دسته: بارداری و تولد

رعایت یک رژیم غذایی سالم، به خصوص در دوران بارداری، روش بسیار عاقلانه‌ای است. اما مصرف داروهای تقویتی دوران بارداری و ویتامین‌های پریناتال هم می‌تواند هر نوع کمبود در رژیم غذایی مادر را رفع کند.
داروهای تقویتی دوران بارداری شامل بسیاری از ویتامین‌ها و مواد معدنی مختلف است که از جمله مهم‌ترین‌هایش می‌توان به فولیک اسید، آهن، ید و کلسیم اشاره کرد.
فولیک اسید مانع از بروز نقص مادرزادی لوله عصبی می‌شود که بر مغز و نخاع اثر می‌گذارد. نقایص لوله عصبی ظرف ۲۸ روز بعد از لقاح شکل می‌گیرد؛ پیش‌تر از آنکه خیلی از خانم‌ها حتی متوجه بارداری‌شان شوند. از آنجا که بیش از نصف بارداری‌ها بدون برنامه‌ریزی قبلی است، توصیه می‌شود هر خانمی که احتمال بارداریش وجود دارد، قبل از بارداری روزانه ۴۰۰ میکروگرم فولیک اسید مصرف کند و تا پایان ۱۲ هفته اول بارداری ادامه دهد.
خانم‌هایی که جنینی با نقص لوله عصبی در رحم دارند، باید با پزشک خود درباره مصرف اسید فولیک و دوز موثر آن مشورت کنند؛ مطالعات محققان نشان داده است مصرف دوز بالای اسید فولیک (تا ۴ هزار میکروگرم در روز) حداقل یک ماه قبل و در طول سه ماهه اول بارداری می‌تواند برای این خانم‌ها موثر باشد اما این مسئله حتما اول باید با پزشک مطرح شود.

از جمله منابع غذایی فولیک اسید می‌توان به سبزیجات برگدار سبزرنگ، مغزها، انواع لوبیا، مرکبات و بسیاری خوراکی‌های غنی شده با فولیک اسید اشاره کرد. بنابراین فکر خوبی است که ضمن استفاده از منابع غذایی طبیعی اسید فولیک، از مکمل‌های آن هم به عنوان پشتیبان استفاده شود.
کلسیم هم برای خانم‌های باردار مهم است. از آنجا که بچه از کلسیم مادر برای رشد استخوان‌های خودش استفاده می‌کند، مصرف این مکمل می‌تواند مانع از کاهش چگالی استخوان مادر شود.
ید هم عنصری حیاتی برای عملکرد درست تیروئید در دوران بارداری است. کمبود ید می‌تواند باعث نقص رشد جسمی، ناتوانی شدید ذهنی و ناشنوایی شود. تامین نشدن ید کافی، می‌تواند منجر به سقط و مرده‌زایی شود.
آهن هم به اکسیژن رسانی خون- هم در مادر و هم در کودک- کمک می‌کند.

نکاتی در تهیه داروهای تقویتی دوران بارداری

اگر به دنبال بهترین داروهای تقویتی دوران بارداری هستید، باید عناصر زیر به مقدار ذکر شده در آن وجود داشته باشد:

• ۴۰۰ میکلروگرم (mcg) اسید فولیک
• ۴۰۰ واحد (IU) ویتامین D
• ۲۰۰تا ۳۰۰ میلی‌گرم (mg) کلسیم
• ۷۰ میلی گرم ویتامین C
• ۳ میلی گرم تیامین
• ۲ میلی گرم ریبوفلاوین
• ۲۰ میلی گرم نیاسین
• ۶ میکروگرم ویتامین B12
• ۱۰ میلی گرم ویتامین E
• ۱۵ میلی گرم روی
• ۱۷ میلی گرم آهن
• ۱۵۰ میکروگرم ید

اگر تحت نظر پزشک متخصص هستید، دارو تقویتی مشخصی برای دوران بارداری‌تان تجویز خواهد کرد و نیازی نیست خودتان به این جزئیات دقت کنید.

داروی تقویتی بارداری باعث تهوع‌تان می‌شود؟

بعضی از ویتامین‌های پریناتال و داروهای تقویتی دوران بارداری می‌تواند باعث تهوع خانم‌های بارداری شود که هنوز دچار حالت تهوع صبحگاهی بارداری هستند. اگر این اتفاق برای شما هم افتاد، با پزشکتان مشورت کنید. مسلما او می‌تواند داروی تقویتی متفاوتی برای شما تجویز کند. مثلا برای بعضی خانم‌های باردار انواع مایع یا جویدنی ویتامین‌ها بهتر از انواع بلعیدنی است.

داروهای تقویتی بعد از سقط

مهم نیست ۶ هفته باردار بودید یا ۶ ماه، معمولا توصیه می‌شود مدتی برای ریکاوری و بهبود وضعیت جسم و روان صرف کنید تا تمام موارد مغزی که به خاطر سقط جنین از بدن دفع شده، دوباره تامین شود. بنابراین بعد از سقط، حتما باید با پزشک خود مشورت کرده و توصیه‌ها و تجویزهای او را مو به مو رعایت کنید.
شاید بعد از سقط به این داروهای تقویتی نیاز داشته باشید:

