌شود و امکان وارد شدن یک ابزار خارجی به داخل رحم فراهم می‌شود. پزشک شما ممکن است از یک میله‌ی بلند و باریک استفاده کند که بوسیله آن دهانه رحم شما آهسته آهسته بازتر و گشادتر می‌شود. ممکن است به جای استفاده از میله مذکور از داروی خاصی برای این منظور استفاده نماید. برای آشنایی بیشتر می‌توانید فیلم کورتاژ را مشاهده نمائید.

2.”کورتاژ” که طی آن بافت داخل رحم بوسیله‌ی ابزار خاصی که قاشقی شکل و دراز می‌باشد و کورت (curette) نام دارد، تراشیده می‌شود. پزشک شما ممکن است از ابزار خاصی که کانولا (cannula) نام دارد برای برداشتن و مکش هرگونه بافت باقی مانده داخل رحم استفاده نماید. در بسیاری از موارد قسمتی از بافت خارج شده جهت آزمایش به آزمایشگاه فرستاده می‌شود. در بعضی موارد ممکن است عمل‌های دیگری به همراه این عمل انجام شود؛ به عنوان مثال ممکن است پزشک شما از ابزار باریک و بلندی برای مشاهده داخل رحم شما استفاده نماید. به این عمل، هیستروسکوپی (hysteroscopy) گفته می‌شود.

سوال: بعد از عمل کورتاژ چه اقداماتی صورت می‌گیرد؟

پاسخ: پس از عمل جراحی، بیمار برای مراقبت‌های پس از بیهوشی به اتاق ریکاوری برده می‌شود. بسیاری از بیماران می‌توانند پس از چند روز به فعالیت‌های روزانه خود باز گردند. ممکن است داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی برای از بین بردن دردهای خفیف و کرامپی که ممکن است وجود داشته باشد تجویز شود. برای کاهش احتمال ابتلا به عفونت پزشک ممکن است بیمار را از استفاده از تامپون به مدت دو هفته بعد از عمل جراحی منع نماید.

سوال: برای انجام عمل کورتاژ از چه نوع بیهوشی استفاده می‌شود؟

پاسخ: غالبا انجام این عمل تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. انجام این عمل عموما کوتاه بوده و بیمار می‌تواند سریعا بهوش آید. برخی از بیماران ترجیح می‌دهند (یا برای آنان لازم می‌شود) که از بی حسی اپیدورال یا بی حسی از طریق ستون فقران استفاده شود. اما این روش از هوش‌بری زمان بیشتری برای متخصص بیهوشی برای انجام می‌برد و زمان بیشتری برای بازیابی و ریکاوری می‌برد.

سونوگرافی آنومالی جنین نوعی غربالگری است و به معنی جست و جو درباره مشکلات عمده در آناتومی کودک است. سه ماهه دوم بارداری از هفته 13 بارداری آغاز می شود و تا هفته 28 ادامه می یابد. سونوگرافی آنومالی بین هفته های 18 تا 20 بارداری انجام می شود. اسکن آنومالی یا اسکن سه ماهه دوم بارداری محل قرار گرفتن جنین، شکل و اندازه صورت و دست ها را نشان می دهد و شما می توانید جنین تان را بر روی مانیتور به خوبی مشاهده نمایید.

برخی بیماری های نادر و درصد تشخیص آن ها که با سونوگرافی آنومالی مشخص می شوند عبارتند از:

• اسپینابیفیدا 80 درصد
• بیماری قلبی مادرزادی بین 60 تا 70 درصد
• سندرم داون بین 50 تا 70 درصد

سونوگرافی کننده موارد زیر را بررسی می کند:

• سیستم های حیاتی مهم
• دور سر
• طول ران
• اطلاعات جفت
• ضربان قلب
• ناهنجاری های عمده
• جایگاه جنین
• جنسیت فرزند

اسکن ناهنجاری‌های جنین یا آنومالی چه زمانی انجام می شود؟

سونوگرافی آنومالی که اسکن اواسط بارداری یا سونوگرافی تفصیلی نیز نامیده می‌شود، بین هفته‌های ۱۵ تا ۲۸ انجام می شود. اما از آنجا که بر اساس قوانین ایران، سقط‌ درمانی با محاسبۀ تاریخ اولین روز قاعدگی فقط تا پایان هفتۀ ۱۹ امکان‌پذیر است، این اسکن در فاصلۀ هفته‌های ۱۶ تا ۱۸ بارداری انجام می‌شود تا در صورت وجود مشکلی که نیاز به ختم بارداری دارد، این امکان برای والدین وجود داشته باشد.

