دسته: بارداری و تولد

 حتما شما هم به بسیاری از خانم‌های باردار بر‌خورده‌اید که به دنبال این هستند که چه کار‌هایی را نباید در ماه آخر بارداری انجام دهند و همچنین در ماه‌های آخر بارداری باید منتظر چه پیشامد‌هایی باشند. به همین دلیل به گفتگو با رقیه رحیمی، کارشناس مامایی پرداختیم و درباره کار‌هایی که مادران نباید در ماه آخر بارداری انجام دهند و همچنین پیشامد‌های طبیعی این دوره که نباید نگران‌شان باشند پرسیدیم و آنها را برایتان لیست کردیم.  
این کارشناس مامایی به کار‌هایی اشاره می‌کند که خانم‌های باردار نباید در ماه‌های آخر بارداری انجام دهند.

در ماه آخر بارداری دور مسافرت رفتن را خط بکشید

در ماه آخر بارداری توصیه می‌شود که خانم‌ها مسافرت نروند و یا در صورت رفتن به مسافرت، ترجیحا به جایی بروند که به محل درمانی نزدیک باشد تا اگر مادر دچار مورد اورژانسی و یا خونریزی شد، فورا به آنجا مراجعه کند و تحت درمان قرار بگیرد. همچنین اگر خانم‌های باردار با ماشین شخصی‌شان به مسافرت می‌روند، بهتر است جایی بروند که فاصله درمانگاه‌ها و یا بیمارستان‌ها در جاده کم باشد.  البته ما توصیه می‌کنیم که مادران باردار تا جایی که امکان دارد به مسافرت‌ نروند حال چه ضروری باشد و چه غیر ضروری. چون در ماه آخر بارداری حرکت‌های زیاد باعث زایمان زودرس می‌شود و ممکن است جنین و مادر به خطر بیفتند.

پیاده‌روی فراموش نشود

خانم‌های بارداری که زایمان طبیعی در پیش دارند باید در ماه آخر،‌پیاده‌روی سبک داشته باشند تا احساس کشش و درد عضله نداشته باشند. همچنین ورزش کردن در ماه آخر بارداری مانعی ندارد به شرطی که پرش و جهش در آن نباشد.

کار زیاد در ماه آخر بارداری ممنوع است

خانم‌ها نباید در ماه آخر بارداری فعالیت و کار سنگین انجام دهند. خانم‌های شاغل بهتر است در محیط کار زیاد سر پا نباشند و ساعات کاری‌شان را کم کنند. خانم‌هایی که کارشان ایجاب می‌کند پشت میز بنشینند، نباید زیاد در حالت نشسته بمانند و هر 2 تا 3 ساعت یک‌بار باید 10 دقیقه راه بروند.

 بدون برنامه ورزش نکنید

خانم‌های بارداری که ورزش می‌کنند باید به یاد داشته باشند فعالیت‌های ورزشی‌شان باید با برنامه‌ریزی باشد. همچنین همه حرکات ورزشی هم برای خانم‌های باردار مناسب نیستند و درواقع جزو حرکات ممنوعه به شمار می‌روند. خانم‌ها می‌توانند اطلاعات این حرکات ممنوعه را از مرکز مشاوره بارداری دریافت کنند. اما به صورت کلی حرکات کششی و یا حرکاتی که جهش زیادی ندارند، برای خانم‌های باردار مناسب‌ترند.

گرفتگی عضلات را دست کم نگیرید

همچنین گاهی کشش عضله ران و گرفتگی عضله‌های دیگر ممکن است در ماه آخر بارداری پیش بیاید که در بیشتر موارد طبیعی‌است و خانم‌ها نباید نگران نباشند. اما در بعضی موارد ممکن است این گرفتگی‌ها نشانه کمبود کلسیم باشد که در خانم‌هایی که دیابت بارداری دارند بیشتر مشاهده می‌شود. بنابر‌این  متخصصان باید آن را بررسی کنند. اگر میخواهید درباره کارهایی که میتوانید در ماه آخر بارداری انجام دهید بیشتر بدانید این مطلب را بخوانید. 