• آهن: به خاطر خون زیادی که در سقط جنین از بدن مادر دفع می‌شود، مصرف غذاهای سرشار از آهن، که پیشتر به آن اشاره شد، در دوران بعد از سقط بسیار ضروری است. اگر دچار هموراژی (خونریزی‌های سنگین) بعد از سقط هستید و نشانه‌هایی مثل ضعف و سرگیجه دارید، مصرف مکمل‌های آهن برای چند هفته می‌تواند به سرعت منابع آهن بدن‌تان را تامین کند و لبنیات به تنهایی نمی‌تواند کافی باشد.
• ویتامین D: کمبود ویتامین D با سقط مرتبط است، بنابراین آزمایش دادن و تشخیص کمبود ویتامین D برای جلوگیری از سقط ضروری است. یادتان باشد منابع لبنی نمی‌تواند باعث تامین کمبود ویتامین D بدن شود، بنابراین مکمل‌های با کیفیت در کنار استفاده از نور خورشید، می‌تواند بهترین راه برای تامین ویتامین دی مورد نیاز بدن باشد.
• اسیدهای چرب ضروری: همانطور که از اسمش پیداست، این چربی‌های ضروری برای رشد مغز جنین در سه ماهه اول بارداری مورد نیاز هستند. چربی‌های DHA و EPA (به خصوص DHA) به مقدار زیادی توسط جنین مصرف می‌شوند. وقتی حرف از «مغز جنین» می‌زنیم، احتمالا به یاد فراموشی‌ها و تمرکز نداشتن‌های مادر در دوران بارداری می‌افتید که می‌تواند به خاطر کمبود همین چربی‌های ضروری باشد. مصرف ماهی‌های چرب (سالمون، آنچوویز) در کنار آووکادو، روغن نارگیل، دانه‌های چیا/ کتان و گردو می‌تواند به تامین ذخیره منابع شما کمک کند. اگر میلی به خوردن این خوراکی‌ها ندارید، استفاده از مکمل‌های باکیفیت EPA/DHA حداقل تا یک ماه بعد از سقط توصیه می‌شود.
• فولات و ویتامین‌های گروه B: اهمیت فولات برای سلامت بارداری تا حد زیادی شناخته شده است اما این عنصر تا چند هفته بعد از سقط هم اهمیت زیادی دارد. غلات کامل، مغزها، دانه‌ها و سبزیجات برگدار سبز همگی از منابع خوب فولات (نوع دیگری از اسید فولیک یا B9) هستند که نه فقط فولات که سایر ویتامین‌های گروه B را تامین می‌کنند و به عملکرد و پشتیبانی بدن کمک می‌کند.

اگر حتی از آن دسته افرادی باشید که همیشه برای هر درد و مشکل جسمانی یک نسخه خودسرانه در جیب‌تان دارید، قطعا در دوره بارداری چنین ریسکی نمی‌کنید که بخواهید با داروهای مختلف که از قبل در خانه دارید و … خوددرمانی کنید. اما اگر باردارید و دچار معده درد و سایر مشکلات گوارشی شده‌اید، ما به شما داروهای معده مجاز در بارداری را معرفی می‌کنیم تا در صورت نیاز، بدون استرس از آنها استفاده کنید.

بدون اجازه پزشک دارو نخورید

بیماری در دوران بارداری به اندازه کافی ترسناک هست که نخواهید با مصرف خودسرانه داروهایی که ممکن است به جنین در حال رشدتان صدمه زده یا رشدش را مختل کند، استرس را هم به دردتان اضافه کنید؛ حتی اگر این دارو قطعا حالتان را بهتر کند. چراکه در دوران بارداری تمام فکر و ذکر مادر این است که نکند دارو یا خوراکی‌هایی که مصرف می‌کند، برای رشد بچه ضرر داشته باشد. اما متخصصان معتقدند که بیشتر داروهای معمول در دوران بارداری هم مشکلی ایجاد نمی‌کنند. اما از آنجا که در دوران بارداری تاکید بر کاهش مصرف میزان داروهاست، این موضوع که داروها در هر اندازه و تعدادی، برای مادر باردار و جنینش مضر است، بسیار پررنگ‌تر از حد معمول می‌شود.
اما برای رهایی از دردهای معمولی که ممکن است در دوران بارداری هم سراغ‌تان بیاید، داروهایی وجود دارد که خطری ندارند. البته یادتان باشد مصرف بی‌مورد دارو در سه ماهه اول بارداری، هیچ توجیهی ندارد چراکه در این دوران به خاطر رشد سریع اندام‌های حیاتی جنین، جنین به شدت در برابر عوارض احتمالی داروها شکننده است.
 

داروهای مناسب سوءهاضمه و سوزش سر دل در بارداری

داروهای بی‌خطر: قرص جویدنی تامز، شربت مالوکس (آلومینیوم ام جی)، مای‌لانتا، قرص فاموتیدین
اگر بعد از هر بار غذا خوردن یا دراز کشیدن و … دچار سوزش سر دل شده یا به اصطلاح ترش می‌کنید، باید هورمون پروژسترون را مقصر بدانید که دردرسرساز شده و با تاثیر بر سلول‌های عضلات صاف اسفنکتر (بین معده و مری شما) و ریلکس کردن آنها، باعث بالا آمدن و بازگشت اسید معده می‌شود. . از آنجا که رحم در حال رشد است و روز به روز به معده فشار بیشتری وارد می‌کند، سروزش معده هم بیشتر می‌شود.
قبل از اینکه امپرازول یا هر داروی نسخه‌دار دیگری را در بارداری مصرف کنید، سعی کنید اول که دردتان هنوز شدید نشده، با داروی OTC (بدون نیاز به نسخه) یا روش‌های درمان خانگی رفعش کنید.
همچنین میل کردن وعده‌های غذایی سبک‌تر و کوچکتر اما متعدد، ۲ تا ۳ ساعت قبل از غذا زیاد آب و مایعات ننوشید و از خوردن غذاهای چرب، سنگین، سرخ شده یا تند و پر ادویه که معمولا باعث تحریم معده و سوزش سر دل می‌شوند، بپرهیزید.
همچنین اگر سعی کنید روی سطح شیبدار خوابیده و سر و سینه‌تان بالاتر از شکم وپاهایتان قرار بگیرد، اسید و محتویات معده دوباره به مری برنمی‌گردد که باعث سوزش سر دل شوند. 
بیشتر بخوانید: راه‌های خانگی درمان سوزش سردل در بارداری
  

