دسته: بارداری و تولد

بارداری و مادر شدن، شیوه جدیدی از زندگی را برای زنان به ارمغان می‌آورد. کلمه بارداری خواسته و برنامه ریزی شده  همیشه یادآور جشن و خوشحالی است، ولی این خوشحالی با شرایط جدیدی برای مادر همراه است. فرد باردار تحولات جدیدی را در وضعیت سلامتی خود احساس می‌کند. درد مبهم رحمی یکی از علائم شایع است که زنان در طول بارداری آن را تجربه می‌کنند. در این مقاله به علل گرفتگی رحم در بارداری می‌پردازیم. 

در این مقاله می‌خوانید:

• گرفتگی
• اسپاسم رحمی  در اوایل دوران بارداری
• علل گرفتگی رحم در مراحل بعدی بارداری
• زمان مراجعه به پزشک
• درمان

گرفتگی
این حس تقریباً چیزی شبیه گرفتگی در دوران قاعدگی است. گرفتگی می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. برخی زنان هفت روز پس از تخمک‌گذاری این حس را تجربه می‌کنند. هنگامی که تخمک بارور شده در دیواره رحم جای می‌گیرد، گرفتگی و اسپاسم‌ها به تدریج آغاز می‌شود.
از آنجا که رحم باید به تدریج بزرگ شود تا بتواند 9 ماه جنین را در خود نگه دارد، این پروسه نیز می‌تواند موجب اسپاسم و دل درد بشود.
در اکثر مواقع این گرفتگی‌ها و اسپاسم‌های عضلانی رحمی در دوران بارداری طبیعی است و هیچ خطری جنین را تهدید نمی‌کند.
درد رحم، درد کمر و درد مهبل (واژن) نیز از انواع این گرفتگی‌هاست. زنانی که نوزادان آنها دو و یا چندقلوست، این دردها را بیشتر احساس می‌کنند و گاه این دردها در کشاله ران و لگن نیز به وجود می‌آید.
این دردها زمانی شدیدتر می‌شود که خانم باردار از حالت نشسته و یا خوابیده تغییر موقعیت داده و می‌ایستد، گاه با راه رفتن متوقف می‌شود.
یکی از روش‌های مناسب در مبارزه با این نوع اسپاسم‌ها، تقویت ماهیچه‌های جدار شکم با ورزش است. در اکثر مواقع ضعف عضلات این دردها را تشدید می‌کند.

اسپاسم رحمی  در اوایل دوران بارداری
اگرچه گرفتگی در طول مراحل اولیه بارداری ممکن است عادی باشد، ولی متأسفانه گاه می‌تواند نشان از یک مشکل جدی باشد، در اینجا به دلایل ابتلا به اسپاسم اشاره خواهیم کرد:

1- لانه‌گزینی
همان‌طور که قبلاً هم به آن اشاره کردیم، زمانی که تخمک بارور شده به دیواره رحم متصل می‌شود، درد مبهمی در ناحیه تحتانی شکم به وجود می‌آید. شدت این درد از خفیف تا متوسط متغیر است. بیشتر زنان در دوران بارداری این گرفتگی را تجربه می‌کنند.

 اگر گرفتگی در طول دوران اولیه بارداری با خونریزی همراه باشد، باید کمی نگران‌ شد؛ چرا که می‌تواند نشان از سقط جنین باشد. خونریزی واژن و یا حتی لکه‌بینی از جمله نشانه‌های سقط جنین است.

2- سقط
 اگر گرفتگی در طول دوران اولیه بارداری با خونریزی همراه باشد، باید کمی نگران‌ شد؛ چرا که می‌تواند نشان از سقط جنین باشد. خونریزی واژن و یا حتی لکه‌بینی از جمله نشانه‌های سقط جنین است.

3- کشش رحم
 این گرفتگی عضلات در رحم اتفاق می‌افتد تا رحم کمی بزرگ شده و فضای کافی برای تحمل وزن نوزاد به وجود بیاید. این گرفتگی در لیگامان گرد هم بوجود می آید و تمامی زنان باردار آن را  به درجاتی تجربه می‌کنند. این گرفتگی تا سه ماهه دوم و یا سوم نیز ادامه خواهد داشت.

4- حاملگی خارج از رحم
حاملگی خارج از رحم نوعی بارداری غیرطبیعی است که همان‌طور که از نام آن پیداست، بارداری درمحیطی خارج از رحم شکل می‌گیرد و یکی از علائم آن گرفتگی عضلات در پشت و پائین لگن است. علائم دیگر شامل درد شکم، لکه‌بینی و خونریزی است.

5- تجمع گاز و یبوست
یبوست یکی از مشکلات شایع است که زنان باردار با آن مواجه هستند و در مراحل اولیه بارداری می‌تواند موجب درد شود.