اتفاقات طبیعی در ماه‌های آخر بارداری

کم‌خوابی و خوب نخوابیدن مادر در ماه آخر بارداری: مادران در ماه آخر بارداری ممکن است به دلیل وزن زیاد اذیت شوند و به دلیل بزرگی شکمشان نتوانند راحت بخوابند که این اتفاقات کاملا طبیعی است. بنابر این باید غذا‌هایی با حجم کمتر و در وعده‌های بیشتر بخورند. علاوه بر آن باید حداقل 2 ساعت فاصله بین شام تا خواب‌شان باشد و در زمان خواب هم چند بالش زیر سرشان بگذارند.

کم شدن حرکت جنین و درد پهلو در ماه آخر بارداری: کم شدن حرکت جنین در ماه آخر می‌تواند به دلیل کم شدن آب دور جنین باشد. درواقع از شدت و اندازه حرکت ممکن است کم شود اما از تعداد حرکات جنین نباید کم شود. به این ترتیب در این ماه به دلیل پایین آمدن شکم در ماه آخر بارداری تغییراتی ایجاد می شود که جای نگرانی نیست. درد پهلو هم ممکن است به دلیل پایین آمدن شکم در ماه آخر بارداری ایجاد شود که از جمله اتفاقات طبیعی است.

درد‌های لگنی و شکمی به دلیل پایین آمدن شکم در ماه آخر بارداری: در ماه آخر ممکن است رحم به سمت پایین کشیده شود و باعث درد‌های لگنی و شکمی شود. در نتیجه پایین آمدن شکم در ماه آخر بارداری می تواند با چنین مشکلی همراه باشد اما  جای نگرانی وجود ندارد. 

تکرر ادرار و یبوست در ماه آخر بارداری: از آن جایی که سر جنین به مثانه مادر فشار وارد می‌کند، ممکن است مادر دچار تکرر ادرار شود و همچنین یبوست در این ماه شدت پیدا می‌کند. برای پیشگیری از یبوست، مادران باید غذا‌های فیبر‌دار بخورند و به میزان کافی آب بنوشند و ورزش‌هایی که را طبق نظر متخصص باید انجام می‌دادند را انجام بدهند.

 سرگیجه در هنگام ورزش و فعالیت در ماه آخر باردرای: گاهی اوقات ممکن است خانم‌ها در حال ورزش کردن احساس سرگیجه کنند و یا از هوش بروند که این می‌تواند به دلیل عرق زیاد، کم شدن مایعات بدن و غلیظ شدن خون رخ بدهد.

ترشحات بارداری: ترشحات بارداری هم در ماه‌های آخر بارداری طبیعی‌است. اما آبریزش واژن و خونریزی واژینال به هیچ‌وجه طبیعی نیست و خانم‌ها باید فورا به بیمارستان منتقل شوند.

جفت چیست و چه وظایفی دارد؟

جفت مسئول نگهداری، پشتیبانی و تسهیل کننده رشد جنین است و فقط در دوران بارداری در رحم شکل می گیرد. جفت باید اکسیژن و مواد غذایی را به جنین برساند و مواد زاید را هم از خون جنین خارج کند.تا قبل از هفته ۲۰ بارداری وزن جفت بیشتر از جنین است و کار بیشتراعضای بدن جنین را که هنوز به اندازه کافی رشد نکرده‌اند ،انجام می‌دهد. انتقال آنتی‌بادی های مادر به جنین از طریق جفت از هفته ۲۰ بارداری انجام می شود. این آنتی‌بادی‌ها جنین را در برابر بیماری‌های عفونی حمایت می کند، این حمایت و پشتیبانی در ماه های اولیه زندگی نوزاد نیز ادامه دارد. در دوازده هفته اول بارداری که جنین آسیب پذیر است و مواد شیمیایی و ویروس‌ها می‌توانند روندِ رشد اعضای بدن جنین را با اختلال مواجه کنند جفت نقش مهمی ایفا می کند. همچنین ترشح هورمون HPL‌ نیز به عهده جفت است. این هوورمون باعث می شود غدد پستانی برای شیردهی مادر را تحریک و فعال شوند. این هورمون همچنین میزان قند، پروتئین و چربی مادر را تنظیم می‌کند، تا همیشه برای جنین در دسترس باشد.جفت در بارداری به دیواره رحم متصل می‌شود و بند ناف جنین را به وجود می‌آورد. جفت معمولا به قسمت بالایی، جانبی، جلو یا پشت رحم وصل می‌شود.