داروهای مناسب یبوست در بارداری

داروهای بی‌خطر: کولاس، سیتروسل، شیر منیزیم (لاکسی ژل)، دولکولاکس (بیزاکودیل)
اگر احساس می‌کنید کمی دچار یبوست شده و مزاج‌تان کار نمی‌کند، باز باید تقصیر را به گردن پروژسترون بیندازید که با آرام کردن سلول‌های عضلات صاف معده، باعث شده حرکات روده‌ای شما مثل همیشه نباشد. البته می‌توانید رحم در حال رشدتان را هم به خاطر فشاری که به روده‌هایتان وارد می‌کنید، سرزنش کنید!
در این حالت شما غیر از اینکه می‌توانید از داروهای روان‌کننده و ملین برای رفع یبوست در بارداری استفاده کنید، می‌توانید با افزایش مصرف میوه و سبزی‌ها، مقدار فیبر رژیم غذایی روزانه‌تان را بالا برده و هر قدر می‌توانید آب و مایعات بنوشید.
ورزش، با مشورت پزشک، هم می‌تواند به رفع یبوست در بارداری کمک کند. اگر مشکل یبوست‌تان با این موارد حل نشد، حتما باید با مشورت‌تان ملین‌های پُرفیبری مثل متاموسیل یا فایبر آل مصرف کنید.
 

شاید خیلی از خانم‌ها به اشتباه فکر کنند که فولیکول همان تخمک است؛ اما اینطور نیست. در واقع این «گامت ماده» است که به عنوان تخمک شناخته می‌شود و گامت نر هم که اسپرم است؛ همان سلول‌هایی که در جنینِ تشکیل شده بعد از باروری، حضور دارند.

فولیکول، توده‌هایی گرد و کوچک هستند که در تخمدان قرار دارند و دور تا دورشان را سلول‌های بافت تخمدانی گرفته است. تخمک سلولی است که در شرایط عادی طی سیکل‌های خودبه‌خودی یا تحریک شده  (توسط داروی هورمونی) تخمدان، در بخش میکروسکوپی دیواره داخلی فولیکول بالغ می‌شود.

البته، فولیکول حاوی انواع دیگری از سلول است که استروژن مورد نیاز برای رشد طبیعی و بلوغ تخمک را تولید می‌کنند. ظهور تخمک‌ها در اولین هفته زندگی جنین دختر اتفاق می‌افتد. از اولین پریود دختران، تخمک‌ها به ترتیب کیفیت انتخاب می‌شوند. تخمک‌های با کیفیت‌تر انتخاب می‌شوند و به مرور زمان، تخمک‌های سیکل‌های پی در پی کیفیت پایین‌ترین دارند.

به همین علت است که بارداری زنان مسن‌تر سخت‌تر می‌شوند و میزان سقط جنین در آنها بالاتر است.

نقش فولیکول‌های آنترال در باروری

برای تعیین باروری خانم‌ها، باید میزان ذخیره تخمدان‌ها مشخص شود. برای این کار هورمون‌های AMH، FSH، LH، استروژن و … آنالیز شده و همینطور انواع سونوگرافی‌های واژینال انجام می‌شود.

در حال حاضر شمارش فولیکول‌های تخمدان، بهترین راه برای تخمین ذخیره تخمدان در یک بیمار است. این ذخیره شامل تعداد فولیکول‌های مشاهده شده در هر تخمدان در اولین روز (بین روزهای ۲ تا ۵) سیکل را نشان می‌دهد که از طریق سونوگرافی واژینال امکان پذیر است. این فولیکول‌ها «آنترال» نامیده می‌شوند و می‌توان از طریق سونوگرافی وضعیت تخمک گذاری و رشد فولیکول‌ها را در هر دو روش- سیکل طبیعی یا سیکل القایی در درمان ناباروری- بررسی کرد.

تعداد فولیکول و اندازه فولیکول‌ها

اگر تعداد فولیکول‌های آنترال به ۶-۱۰ برسد، یعنی ذخیره تخمدان آن خانم به اندازه کافی یا طبیعی است. اگر تعداد فولیکول‌های آنترال کمتر از ۶ عدد باشد، فرد با کمبود ذخیره تخمدانی روبروست و در صورتی که تعداد فولیکول‌های آنترال بیش از ۱۲ باشد، با ذخیره بالای تخمدانی روبرو هستیم.

اندازه فولیکول در طول دوره سیکل بین ۲ تا ۱۰ میلی‌متر است.

زنانی که ذخیره تخمدانی پایینی دارند، به احتمال زیاد، به درمان ناباروری جواب نمی‌دهند و در مقابل خانم‌هایی که ذخیره بالایی دارند، به روشی اغراق‌آمیز به این درمان‌ها پاسخ می‌دهند. اما در هر دو مورد، معمولا دوره درمانی به زمانی موکول می‌شود که تعداد فولیکول‌های آنترال طبیعی باشد.

تفاوت فولیکول‌ها در سیکل طبیعی و تحریک شده

در یک سیکل طبیعی، یکی از فولیکول‌های آنترال انتخاب می‌شود که به آن «فولیکول غالب» می‌گویند. این فولیکول به خاطر سایز و رشد سریعش با دیگر فولیکول‌ها فرق دارد. در نهایت فولیکول بالغ یا «گراف» آماده تخمک‌گذاری می‌شود. بقیه هم دچار «آترزی فولیکولی» می‌شود؛ یعنی طی یک فرآیند بیولوژیکی برنامه‌ریزی شده، ناپدید شده یا می‌میرند.