علل گرفتگی رحم در مراحل بعدی بارداری
علل گرفتگی در مراحل بعدی بارداری، ممکن است دلیل ابتلا به گرفتگی درد سه ماهه دوم و سوم بارداری به مسائل زیر مربوط باشد:

1- درد لیگامان گرد
رحم از داخل به اندازه نوزاد رشد می‌کند و لیگامان‌ها از رحم کشیده شده و بزرگ شونده محافظت می‌کنند. گاه حتی آنها به لمس نیز حساس خواهند بود و دچار درد می‌شوند.

2- زایمان زودرس
زایمان قبل از موعد با درد شدید کمر و گرفتگی عضلانی همراه است. انقباضات براکستون هیکس: انقباضاتی هستند که به صورت متناوب یا نامنظم در طی بارداری، به خصوص در سه ماهه دوم و سوم تجربه می‌شوند.

3- زایمان
دل درد و کمردرد از نشانه‌های اولیه زایمان هستند. انقباضات به صورت خفیف و هر سی ثانیه یکبار تکرار شده و به تدریج شدید می‌شود.

زمان مراجعه به پزشک
گرفتگی عضلانی در دوران بارداری میتواند طبیعی باشد و در میان بیشتر زنان مشترک است، ولی شدت آن در هر فردی از دیگری متفاوت می‌باشد. برای برخی از زنان این درد غیرقابل تحمل است.
اگر خانمی در هفته اول بارداری همراه با گرفتگی عضلانی دچار لکه‌بینی شد و یا اینکه این گرفتگی‌ها تا هفته ششم بارداری همچنان ادامه داشت، همچنین اگر پس از خوردن غذا در قسمت فوقانی شکم و درست زیر قفسه سینه دچار شد، باید به پزشک مراجعه کند.
گاه این درد آنقدر شدید می‌شود که به شانه‌ها  منتقل می‌گردد. این درد می‌‌تواند نشانه‌ای از بیماری‌های کیسه صفرا باشد که اگرچه به ندرت رخ می‌دهد، ولی برخی از زنان به آن مبتلا می‌شوند.

درمان

• کمپرس گرم برای درمان درد لیگامان‌ها و یا کمر درد بسیار مناسب است.
• از بالشتک‌های الکتریکی و یا حرارتی نیز می‌توانید استفاده کنید. فقط آنها را بیش از حد گرم نکنید.
• حمام آب گرم نیز موجب شل شدن عضلات و رباط‌ها و در نتیجه تسکین گرفتگی‌ها می‌شود.
• زمانی که یبوست دلیل درد باشد، با ایجاد تغییرات کوچکی در رژیم غذایی می‌توان از آن جلوگیری کرد. مقادیر زیادی میوه‌های غنی از فیبر بخورید.
  

  در دوران بارداری اگر درد داشتید از نزدیکی خودداری کنید زیرا می‌تواند موجب شدت گرفتگی عضلانی شود.

• برخی از کارشناسان درمان و بهداشت توصیه می‌کنند که در دوران بارداری اگر درد داشتید از نزدیکی خودداری کنید زیرا می‌تواند موجب شدت گرفتگی عضلانی شود.
• اگرچه در اکثر مواقع نزدیکی در دوران بارداری بلامانع است، ولی ممکن است به لکه‌بینی منجر و این لکه‌بینی با علائم سقط جنین اشتباه گرفته شود.
• هرگونه استرس و یا رژیم غذایی ناسالم در دوران بارداری می‌تواند درد را افزایش دهد.

• استراحت، خواب و آرامش از جمله ضروریات استقبال از تولد نوزاد سالم است.
• بعضی از داروها به رفع درد و گرفتگی در دوران بارداری کمک می‌کند ولی قبل از مصرف هر نوع دارو حتماً با پزشک خود مشورت کنید. هیچ نوع دارو و آرام‌بخش‌ی را نباید در دوران بارداری سر خود مصرف کنید.
• پیاده‌روی کوتاه مدت در این دوران بسیار مفید است. فراموش نکنید که با ورزش مناسب و رژیم غذایی سالم، می‌توانید تحولات و تغییرات دوران بارداری را راحت‌تر تحمل کنید.

تغییراتی که هنگام بارداری در بدن ایجاد می‌‌شود، مادر را از لحاظ جسمی و روانی تحت فشار قرار می‌دهد. همان‌طور که بدن این تغییرات سریع را پشت سر می‌گذارد، نحوه لباس پوشیدن نیز باید تغییر کند تا بدن تحت فشار بیشتری قرار نگیرد. استفاده از لگ بارداری یکی از گزینه‌هایی است که راحتی را برای مادران باردار به ارمغان می‌آورد.