کدام اندام های جنین در سونوگرافی آنومالی بررسی می شوند؟

در این سونوگرافی، متخصص یک بررسی بسیار دقیق از اندام جنین و رحم انجام می‌دهد و رشد طبیعی جنین و محل قرارگیری جفت در رحم را بررسی می‌کند. احتمال بروز ناهنجاری‌ها تنها در ۵ درصد جنین‌ها اتفاق می‌افتد، بنابراین انجام اسکن ناهنجاری‌های جنینی نباید موجب نگرانی شود.

پزشک در این اسکن می‌تواند تعیین جنسیت نوزاد را نیز انجام دهد.

اندام‌های مختلف جنین که در اسکن آنومالی مورد بررسی قرار می‌گیرد شامل موارد زیر است:

• تشخیص بارداری چند قلویی. گاهی دوقلوها تا هفته 20 بارداری قابل تشخیص نمی باشند.
• شکل و ساختار سر جنین و مشکلات مغزی نادر که قابل مشاهده باشند مورد بررسی قرار می گیرد.
• صورت جنین و لب شکری بودن آن بررسی می گردد.
• ستون فقرات از لحاظ طولی و هم مقطع عرضی بررسی می شود تا پزشک مطمئن گردد همه استخوان ها در یک ردیف قرار دارند.پوست بدن، ستون فقرات را در پشت کمر پوشش می‌دهد. بررسی ستون فقرات برای تشخیص ناهنجاری‌های نقص‌های مادرزادی لولۀ عصبی که نسبتاً شایع‌تر از موارد دیگر هستند ضروری است.
• وجود اندام‌های داخلی و احاطه شدن آنها توسط دیوارۀ شکم بررسی می شود. همچنین جفت، بند ناف و مایع آمنیوتیک بررسی می‌شود.
• قلب کودک بررسی می شود. دریچه ها باید هم اندازه باشند و با هر ضربان باز و بسته شوند.
• معده کودک بررسی می شود و اینکه جنین بخشی از مایع آمنیوتیک که در اطرافش قرار دارد را می بلعد که این مایع به صورت حباب سیاه رنگی در معده قابل تشخیص است.
• سلامت کلیه های جنین بررسی می شود. پزشک ارزیابی می کند که آیا گردش ادرار به طور آزاد در مثانه جریان می یابد.
• دست ها و پاها قابل مشاهده اند و پزشک انگشتان دست و پا را می شمارد.
• جفت، مایع آمنیوتیک و بند ناف مورد ارزیابی قرار می گیرند. جفت ممکن است در دیوار جلویی رحم (قدامی) یا دیوار پشتی رحم (خلفی) یا نزدیک با بالا یا پایین رحم باشد. اگر جفت پایین باشد نیاز است که سونوگرافی دیگری در سه ماهه سوم بارداری جهت ارزیابی موقعیت جفت و جنین انجام گیرد.

در طول سونوگرافی، متخصص اعضای بدن جنین را اندازه‌گیری می‌کند تا از طبیعی بودن رشد او مطمئن شود. مواردی که در این اسکن اندازه‌گیری خواهد شد در قسمت زیر آمده است:

• دور سر (HC)
• دور شکم AC))
• استخوان ران FL))

تشخیص نقص‌های جنین در اسکن آنومالی

متخصص هنگام سونوگرافی آنومالی، لیستی از اختلالاتی را در اختیار دارد که باید کنترل شود. این اختلالات ممکن است خیلی جدی باشد و حیات جنین را تهدید کند یا ممکن است اختلالی باشد که پس از به دنیا آمدن نوزاد قابل درمان است. اگر هنگام اسکن، اختلالات قابل درمانی تشخیص داده شود، متخصص به پزشک اطلاع خواهد داد تا به محض به دنیا آمدن نوزاد، مراقبت‌های لازم را از او به عمل آورند و درمان را آغاز کنند. بسیاری از اختلا‌لات موجود در لیست متخصص بسیار نادر است و جای نگرانی وجود ندارد.

بسیاری از اختلالات نظیر آنانسفالی، مشکلات ناحیۀ شکم، دست و پا و نقص‌های لولۀ عصبی و حتی مشکلات کلیه به احتمال زیاد تشخیص داده می‌شود. اما برخی اختلالات نظیر مشکلات قلبی و عروقی یا هیدروسفالی، انسداد دستگاه گوارش یا فتق دیافراگم فقط در نیمی از موارد این مرحله تشخیص داده می‌شود.