قبل از اینکه تخمک گذاری اتفاق بیفتد، متوسط اندازه و ابعاد فولیکول غالب بین ۲۲ تا ۲۴ میلیمتر است که البته متوسط ابعاد این فولیکول در افراد مختلف بین ۱۸ تا ۳۶ میلیمتر ثبت شده است. این ابعاد تنها علامتی است که می‌تواند تخمک‌گذاری را به راحتی پیشبینی کند.

در سیکل تحریک شده (با داروی هورمونی) به طور کلی تمام فولیکول‌های آنترال یا بیشترشان رشد می‌کنند. البته میزان رشد هر فولیکول متفاوت است. وقتی سایز چند فولیکول آنترال به ۱۸ میلیمتر برسد، هورمون HCG تزریق می‌شود تا تحریک تخمک گذاری انجام شود.

مجموعه تخمکی برای ۳۶ ساعت بعد از تزریق هورمون برنامه‌ریزی شده و هدف از این روش درمان ناباروری، انتخاب بالغ‌ترین تخمک‌هایی است که بعدا بتوانند با اسپرم بارور شوند.
بیشتر بخوانید: برای درمان ناباروری چه بخوریم؟

سندرم فولیکول تهی

البته رشد فولیکول همیشه به این معنی نیست که حاوی یک تخمک بالغ است. همانطور که در نمونه سمن، تمام اسپرم‌ها کیفیت کافی برای بارور کردن تخمک را ندارند و تمام فولیکول‌ها هم حاوی تخمک بالغ نیستند، یا تمام تخمک‌ها کیفیت یکسانی ندارند.

درصد بسیار کمی از خانم‌های تحت درمان ناباروری دچار سندرمی به نام «فولیکول تهی» می‌شوند. در این موارد، بعد از درمان بیمارانِ با رشد کافی فولیکول و سطح کافی از هورمون استرادیول (هورمونی که توسط سلول‌های آستر دیواره فولیکول تولید می‌شود) با آی وی اف، احتمال تخمک گیری (مرحله چهارم IVF) وجود ندارد.

علت بروز این سندرم مشخص نیست و موارد مختلفی از جمله مدیریت hCG، پاسخ غیرعادی به درمان، بلوغ ناقص فولیکولی به عنوان خطا بررسی شده اما هنوز هیچ عامل واضحی برای کمک به ارزیابی یا توضیح علت بروز این سندرم شناسایی نشده است. اما مشخص شده که این سندرم بیشتر در زنانی با سابقه ناباروری اولیه بروز می‌کند؛ یعنی زنانی که هرگز باردار نشده‌اند و تعداد فولیکول‌هایشان خوب است. با اینکه این اتفاق بسیار نادر است و فقط در ۷ درصد خانم‌ها رخ می‌دهد، اما احتمال بروزش همراه با افزایش سن بالا می‌رود.

 

در زمان بارداری بسیاری از والدین و اطرافیان توصیه‌هایی به شما می‌کنند از نوع رژیم غذایی گرفته تا اینکه از چه غذاهایی پرهیز کنید. در این میان دیدگاههای متناقض در مورد انواع خوراکیها میتواند شما را گیج کند. اگر شما به دنبال اطلاعاتی در مورد خوردن شلغم در بارداری هستید بهتر است این مطلب را تا انتها بخوانید تا از مزایا و عوارض جانبی آن آگاه شوید.

شلغم چیست؟

شلغم نوعی سبزی بوته‌ای و از خانواده کلم‌هاست که منبع غنی از ویتامین‌ها به ویژه ویتامین C را دارد. این گیاه دارای گوشت داخلی سفید رنگ است. رنگ پوست بیرون اما متفاوت بوده و میتواند بنفش، صورتی یا حتی قرمز باشد. رنگ پوست شلغم بسته میزان تابش نور خورشید دارد. این گیاه مخروطی شکل طعمی مشابه طعم خردل دارد. هرچند برخی انواع شلغم طعم تندی، تلخی یا شیرینی دارند.
بیشتر بخوانید: مصرف ویتامین C  در بارداری چه اهمیتی دارد؟

آیا میتوان در بارداری شلغم خورد؟

بله. شما در بارداری میتوانید شلغم بخورید و عوارض جانبی ندارد. با این حال اگر به خانواده کلم حساسیت داشته باشید باید قبل از مصرف با پزشک مشورت کنید.

فواید خوردن شلغم در بارداری

شلغم خواص بسیار زیادی دارد و در سنین مختلف میتوان آن را مصرف کرد. مصرف این گیاه در دوران بارداری می‌تواند به جنین و رحم کمک کند. از جمله خواص شلغم برای مادران باردار میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

• شلغم قاتل سرطان

گیاهان خانواده کلم به شدت در کاهش خطر ابتلا به سرطان موثرند. سولفورفان موجود در شلغم و دیگر گیاهان خانواده کلم مزه تلخی را به این گیاهان وارد می‌کنند که خاصیت ضدسرطانی هم به آنها می‌دهد.

• سلامت ریه با شلغم

شلغم برای ریه‌ها هم خاصیت دارد. ویتامین C موجود در شلغم به حفظ سلامت ریه در زنان باردار کمک کرده و برای بدن مفید است. مصرف شلغم در افرادی که سیگار مصرف می‌کنند ضروری است و به نوعی کمک می‌کند سم سیگار کمتر روی ریه اثر بگذارد.

• سم زدایی بدن با شلغم

اگر از یبوست در بارداری رنج می‌برید، باید شلغم را وارد رژیم غذایی خود کنید. این گیاه به دلیل داشتن فیبر فراوان می‌تواند تا حدود زیادی مشکل گوارشی و یبوست شما را در بارداری برطرف کند.