در این مقاله می‌خوانید:

• چرا پوشیدن لگ بارداری مفید است؟
• فواید استفاده از لگ بارداری
• در چه بازه‌ای از بارداری بهتر است از لگ بارداری استفاده کنیم؟

لباس ناراحت‌کننده می‌تواند فشارهای جسمی یا حتی روانی شما را در این دوران بیشتر کند. به طور مثال لباس‌های خیلی تنگ، ممکن است برای رشد نوزاد خطرساز باشد. شلوارهای استرچ مخصوص حاملگی یا همان لگ بارداری بدون تحت فشار قرار دادن شکم،‌ آن را محکم نگه می‌دارد و از ایجاد آسیب و فشار جلوگیری می‌کند.

چرا پوشیدن لگ بارداری مفید است؟

لگ بارداری یا همان شلوار استرچ حاملگی به کاهش رگ‌های واریسی که از عوارض جانبی شایع بارداری است، کمک می‌کند.

لگ بارداری از افتادگی عضلات شکمی جلوگیری کرده و خظر ابتلا به واریس را کاهش می‌دهد.

از آن‌جا که هنگام بارداری بدن هورمون‌های بیشتری جهت افزایش چربی در جداره شکم ایجاد می‌کند تا از کودک محافظت کند و از طرفی این هورمون‌ها باعث شل شدن رباط‌ها و بافت‌ها می شوند، لگ بارداری از این افتادگی جلوگیری کرده و خطر ابتلا به واریس را کاهش می‌دهد.

فواید استفاده از لگ بارداری

همان‌طور که اشاره کردیم لگ بارداری یک گزینه مناسب برای استفاده در دوران بارداری است و مزایای فراوانی دارد. این شلوارها با بدن فرد باردار کش می‌آیند و معمولا نیازی به خرید دوباره آن‌ها با افزایش سایز در ماه‌های آخر بارداری نیست.

از جمله مزایای استفاده از لگ بارداری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

افزایش گردش خون در بخش پایینی شکم و پاها

بارداری می‌تواند بر گردش خون شما خصوصا در قسمت پاها تأثیر منفی بگذارد. تغییرات هورمونی باعث لخته شدن خون می‌شود و احتمال لخته شدن ورید عمقی DVT در رگ‌های عمیق پاها را افزایش می‌دهد. استفاده از لگ بارداری تاثیر چنین عوارضی را کاهش می‌دهد.

جلوگیری از تورم و درد ساق پاها در دوران بارداری

احساس خستگی، درد و تورم پاها یکی از عوارض جانبی بارداری است. لگ بارداری با افزایش گردش خون در پاها باعث می‌شود تا میزان اکسیژن و مواد مغذی موجود در خون، در بدن گردش کند.

لگ‌های بارداری با جلوگیری از تجمع اسیدلاکتیک در پاها باعث کاهش درد عضلات پا می‌شوند و از توم آن جلوگیری می‌کنند.

این لگ‌ها همچنین به پاهای شما کمک می‌کنند تا انرژی بیشتری داشته باشند و تجمع اسید لاکتیک را که باعث درد عضلات پا می‌شود، کاهش می‌دهد.

خوش‌فرم کردن بدن

بسیاری از خانم‌های باردار برای کاهش تورم پاها و حفظ فرم مناسب خود، از لباس‌های چسبان استفاده می‌کنند. فشرده‌سازی شکم و پهلوها در دوران بارداری بسیار خطرناک است و از رشد طبیعی کودک جلوگیری می‌کند. لگ بارداری بدون ایجاد فشار به پهلوها و شکم، کمک می‌کند تا پاهای شما فرم بهتری داشته باشند و شکل طبیعی خود را حفظ کنند.

لگ بارداری با افزایش گردش خون سالم، به کاهش فشار وریدی کمک می کند و و از بروز مشکلات التهابی جلوگیری می‌کند.

کاهش فشار وریدی

مایعات اضافی موجود در بدن هنگام بارداری باعث فشار بر سیستم قلبی‌عروقی شما می‌شود زیرا قلب مجبور است خون بیشتری پمپ کند و رگ‌ها باید حجم بیشتری را کنترل کنند. این مایعات اضافی فشار خون شما را کاهش می‌دهند، بنابراین خون شما تمایل دارد که کندتر و با نیروی کمتری جریان یابد. همین امر فشار وریدی را افزایش می‌دهد.

جلوگیری از بروز واریس

رگ‌های واریسی در زنان باردار به دلیل کاهش گردش خون و تمایل به جمع شدن خون در پاها بسیار شایع است. خوشبختانه لگ بارداری می تواند با افزایش گردش خون و کاهش احتمال تجمع خون در رگ‌ها، از واریس جلوگیری یا آن را کاهش دهد.