جفت خلفی چیست؟

وقتی جفت روی دیواره پشتی رحم متصل می‌شود به آن جفت خلفی گفته می شود. وقتی تخمک بارور می‌شود، نزدیک به آن ناحیه رحم باقی می‌ماند و از آنجا رشد می‌کند. در این وضعیت کمر جنین به موازات کمر مادر قرار می‌گیرد و سر او رو به پایین و صورت نوزاد رو به شکم مادر است.اگر جفت در قسمت پشتی رحم به سمت قسمت بالای رحم باشد موقعیت آن طبیعی است. در این موقعیت جنین می تواند تا قبل از تولد به سمت موقعیت زایمان حرکت کند. جفت می‌تواند موقعیت خود را در بارداری تغییر دهد و تغییر موقعیت کاملا طبیعی است. اگر جفت به سمت دهانه رحم باشد نگران کننده است چون می‌تواند باعث زایمان زودرس یا خونریزی بیش از حد شود.

انواع جفت

• جفت جانبی

جفت در قسمت چپ یا راست رحم است.

• جفت پایین

یعنی جفت در قسمت تحتانی رحم لانه گزینی کرده است .

• جفت خلفی

وقتی محل لانه گزینی جفت، در دیواره پشتی رحم باشد.

• جفت قدامی

جفت قدامی در دیواره جلویی رحم لانه گزینی کرده است.

• جفت فوندال

وقتی جفت در بالاترین قسمت رحم لانه گزینی کرده باشد.

آیا جفت خلفی باعث سقط جنین می‌شود؟

بیشتر پزشکان متخصص معتقدند جفت خلفی هیچ خطری برای جنین ندارد و باعث سقط جنین یا زایمان زودرس نمی شود. فقط در زمان زایمان ممکن است مادر درد و فشار بیشتر را تحمل کند. وقتی سر جنین در زمان تولد به سمت واژن نیست و رو به بالای شکم است، معمولا برای تحریک انقباضات به پیتوسین احتیاج دارند و در زایمان واژینال یا سزارین خطر بیشتری را آنها را تهدید می‌کند. احتمال خون‌ریزی پس از زایمان نیز در این مادران بیشتر است. همچنین مادرانی که بارداری با جفت خلفی را تجربه می کنند احتمال اپیزیوتومی و پارگی واژن در آنها خیلی بیشتر است.
بیشتر بخوانید: بارداری با جفت خلفی خطرناک است؟

چرا جنین در موقعیت خلفی قرار می‌گیرد؟

با اینکه هنوزپزشکان متخصص زنان و زایمان دلیل مشخصی برای قرارگیری جنین در موقعیت خلفی پیدا نکرده اند اما این عوامل ممکن است در شکل گیری آن موثر باشد:

• شکل بدن مادر

شکل بدن مادر در دوران بارداری می تواند موقعیت قرار گرفتن جنین را تعیین کند. اگر لگن زن باردار باریک باشد، امکان قرارگرفتن جنین در موقعیت خلفی خیلی زیاد می شود ،چون قسمت عقب بدن مادر بزرگ تر است.

• فعالیت مادر در دوران بارداری

فعالیت مادر در دوران بارداری نقش مهمی در تعیین موقعیت نوزاد در داخل رحم دارد. فعالیت و تحرک روزانه و ورزش سبک در دوران بارداری از قرار گرفتن جنین در موقعیت خلفی جلوگیری می کند. استراحت و نشستنهای طولانی روی مبل باعث قرار گرفتن جنین در موقعیت خلفی می شود.

چرا کم خونی در بارداری خطرناک است؟

کم خونی در بارداری چه نشانه‌هایی دارد؟

زنان باردار چه مقدار آهن نیاز دارند؟

چگونه می‌توان از فقر آهن پيشگيری كرد

• كلسيم

چه موادی به جذب آهن در بدن كمك می كند

• نکته

روده اکوژن چیست؟

به گفته دکتر یگانه متخصص زنان و زایمان، روده اکوژن یکی از یافته های سونوگرافی سلامت جنین است که رنگ روده در تصویر سونوگرافی به صورت سفید درخشان است که در این وضعیت در قسمت تحتانی شکم جنین لکه های سفید و بسیار درخشنده وجود دارد.