• شلغم ایمنی را زیاد می‌کند

اگر می‌خواهید در دوران بارداری بیمار نشوید و مقاومت‌تان به بیماری‌ها را افزایش دهید باید سیستم ایمنی بدن را تقویت کنید بنابراین بهتر است از شلغم در برنامه غذایی خود استفاده کنید. شلغم با افزایش سطح ایمنی بدنتان به جنگ انواع عفونت می‌رود و شما را در مقابل آنها مقاوم می‌کند.

دیگر مزایای شلغم…

• شلغم در رفع مشکلات استخوانی و مفاصل موثر است.
• وضعیت قلبی عروقی زنان باردار با خوردن شلغم بهبود می‌یابد.
• اگر به طور مرتب شلغم مصرف کنید، احتمال ابتلا به پوکی استخوان در شما بسیار کاهش می‌یابد.
• خوردن شلغم خطر آرتریت روماتوئید را هم تا حدود زیادی پایین می‌آورد.
• مواد غذایی موجود در شلغم به تولید بافت همبند به ویژه در زنان باردار کمک می‌کند.
• مصرف منظم شلغم احتمال بروز زوال شناختی را بسیار کاهش می‌دهد.
• قرار دادن شلغم در رژیم غذایی به رشد موهای خانم باردار و همچنین افزایش قدر بینایی کمک می‌کند.
• مصرف شلغم به حفظ عملکرد سیستم عصبی در مادران باردار و جنین کمک می‌کند.
• شلغم گیاهی با خاصیت حفظ فشار خون در حد طبیعی به ویژه برای مادران بارداری است که مبتلا به فشار خون بارداری هستند.
• قرار دادن شلغم در رژیم غذایی به حفظ مایعات بدن در زنان باردار کمک می‌کند.

ارزش غذایی شلغم

شلغم گیاهی با خواص بسیار زیاد است. برخی از مواد مغذی مهم شلغم عبارتند از:

• ویتامین A،C، E، K
• فولات
• روی
• فیبر
• پروتئین
• ریبوفلاوین
• پیرودوکسین
• نیاسین
• پتاسیم
• فسفر
• سدیم
• مس
• منگنز
• منیزیوم
• آهن
• کلسیم
• امگا3
• پانتوتنیک اسید

بعضی از مادر و پدرها دلشان می‌خواهد فرزندان دوقلو آن هم دختر داشته باشند. اما می‌توان جنسیت دوقلوها را تعیین کرد؟ چه روشهای بارداری می‌توانند در تعیین جنسیت جنین نقش داشته باشند؟ میزان موفقیت این روشها چند درصد است؟

دو قلوها چطور به وجود می‌آیند؟

قبل از اینکه درباره تعیین جنسیت دوقلوها گفته شود بهتر است درباره انواع دوقلوها بدانید.
دو نوع دوقلو وجود دارد: دوقلوهای همسان و دوقلوهای غیرهمسان.

• دوقلوهای همسان

این دوقلوها وقتی به وجود می‌آیند که یک تخمک توسط اسپرم بارور می‌شود و بعد به دو جنین تقسیم می‌شود. این دوقلوها شبیه هم هستند و ساختار ژنتیک و جفت‌شان هم مشترک است.

• دوقلوهای غیرهمسان

وقتی دو تخمک جدا توسط دو اسپرم جداگانه بارور می‌شوند دو قلوی غیر همسان شکل می‌گیرد. این دو قلوها ساختار ژنتیک خاص خودشان را دارند و جفت جداگانه دارند. این نوع دوقلوها شایع‌تر هستند.بیشتر بخوانید آیا دوقلوزایی ارثی است؟

با چه روشهایی می‌توان جنسیت دوقلوها را مشخص کرد؟

• آی وی اف

آی وی اف یک لقاح آزمایشگاهی است که در آن جنین در آزمایشگاه تشکیل می‌شود و بعد جنسیت مورد بررسی قرار می‌گیرد. بعد از آن جنسیت دلخواه زوج را منتقل می‌کنند که به ۱۰۰ درصد نزدیک است. یعنی اگر خطای آزمایشگاهی رخ ندهد که معمولا خیلی کم است این روش به۱۰۰ درصد نزدیک می‌شود. جالب است بدانید زنانی که از روش آی وی اف برای بارداری استفاده می‌کنند بیشتر صاحب نوزاد دختر می‌شوند. محققان به این نتیجه رسیده‌اند که جنین دختر قوی‌تر از جنین پسر است و در فرآیند انجماد قدرت حفظ و بقای بیشتری دارد. محققان کلینیک ناباروری در پراگ معتقدند نطفه جنین دختر در فرآیند انجماد بیشتر از نطفه جنین پسر زنده باقی می‌ماند.بیشتر بخوانید چگونه آی وی اف موفقی داشته باشیم؟
 

• روش آی یو آی

آی یو آی یا همان تلقیح داخل رحمی یکی از روش‌های مهم کمک باروری است. در روش آی یو آی، اسپرم مرد در دستگاه‌های مخصوص آزمایشگاهی، شسته می‌شوند و اسپرم‌های با تحرک و کیفیت بهتر جدا می‌شوند و سپس با یک لوله از طریق دهانه رحم در زمان تخمک گذاری، در رحم ریخته می‌شوند. در این روش می‌توان پیش از انتقال، اسپرم‌های دارای کرموزوم Y را از اسپرم‌های دارای کرموزوم X جدا کرد. یعنی می‌توان اسپرم‌های پسرساز و دخترساز را جدا کرد و فقط اسپرم‌هایی را منتقل کرد که جنسیت دلخواه زوج‌ را تشکیل می دهند.