در چه بازه‌ای از بارداری بهتر است از لگ بارداری استفاده کنیم؟

بدن شما در سه ماهه اول بارداری ممکن است خیلی دچار تغییر نشود. اما بعد از گذشت سه ماه کودک به تدریج رشد می‌کند و با افزایش وزن، فشار بر پاها و رگ‌ها افزایش می‌یابد. بنابراین سه ماهه دوم بارداری زمانی ایده‌آل برای شروع پوشیدن لگ بارداری است.

سه ماهه دوم بارداری بهترین زمان برای استفاده از لگ‌های بارداری محسوب می‌شود.

علائم قابل توجه فشارهای وریدی از ماه چهارم بارداری شروع می‌شود و ممکن است دچار خستگی مداوم، تورم قابل مشاهده در ناحیه تحتانی پا و مچ پا و حتی احساس کشش در ناحیه ساق پا شوید. استفاده منظم از لگ‌های بارداری می‌تواند از تشدید این علائم جلوگیری کند.

در دوران بارداری، کم‌کم بدن شما تغییر می‌کند و مخصوصاً با برآمده شدن شکم، ممکن است لباس‌های قبلیتان دیگر اندازه‌ نباشند. در این صورت باید از لباس‌های سایز بزرگ بارداری استفاده کنید.
لباس‌های مناسب بارداری از بلوز و پیراهن گرفته تا کفش و شلوار را شامل می‌شود. در این مقاله قصد داریم چند مدل شلوار سایز بزرگ بارداری را برای خرید به شما معرفی کنیم.

در این مقاله می‌خوانید:

لباس‌های مناسب بارداری از بلوز و پیراهن گرفته تا کفش و شلوار را شامل می‌شود.

• مراقبت‌های بارداری
• لباس پوشیدن در بارداری
• انواع شلوار سایز بزرگ بارداری
• شلوار بارداری از کجا بخرم؟
• کفش مناسب بارداری

مراقبت‌های بارداری

مراقبت‌های بارداری فقط شامل توصیه‌های کلی مثل سیگار نکشیدن یا استراحت کردن نیست! بلکه خیلی خیلی بیشتر از این‌ حرف‌ها است که در ادامه با آن‌ها آشنا می‌شوید.

به بدن خود ویتامین برسانید!

طناب عصبی جنین که بعداً قرار است به مغز و نخاع او تبدیل شود، در ماه اول بارداری رشد و نمو پیدا می‌کند. پس خیلی مهم است که از همان اول بارداری، مواد مغذی مورد نیاز جنین مثل اسید فولیک، کلسیم و آهن را برایش فراهم کنید.

ورزش کنید

ورزش‌های مخصوص دوران بارداری را حتماً انجام دهید یا حداقل روزی 15 تا 20 دقیقه پیاده‌روی کنید.

ورزش و تحرک بدنی باعث می‌شود:

• سلامت بمانید.
• استرس‌تان کاهش یابد.
• دچار اضافه وزن نشوید.
• گردش خون‌تان بهتر شود.
• بهتر بخوابید.
• حس بهتری داشته باشید.

پس ورزش‌های مخصوص دوران بارداری را حتماً انجام دهید یا حداقل روزی 15 تا 20 دقیقه پیاده‌روی کنید. البته اگر خواستید، می‌توانید ورزش‌هایی مثل پیلاتس، یوگا و شنا را هم امتحان کنید.

اطلاعات خود را درباره‌ی بارداری بالا ببرید

خوبی کگل این است که می‌توانید آن را هر وقت و هر جایی که خواستید، انجام دهید.

حتی اگر بچه‌ی اول‌تان نیست، باز هم بهتر است اطلاعات خود را درباره‌ی بارداری بالا ببرید. این کار باعث می‌شود جواب بسیاری از سوالات‌‌ خود را بگیرید و کمتر استرس داشته باشید.

تمرین کگل انجام دهید

تمرین کگل می‌تواند عضلات کف لگن شما را تقویت کند. (یعنی همان عضلاتی که از مثانه و رحم شما حمایت می‌کنند.) در نتیجه باعث می‌شود زایمان برایتان راحت‌تر شود. خوبی کگل این است که می‌توانید آن را هر وقت و هر جایی که خواستید، انجام دهید.

لباس پوشیدن در بارداری

کتاب‌های مختلف، انواع مسائلی را که در بارداری با آن‌ها مواجه می‌شوید توضیح داده‌اند. اما لباس پوشیدن در بارداری، مسئله‌ای است که شاید در هیچ‌کدام از کتاب‌ها پیدایش نکنید.
به همین علت، چند توصیه برای شما داریم:

هنگام انتخاب لباس در دوران بارداری، بیشتر به فکر راحتی خود باشید تا مد و زیبایی!