• روش PGD

تشخیص ژنتیکی پیش از لانه گزینی یا پی جی دی در صورت انجام IVF یا لقاح خارج رحمی برای بررسی جنین‌ها و انتخاب جنین‌های سالم برای انتقال به رحم استفاده می‌شود. یکی از روشهایی که درصد موفقیت زیادی در تعیین جنسیت جنینها دارد همین روش پی جی دی است، چون جنین قبل از کشت در رحم آزمایش می‌شود. بعد از اینکه جنین‌ها در آزمایشگاه با روش آی وی اف ایجاد شدند، پنج تا شش روز به رشدشان ادامه می‌دهند. در روز پنجم یا ششم، از همه جنین های در حال رشد برای PGD، بیوپسی انجام می‌شود. بیوپسی شامل گرفتن چند سلول از لایه سلولی جنین است. سپس جنین ها ذخیره می‌شوند .بعد از تعیین جنسیت جنین ها به رحم منتقل می‌شوند.

• مرتب سازی اسپرم

همانطور که می‌دانید اسپرم مرد دارای کروموزم xyاست و تخمک زن حاوی کروموزوم xx است. معمولا نیمی از اسپرم تولید شده توسط مرد دارای کروموزوم Y است که باعث نوزاد پسر و نیمی دیگر دارای کروموزوم X است که باعث نوزاد دختر می‌شود. با تغییر تعداد کروموزوم‌ها و یا جداسازی لایه‌ها، احتمال تعیین جنسیت جنین قبل از بارداری بیشتر می‌شود. در مرتب سازی اسپرم، سلول‌های اسپرم از مایع منی جدا می‌شوند، اسپرم‌‌های سالم و متحرک از اسپرم غیر طبیعی جدا می‌شوند و در نهایت هنگام جداسازی اسپرم X از اسپرم y می‌توان غلظت اسپرم را به نحوی انتخاب کرد که جنسیت مورد نظر به دست آید. بعد از مرتب سازی اسپرم، نمونه به دست آمده در رحم کشت می‌شود.

• زمان تخمک گذاری

در این روش باید به زمان رابطه زناشویی و البته زمان تخمک گذاری توجه کنید. اگر پسر می‌خواهید، به دلیل سرعت اسپرم، لقاح باید نزدیک به زمان تخمک گذاری انجام شود. زمانی که تخمک آزاد شد، اسپرم مردانه که سریع‌تر حرکت می‌کند قبل از اسپرم زنانه که حرکت کندی دارد به تخم می‌رسد. اگر دختر می خواهید لقاح باید دو روز و نیم تا سه روز قبل از تخمک گذاری انجام شود.
  

احتمال دوقلوزایی شما چقدر است؟

این را نباید فراموش کنید که همه زوجها نمی‌توانند دوقلو دار شوند. محققان معتقدند از هر ۱۰۰ زن فقط ۳ زن می‌توانند دوقلو باردار شوند و آن هم اگر این شرایط را داشته باشند:

• سابقه خانوادگی

اگر در خانواده زن یا مرد سابقه دوقلو زایی وجود داشته باشد این احتمال بالا می‌رود.

• قومیت

آمارها نشان می‌دهد زنان نژاد آفریقایی بیشتر از بقیه نژادهای اروپایی و آسیایی می‌توانند دوقلو دار شوند.

• قد بلند بودن

احتمال اینکه زنان بلندقد صاحب فرزند دوقلو شوند بیشتر است. زنان سنگین‌وزن هم نسبت به زنان لاغر، شانس بیشتری برای دوقلو زایی دارند.

• سن بالای ۳۵ سال

افزایش سن، احتمال دوقلوزایی را بالا می‌برد. زنانی که سنشان از ۳۵ گذشته، نسبت به زنان جوانتر بیشتر شانس دوقلوزایی دارند.

• بارداری اول نباشد

محققان معتقدند در بارداری‌های بعدی ، احتمال دوقلوزایی بیشتر از بارداری اول است.

آیا در ماه آخر بارداری می‌دانید چه کارهایی باید انجام دهید؟ خودتان را برای زایمان و آمدن نوزاد آماده کرده‌اید؟ می‌دانید چک لیست ماه آخر شامل انجام چه مواردی است؟ در ادامه با این چک لیست آشنا شده و خودتان را برای ورود نوزادتان آماده و مهیا نگه می‌دارید.

1.یک کار خوب برای خودتان انجام دهید

تازه مادران دوست دارند تمرکزشان را بر روی نیازهای نوزاد در راهشان بگذارند و تمام وقتشان را تا آخرین لحظه به این موضوع اختصاص می‌دهند. در حالی که شما باید برای خودتان نیز وقت بگذارید. کارهایی هست که تا نوزاد به دنیا نیامده می‌توانید انجام دهید از جمله مراجعه به آرایشگاه و انجام کارهای زیبایی لازم قبل از تولد فرزندتان. حتما اگر بیشتر فکر کنید، مواردی که باید انجام دهید نیز بیشتر خواهد شد.

2. با دوستانتان قرار بگذارید

قطعا شما و نوزادتان نمی‌توانید درباره رویدادهای جاری صحبت کنید. بهتر است تا زمان دارید با دوستانتان یک قرار دوستانه بگذارید و گپ بزنید. حتی می‎توانید با همسرتان یک قرار رمانتیک بگذارید و یک شام عاشقانه و دو نفره پیش از آمدن فرزندتان داشته باشید.
بیشتر بخوانید: کدام دوستها مادر بودن شما را کامل می‌کنند؟

3. خانه را آماده کنید

احتمالا چند ماه گذشته را روی اتاق فرزندتان و مهیا کردن آن صرف کرده‌اید. اما بهتر است سری به آشپزخانه بزنید و برای یک ماه آینده مواد غذایی لازم را تهیه کرده و ذخیره کنید. لباس‌ها را شسته و آماده نگهدارید. بعد لیستی از کارهای خانه را تهیه کنید. بعد از آمدن فرزندتان احتمالا همسر، خانواده و دوستان نزدیکتان به شما در کارهای خانه کمک خواهند کرد بنابراین می‌توانند به این لیست مراجعه کنند.

4.لوازم نوزاد را امتحان کنید

بهتر است تا فرزندتان به دنیا نیامده اطمینان حاصل کنید تمام وسایل نوزاد درست کار می‌کنند. همه چیز را امتحان کنید تا بتوانید نحوه عملکرد آن را بفهمید. شاید ننویی که برایش خریده‌اید درست تاب نخورد یا اهرمش خراب باشد. بهتر است تمام این موارد را پیش از تولد نوزادتان امتحان کرده و از درست کار کردنشان اطمینان حاصل کنید.

5.دوربین و موبایل خود را تنظیم کنید

چون هر لحظه ممکن است فرزندتان به دنیا بیاید بهتر است دوربین و موبایلتان را آماده کنید، حافظه‌شان را خالی کنید تا بتوانید از لحظه لحظه ورود فرزندتان عکس داشته باشید. بد نیست اگر دوربین عکاسی ندارید به فکر تهیه آن باشید چون احتمالا در سالهای آینده قرار است هزاران عکس از کوچولویتان داشته باشید.

6. فیگورهای جدید عکاسی یاد بگیرید

توصیه‌هایی که دوستانتان به شما درباره شکل عکس‌هایی که قرار است بگیرید، مطمئنا به کارتان خواهد آمد. دو هفته اول بعد از تولد نوزاد نمیتوانید سراغ اینترنت و فیگورهای مختلف عکاسی بروید، بهتر است از همین حالا چندتایی را در ذهنتان بسپارید تا خیالتان راحت باشد.

7.ماساژ کف پا را از دست ندهید

قطعا در دوران بارداری در ناحیه پا احساس خستگی زیادی خواهید داشت بنابراین بهتر است از یک ماساژور حرفه‌ای کمک بگیرید تا پاهایتان را ماساژ دهد. این کار به آرامش قبل از زایمان شما کمک زیادی خواهد کرد.
بیشتر بخوانید: ماساژ کف پا در بارداری

8.بعضی لباس‌های جدید نوزاد را بشویید

بهتر است برچسب لباسها را به حال خود بگذارید چون هنوز نمی‌دانید کدام لباس‌ها اندازه نوزادتان خواهد بود و به کارتان خواهد آمد اما حتما از یک شوینده ملایم استفاده کنید و برخی لباس‌هایی که مطمئنید استفاده خواهد شد بشویید.

9. لالایی آماده کنید

بهتر است برای نوزادی که در راه دارید چند لالایی آماده کنید. استفاده از اپلیکیشن‌هایی برای لالایی نوزاد نیز به کارتان خواهد آمد پس در ماه آخر بارداری چند اپلیکیشن مناسب را دانلود کنید.
بیشتر بخوانید: اپلیکیشن برای خواب بهتر نوزاد

عفونت قارچی و خارش در زنان باردار نیز اتفاق می‌افتد و بسیاری از زنان در معرض عفونت قارچی قرار دارند. نکته مهم آن است که زنان باردار همه داروهای ضدقارچ را نمی‌توانند مصرف کنند و بسیاری از این داروها برای زنان باردار مضر است. به همین دلیل باید بدانید مصرف کدام داروی ضدقارچ در دوران بارداری مجاز است!

عفونت قارچی چیست؟

لازم به ذکر است قارچ‌هایی که انسان را آلوده می‌کنند در دو فرم عمده قرار می‌گیرند؛ کاندیدا و تینا. کاندیدا یا مخمر اغلب در محیط‌های مرطوب مانند حفره دهان و واژن یا مقعد رشد می‌کنند. عفونت کاندیدا معمولا با قرمزی و خارش همراه است. عفونت‌های تینا شامل گروهی از عفونت‌های پوستی است که در هر کجای پوست از جمله ناخن و مو اتفاق می‌افتد. این عفونت علائم متفاوتی دارد اما اغلب با تغییر رنگ پوست به سفید، قهوه‌ای یا صورتی همراه است. داروهای مورد استفاده برای عفونت‌های قارچی به دو دسته تقسیم می‌شوند.

داروهای ضدقارچ ایمن در بارداری

داروهای ضد قارچ موضعی شامل نیستاتین، کلوتریمازول، میکونازول، تربینافین، سیکلوپیرکس و سولفید سلنیوم است.

داروهای ضدقارچ خوراکی در دوران بارداری

5 داروی خوراکی برای درمان عفونت قارچی وجود دارد که عبارت است از: گریزوفولین، تربینافین و سه نوع داروی ضد قارچ از رده آزول از جمله فلوکونازول، کتوکونازول و ایتراکونازول.

• گریزوفولین: یک داروی ضدقارچ خوراکی است که برای درمان عفونت‌های قارچی استفاده می‌شود. این دارو جزو رده C است.
• تربینافین: این داروی خوراکی برای درمان عفونت‌های قارچی انگشت و ناخن استفاده می‌شود. این دارو برای درمان عفونت واژینال به کار نمی‎رود. اگرچه گزارشی از اثرات مضر این دارو بر جنین ثابت نشده اطلاعاتی در مورد ایمنی مصرف در بارداری در دست نیست.
• داروهای رده آزول: برای درمان عفونت‌های دهان و واژن استفاده می‌شود. این داروها جزو رده C هستند. قرار گرفتن در معرض این داروها در سه ماهه اول بارداری می‌تواند در نوزادان مشکلات عصبی، قلبی، استخوانی و نقص صورت ایجاد کند. به همین دلیل باید در دوران بارداری از مصرف آنها خودداری کرد.