• هنگام انتخاب لباس در دوران بارداری، بیشتر به فکر راحتی خود باشید تا مد و زیبایی!
• فقط شلوار سایز بزرگ بارداری بپوشید و دور شلوارهایی که خیلی تنگ و ناراحت هستند را خط قرمز بکشید.
• حتی لباس زیر شما هم باید مناسب بارداری باشد تا احساس راحتی کنید.
• به جای خرید لباس‌های معمولی گشاد، لباس‌های سایز بزرگ مخصوص بارداری بخرید.
• در دوران بارداری به لطف هورمون‌ها، هر 5 دقیقه دمای بدن‌تان تغییر می‌کند. پس به جای پوشیدن یک پولیور یا ژاکت گرم، یک تیشرت و سویی‌شرت بپوشید که اگر گرم‌تان شد، بتوانید آن را در بیاورید.

انواع شلوار سایز بزرگ بارداری

شلوار سایز بزرگ بارداری، مدل‌های مختلفی دارد که می‌توانید بنابر سلیقه و راحتی خود از بین آن‌ها انتخاب کنید:

لگینگ یا ساق

یکی از مدل‌های پرطرفدار شلوار سایز بزرگ بارداری، ساق‌ها هستند. ساق‌های بارداری طوری طراحی شده‌اند که بدن‌نما نباشند، با آن‌ها راحت باشید و بتوانید آن‌ها را تا بالای شکم خود بکشید.

شلوار راحتی

شلوار راحتی مناسب بارداری، باید کش کمر نرمی داشته باشد تا باعث عرق‌سوز شدن پوست‌تان نشود.

شلوار راحتی، محبوب‌ترین شلوار سایز بزرگ بارداری است که در طرح‌ها و رنگ‌های مختلف در بازار یافت می‌شود. شلوار راحتی مناسب بارداری، باید کش کمر نرمی داشته باشد تا باعث عرق‌سوز شدن پوست‌تان نشود.

شلوار لی

شلوار سایز بزرگ بارداری با پارچه‌ی لی، انتخاب شیکی است که نیاز به دقت دارد. در واقع، شلوار لی مناسب بارداری باید بتواند هم‌زمان با بزرگ شدن شکم‌تان کشیده شود و جنس خوبی داشته باشد.

شلوار کرباسی

شلوار سایز بزرگ بارداری با پارچه‌ی کرباسی را می‌توانید هم در خانه و هم در مهمانی بپوشید و زیبا به نظر برسید. این شلوارها با کش کمر الاستیک خود می‌توانند تا ماه‌ها مورد استفاده قرار بگیرند.

شلوار بارداری از کجا بخرم؟

مراجعه‌ی مستقیم به فروشگاه‌هایی که فقط لباس بارداری می‌فروشند، باعث می‌شود با تنوع بیشتری از لباس‌ها مواجه شوید و دست‌تان برای انتخاب کردن باز باشد.

برای خرید شلوار مناسب بارداری، بهترین کار این است که به مغازه‌هایی که لباس‌ بارداری می‌فروشند سر بزنید. البته گاهی اوقات فروشگاه‌های لباس معمولی هم چندتایی لباس بارداری یا حداقل لباسی که بتوان در بارداری پوشید دارند.
اما معمولاً تنوع لباس‌های بارداری در این فروشگاه‌ها کم است. پس مراجعه‌ی مستقیم به فروشگاه‌هایی که فقط لباس بارداری می‌فروشند، باعث می‌شود با تنوع بیشتری از لباس‌ها مواجه شوید و دست‌تان برای انتخاب کردن باز باشد.

علاوه بر این، فروشگاه‌های آنلاینی هم هستند که می‌توانید از آن‌ها شلوار یا هر نوع لباس بارداری دیگری بخرید. اما چون در خرید آنلاین لباس امکان پرو کردن وجود ندارد، بهتر است قبل خرید حتماً سایز دور کمر، بلندی و میزان کش آمدن پارچه‌ی شلوار را از فروشنده بپرسید و با سایز و اندازه‌ی خود تطبیق دهید.

کفش مناسب بارداری

کفش مناسب بارداری باید:

• سبک‌ وزن باشد تا هنگام قدم زدن با آن خسته نشوید.
• انعطاف‌پذیر باشد تا دچار پادرد و کمردرد نشوید.
• راحت باشد تا بتوانید آن را زیاد بپوشید.
• پاشنه‌ی آن استاندارد باشد تا به کمرتان فشار اضافه وارد نکند.
• سیستم جذب شوک داشته باشد تا فشار و استرس شما را کاهش دهد.
• جنس آن طوری باشد که پا بتواند در آن هوا بخورد و دچار مشکلات پوستی نشوید.

جمع‌بندی

وقتی باردار می‌شوید، سبک زندگی شما تغییر می‌کند. بارداری، حتی روی لباسی که می‌پوشید هم تاثیرگذار است. لباس مناسب دوران بارداری باید جنس نرم و راحتی داشته باشد و مناسب بدن خانم‌های باردار دوخته شده باشد.
شلوار سایز بزرگ بارداری هم مدل‌های مختلفی دارد. اما مهم این است که کش کمر آن شما را اذیت نکند و با همراه بزرگ شدن شکم‌تان کش بیاید تا چندین ماه قابل استفاده باشد.

به کلینیک بیا نی نی سر بزنید.

در این مقاله درباره غربالگری‌های دوران بارداری و هزینه آن‌ها با شما صحبت می‌کنیم. 

در این مقاله می‌خوانید:

• غربالگری بارداری چند مرحله است؟
• غربالگری سندرم داون
• غربالگری سندروم داون در بارداری
• تست غربالگری سندرم داون
• نتیجه غربالگری سندروم داون
• غربالگری دوم سندروم داون
• غربالگری یکپارچه چیست؟

هزینه آزمایش غربالگری اول بارداری در سال 1400 حدود 288 هزار تومان و هزینه غربالگری دوم، 778 هزار تومان است. 
بر اساس توصیه متخصصان در هفته یازدهم بارداری مهمترین کاری که مادران باردار باید انجام دهند این است که آزمایشهای ژنتیک و غربالگری مرحله اول را انجام داده و درباره آنها با پزشک مشورت کنند.
از هفته 11 تا 14 بارداری ممکن است یک سونوگرافی برای ارزیابی شفافیت بینی جنین و مقدار مایع پشت گردن به دست آید.
این آزمایش در برخی شرایط پزشکی که ممکن است جنین در خطر باشد مانند احتمال سندرم داون ضروری است.
لزوم انجام غربالگری سه ماهه دوم بارداری، بسته به نظر پزشک‌ است؛ چرا که ممکن است برای بررسی نهایی و کلی، نیازمند انجام غربالگری یکپارچه باشد که برای این غربالگری، مادر باید هر دو غربالگری سه ماهه اول و دوم را انجام داده باشد.
ضمن اینکه اگر مادر باردار بالای ۳۴ سال باشد، انجام این آزمایش‌ها ضرورت بیشتری پیدا می‌کنند.

غربالگری بارداری چند مرحله است؟
طبق دستورالعملهایی که پزشکان متخصص دنبال می‌کنند سه آزمایش خون برای زنان باردار در طول بارداری توصیه می‌شود که برای تشخیص انواع مختلف ناهنجاری‌های ژنتیکی از جمله سندرم داون، تریزومی 18 و اسپینابیفیدا مورد استفاده قرار می‌گیرد.
این آزمایش‌ها عبارتند از:
آزمایش غربالگری یکپارچه متوالی: این آزمایش می‌تواند تا 92 درصد احتمال ابتلای جنین به سندرم داون را تشخیص دهد.
آزمایش غربالگری یکپارچه سرم: این آزمایش قادر به شناسایی 88 درصد از حاملگی‌های با سندرم داون است. این آزمایش معمولا در مواردی انجام می‌شود که سونوگرافی NT انجام نشده باشد.

غربالگری سه ماهه اول بارداری یک تست ترکیبی شامل آزمایش خون مادر و سونوگرافی است که بین هفته ۱۱ تا ۱۴ بارداری انجام و به وسیله آن ریسک احتمال خطر سندرم داون (تریزومی۲۱) و سندرم پاتو (تریزومی ۱۳) و سندرم ادواردز (تریزومی ۱۸) محاسبه می‌شود‎.

آزمایش غربالگری چهارگانه (کوادمارکر): این آزمایش قادر به تشخیص 79 درصد از بارداری‌های با سندرم داون است. خانم‌هایی که آزمایش‌های اول و دوم را انجام نداده‌اند باید این آزمایش را حتما انجام دهند. 

غربالگری سندرم داون
برنامه‌های غربالگری دوران بارداری بر تشخیص سندرم داون، ‌اختلالات رشد لوله عصبی جنین و اختلال‌های کرموزومی به نام‌های «تریزومی ۱۸» و «تریزومی ۱۳»- که کمتر شایع هستند- تمرکز دارد.
پزشکان انجام سندرم داون را در هفته دوازدهم توصیه میکنند. در صورتی که جنین مادری مشکوک به سندرم داون باشد، باید آزمایشها و غربالگریهای تکمیلی انجام شود تا نتیجه نزدیک به یقین باشد. گفتنی است از هر ۸۰۰ جنین، یکی مبتلا به سندرم داون است.