بدون شک برای استفاده از هرگونه داروی ضدقارچ در بارداری باید با پزشک متخصص مشورت کنید و به هیچ عنوان بدون تجویز از هیچ دارویی استفاده نکنید.

کارشناسان معتقدند به غیر از استرس‌های دوران بارداری، زایمان طولانی، ژنتیک، عفونت‌های حاملگی و اتفاقاتی که از نظر جسمانی زمان تولد برای جنین رخ می‌دهد، مواد غذایی که مادر در این دوران مصرف می‌کند نقش مهمی در بیش فعالی کودک دارد. اما تغذیه چه نقشی در بروز بیش فعالی کودک دارد؟ زنان باردار دور چه مواد غذایی را باید خط قرمز بکشند؟

بیش فعالی چیست؟

بیش فعالی یا (ADHD) یکی از شایع ترین اختلالات در بین کودکان است. بیش‌فعالی به حالتی گفته می شود که در آن کودک بیش از اندازه فعال و پرجنب‌ و جوش است. تحرک زیاد این کودکان نه تنها خود آنها را بلکه اطرافیان ، همکلاس‌ها ، اولیای مدرسه را دچار مشکل می‌کند. مشکل در توجه، فعالیت بیش از اندازه و انجام عمل قبل از فکر کردن به آن (حرکات تکانشی) از نشانه های بیش فعالی در کودکان است. آمار نشان می حدود سه تا پنج درصد کودکان در سنین مدرسه به بیش فعالی مبتلا هستند. میزان شیوع در پسران بیشتر از دختران است.

مصرف چه مواد غذایی در بارداری باعث بیش فعالی کودک می‌شود؟

تغذیه نادرست در دوران بارداری می تواند باعث بروز اختلال بیش فعالی در کودکان شود. محققان معتقدند احتمال به دنیا آمدن کودکی مبتلا به مشکلات رفتاری از مادرانی که در دوران بارداری چربی، قند و غذاهای فرآوری شده مصرف کرده‌اند، خیلی بیشتر است. در پژوهشی محققان به این نتیجه رسیدند که رژیم غذایی مادر در دوران بارداری قدرت اثرگذاری بر تغییرات اپی ژنتیک در مغز نوزاد را نیز داشته است. این نوع از تغییرات بر کد ژنتیکی تاثیرگذارند و باعث روشن و خاموش شد ژن ها در یک فرد می‌شوند. درباره ADHD، یک رژیم غذایی سرشار از قند و چربی باعث روشن شدن ژن IGF2 شده که به توسعه ADHD در مغز نوزاد منجر می‌شود. هرچه ژن IGF2 بیشتر بیان شده، نشانه‌های ADHD بین کودکان سنین 7 تا 13 سال نیز بالاتر می‌رود. به همین دلیل توصیه می‌شود بانوان باردار غذاهای فرآوری شده و سرشار از قند و چربی مصرف نکنند تا از شکل‌گیری چنین تغییرات ژنتیکی در مغز نوزاد متولد نشده آنها پیشگیری شود.

• از دستگاه‌های دیجیتال دور بمانید

بهتر است از تلفن های همراه و هر دستگاهی که اشعه و موج دارد دور باشد. همه اشکال دستگاه های دیجیتال در بسیاری از موارد تاثیر زیادی بر ابتلای جنین به ADHD می گذارند. درست است تلفن همراه حالا مهمترین وسیله زندگی ما هستند اما می توانید آنها را از خودتان دور نگه دارید. مثلا مجبورنیستید همیشه آن را در دستتان بگیرید یا توی جیبتان بگذارید. تلفن همراه را در کیف هم می توان حمل کرد.

• پروبیوتیک مصرف کنید

کارشناسان توصیه می‌کنند بهتر است در دوران بارداری به پروبیوتیک ها توجه بیشتری نشان بدهید. چون اضافه کردن پروبیوتیک به رژیم غذایی به رشد و نمو جنین کمک می‌کند. مصرف پروبیوتیک های مناسب مانع پیشرفت ADHD در نوزادان می‌شود، همچنین خطر ابتلا به بیماری هایی مثل اوتیسم، اختلالات دوقطبی، اختلالات خلقی و حتی اسکیزوفرنی را نیز کم می کند.

•  آب تصفیه شده بنوشید

حواستان به آبی که می‌نوشید، باشد.آب‌های غیر تصفیه شده مواد شیمیایی و سایر مواد غیر بهداشتی دارند که می‌توانند به رشد جنین آسیب بزنند. در دوران بارداری به هیچ وجه از برکه یا رودخانه یا چشمه آب ننوشید. اگر آب منطقه‌ای که در آن زندگی می کنید خوب نیست، آب معدنی بنوشید و یا از دستگاه‌های تصفیه آب استفاده کنید.

• ماهی جیوه دار نخورید

محققان معتقدند جیوه موجود در بعضی ماهی ها باعث بروز این اختلال می‌شود. تحقیقات پژوهشگران نشان داده کودکانی که مادرانشان در حین بارداری از ماهی تغذیه کرده‌اند و در موی سرشان کمتر از یک میکروگرم جیوه یافت شده، معمولا کمتر به بیش فعالی مبتلا شده‌اند. این در حالی است که کودکانی که در موی مادرانشان میزان جیوه بیشتری وجود دارد، بیشتر احتمال ابتلا به این عارضه رفتاری را دارند. پس بهتر است دور ماهی های کوسه‌ماهی، اره‌ماهی، شمشیر ماهی و ماهی هایی را که از مناطق آلوده صید می‌شوند، خط بکشید.