غربالگری سندروم داون در بارداری
سندرم داون یکی از شایع‌ترین سندرم‌ها در بین کودکان جهان است و در ایران معمولا به آنها کودکان استثنایی گفته می‌شود.
آمار دقیقی از مبتلایان به این ناهنجاری ژنتیکی در ایران وجود ندارد اما طبق بررسی‌های انجام شده، شیوع سندرم داون در جهان به طور متوسط حدود یک مورد در هر ۷۰۰ تولد زنده است که البته این میزان در سنین بالا به ویژه در سنین پس از ۴۰ سالگی (سن مادر) بسیار بیشتر است.
در سن ۲۰ سالگی مادر این شانس یک هزار و پانصدم، در ۳۰ سالگی یک نهصدم، در ۴۰ سالگی یک دهم، در ۴۵ سالگی یک سی‌ام و در سن ۵۰ سالگی این شانس به یک ششم می‌رسد‎.
ناراحتی‌های قلبی مادرزادی، ابتلا سریع به بیماریهای عفونی، مشکلات تنفسی و برخی ناراحتیهای گوارشی مشکلاتی که ممکن است در برخی از نوزادان با سندرم داون بروز کند.
ضمن اینکه این افراد مراحل رشد ذهنی و جسمی را نسبت به دیگر افراد با تاخیر سپری می‌کنند.
آنها نسبت به هم سالان خود نشستن، راه رفتن، صحبت کردن، بازی کردن و فعالیتهای دیگر را دیرتر می‌آموزند. با توجه به اینکه مردم نحوه برخورد صحیح با این افراد را درست یاد نگرفته‌اند ممکن است فرد در اجتماع و در برخورد با اطرافیان دچار مشکلاتی شده و حتی آسیب ببیند‎.
اما می‌توان با غربالگری جلوی بروز آن را گرفت و نگذاشت کودکی تا آخر عمرش از مشکلات ناشی از این سندرم و برخوردهای مردم آسیب ببیند. غربالگری دقیقا برای همین توصیه می‌شود‎.

تست غربالگری سندرم داون

• تست غربالگری سندرم داون در سه ماهه اول و دوم بارداری انجام می‌شود. این تست‌ها احتمال این که جنین یکی
• از چند بیماری مشخص را داشته باشد نشان می‌دهد. البته به طور یقین نمی‌تواند به ما بگوید که نوزاد مشکل دارد یا نه.
• اگر نتیجه تست مثبت باشد یعنی احتمال وجود نقص بالاتر از دیگران است و پزشک شما ممکن است برای شما تست‌های تشخیصی انجام دهد تا از سالم بودن جنین مطمئن شود.
• اگر هم نتیجه تست غربالگری منفی باشد یعنی احتمال وجود نقص در نوزاد شما هنگام تولد آنقدر پایین است که احتیاج به پیگیری ندارد‎.
• خیالتان هم باید راحت باشد که تست‌های غربالگری اصلا ریسک سقط را همراه ندارد و صدمه‌ای به جنین نمی‌رساند.
• غربالگری سه ماهه اول بارداری یک تست ترکیبی شامل آزمایش خون مادر و سونوگرافی است که بین هفته ۱۱ تا ۱۴ بارداری انجام و به وسیله آن ریسک احتمال خطر سندرم داون (تریزومی۲۱) و سندرم پاتو (تریزومی ۱۳) و سندرم ادواردز (تریزومی ۱۸) محاسبه می‌شود‎.
• در آزمایش خون مادر دو ماده‎ PPAP-A ‎و‎ free hCG ‎و در سونوگرافی، تجمع مایع پشت گردن جنین یا ۲‏NT ‎اندازه‌گیری می‌شود.
• در واقع در این قسمت ممکن است علامتی برای بروز سندرم داون و یا تریزومی ۱۸ باشد‎.

نتیجه غربالگری سندروم داون

• مجموع نتایج‎ NT‎، آزمایش خون مادر و سن مادر با یکدیگر تفسیر شده و یک ریسک عددی بدست می‌آید که بر اساس آن می‌توان تصمیم گرفت که قدم بعدی چیست‎.
• تست غربالگری سه ماهه اول بارداری به این دلیل مهم است که قدرت تشخیص سندرم داون حدود ۸۴ درصد است.
• در تست غربالگری سندرم داون که در سه ماهه دوم بارداری انجام می‌شود و کوآدمارکر یا کوآد راپل نام دارد و به اختصار به آن کواد گفته می‌شود، تریزومی ۱۸ و نقص لوله عصبی‎ (ONTD) ‎و سندرم ۳‏SLO ‎ بررسی می‌شود.
• بهترین زمان انجام آن بین هفته ۱۵ بارداری تا ۱۸ است که چهار ماده آلفافتوپروتئین، استریول آزاد، ‏hCG ‎و‎ Ingibin A ‎در خون مادر اندازه‌گیری می‌شوند.
• قدرت تشخیص تست کوآدمارکر حدود ۸۰ درصد موارد برای سندرم داون است و آزمایش‎ AFP ‎هم نقص لوله عصبی‎ (ONTD) ‎را در ۸۰ درصد موارد تشخیص می‌دهد‎.
• وقتی ریسک غربالگری سه ماهه اول پایین است شما از نظر ابتلای جنین به سندرم داون و سندرم ادوراد و سندرم پاتو در گروه کم خطر قرار دارید و این خطر به قدری پایین است که ارزش بررسی‌های دیگر را ندارد‎.

غربالگری دوم سندروم داون

• اما وقتی ریسک غربالگری مرحله دوم بالاست احتمال ابتلا در جنین شما به اندازه‌ای کافی است که بهتر است بررسی‌های بیشتری انجام دهید.
• در این مرحله و در صورتی که نتایج نشان دهد مادر و جنین جزو گروه‌های پرخطر هستند، باید آمنیوسنتز یا نمونه‌گیری از مایع اطراف جنین برای بررسی ابتلای جنین به نشانگان داون انجام بگیرد.
• نمونه گرفته شده به آزمایشگاه ژنتیک ارسال می‌شود تا سلول‌های جنینی آن کشت داده شود.
• با این آزمایش با اطمینان حدود 99 و5دهم درصد می‌توان در مورد مبتلا بودن یا نبودن جنین به نشانگان داون اظهار نظر کرد.
• البته حدود هفته ۱۸ تا ۲۲ بارداری یک سونوگرافی بسیار دقیق به نام آنومالی اسکن برای تشخیص ناهنجاری‌های جنینی انجام می‌شود که آناتومی جنین را از سر تا پا بررسی می‌کند.
• اگر جنینی نشانگان داون نداشته باشد اما به هر دلیلی دچار ناهنجاری‌ در یکی از اعضای خود باشد، با توجه به مشکل، مادر را به متخصصان معرفی می‌شود تا در صورت امکان بتوان همزمان با پیشرفت بارداری مشکل جنین را هم حل کرد‎.

غربالگری یکپارچه چیست؟

• مرحله دیگر تست غربالگری که باید در دوران بارداری انجام دهید غربالگری یکپارچه است.
  در غربالگری یکپارچه از نتایج دو مرحله اول و همچنین سن مادر برای محاسبه خطر ابتلا جنین به سندرم داون استفاده می‌شود‎.
• نوع دیگری از غربالگری، غربالگری متوالی نام دارد که در دو مرحله انجام می‌شوند.
• در مرحله اول و بین هفته‌های ۱۱ تا ۱۳ بارداری مقدار کمی از خـــون مــادر بــه منـظور اندازه‌گیری سطح پروتئین‌ها و هورمون‌های خاصی که طی بارداری تولید می‌‌گردند گرفته می‌شود.
• سونوگرافی‎ NT ‎نیز در این مرحله انجام می‌شود و با تلفیق نتایج سونوگرافی و آزمایش خون، احتمال ابتلاء جنین به سندرم داون و تریزومی ۱۸ و ۱۳ بررسی می‌گردد.
• اگر نتایج تست نشان دهنده ریسک بالای ابتلاء جنین به هر یک از بیمـــاری‌های مــزبور بـاشد، تست تشخیصی‎ CVS‎‏ (نمــونه‌برداری از پُرزهای جفتی) برای تأیید نتایج پیشنهاد می‌شود.
• اگر نتایج مرحله اول تست نشان ‌دهنده ریسک بالایی نباشد، مادر باید بین هفته‌های ۱۵ تا ۲۲ بارداری برای انجام مرحله دوم تست مراجعه کند.
• بهترین زمان برای انجام مرحله دوم تست، هفته‌های ۱۵ تا ۱۶ بارداری است.
  از تلفیق نتایج مرحله اول و مرحله دوم، نتیجه نهایی و کاملی به دست می‌آید که میزان ریسک ابتلاء جنین به سندرم داون، تریزومی ۱۸ و اختلالات لوله عصبی را نشان می‌دهد.
• از جمله مزیت‌های تست‌های متوالی نسبت به تست‌های ترکیبی، به دست آمدن نتایج اولیه در مرحله اول آزمایش است‎.
• در نهایت اگر احتمال ابتلای جنین به نشانگان داون، تریزومی‌‌های ۱۳ و ۱۸، نشانگان ترنر و نقایص جنینی که مغایر با حیات نوزاد باشد یا باعث بروز عسر و هرج در خانواده شود بالا باشد، اجازه سقط داده می‌شود.
• نقایصی مثل هیدروسفالی‌های خیلی شدید، مننگوسل، مننگومیلوسل هم در صورتی که قبل از هفته ۱۹ بارداری تشخیص داده شوند.
• همین کار باعث می‌شود آمار مبتلایان به این مشکلات که هم هزینه‌های بسیار بالایی دارد و هم خودشان و خانواده زندگی سختی می‌گذرانند کمتر شود. تستی که می‌تواند زندگی‌هایی را نجات دهد‎.