روده اکوژن چه زمانی از بارداری قابل مشاهده است؟

دکتر سمیه یگانه با اشاره به اینکه این مشکل اغلب در سه ماهه اول بارداری دیده نمی شود به بیا نی نی گفت: شایع ترین زمان تشخیص روده اکوژن در اکثر مواقع در سه ماهه دوم و سه ماهه سوم است.
این متخصص زنان با تاکید بر اینکه وجود روده اکوژن در سه ماهه دوم اهمیت فراوانی دارد اظهار کرد: در سه ماهه سوم وجود روده اکوژن حائزاهمیت نیست زیرا وجود مدفوع در روده میتواند یک نمای اکوژن برای روده ها ایجاد می کند و اغلب در این دوران یک یافته طبیعی است چون در سه ماهه سوم زمان پیداش و مدفوع کردن جنین است و وجود روده اکوژن ممکن است در این زمان اهمیت چندانی نداشته باشد.
به گفته دکتر یگانه روده اکوژن جنین یکی از یافته های سونوگرافی سلامت سه ماهه دوم بارداری است که شیوع این یافته در سه ماهه دوم 4 مورد از هر ۱۰۰۰ بارداری است.
بیشتر بخوانید: غربالگری‌های دوم بارداری

علل به وجود آمدن روده اکوژن جنین

به گفته دکتر یگانه اغلب علت خاصی برای سفیدی روده‌های جنین یافت نمی‌شود ولی بر اساس تحقیقات انجام شده روده اکوژن ممکن است با موارد زیر همراه باشد:

• خونریزی داخل رحمی: خونریزی داخل رحمی یکی از اتفاقات رایج دوران بارداری است که در بسیاری از مادران باردار ممکن است رخ بدهد. به عنوان مثال براساس یک تصادف مشکلات جفت، شل شدن اتصال جفت به دیواره رحم و … خونریزی داخل ساک بارداری رخ میدهد و جنین این خون را می‌بلعد و موادی که حاصل از متابولیسم خون هستند در سونو به صورت روده اکوژن دیده می‌شوند .در این زمان وقتی مریض مراجعه کند در اولین کار تکرار سونوگرافی و شرح حال دقیق درخواست می‌شود و اگر مادر شرح حال خونریزی بدهد و در سونو بتوانیم ذرات اکوژن را ببینیم مطمئن می‌شویم که ایجاد روده اکوژن به دلیل خونریزی درون ساک است که در اغلب موارد خود به خود از بین می‌رود و خونریزی بند می‌آید. گاهی هم به کمک استراحت، مصرف دارو و جذب شدن خون تصویر روده به صورت شفاف قابل مشاهده است و دیگر سفیدی در تصویر نداریم.
• اختلالات کروموزومی: گاهی نیاز به بررسی سایر ارگان‌های جنین است.

اگر در بررسی سایر ارگانهای جنین علائمی از قبیل مشکلات قلبی، ناهنجاری دراندام‌ها و بدشکلی در انگشتان دست و پا و یا مشکلات در صورت وجود داشته باشد شک به سمت بیماری های ژنتیکی می‌رود که در این زمان آزمایش آمنیوسنتز درخواست می‌شود.
به گفته دکتر یگانه، در ۵ درصد جنین های مبتلا به اختلالات کروموزومی، روده اکوژن دیده می‌شود.

• بیماری فیبروز سیستیک: در برخی از جنین های مبتلا به بیماری فیبروز سیستیک، روده اکوژن دیده می شود. در این بیماری اختلال در ترشح آنزیم پانکراس منجر به ایجاد مکونیوم در روده و اکوژن تر شدن آن می شود. فیبروز سیستیک، اختلالی ژنتیکی است و کودکان زمانی به آن مبتلا می‌شوند که یک ژن فیبروز سیستیک معیوب را از مادر و یکی را از پدر به ارث می‌برند. خیلی از افراد ممکن است حامل ژن فیبروز سیستیک باشند از آن آگاه نیستند. وقتی شک به این بیماری رود پدر و مادر بررسی ژنتیکی می شوند تا تشخیص برای جنین گذاشته شود.
• اختلال رشد داخل رحمی: جنین هایی که دچار اختلال رشد داخل رحمی هستند، جریان خون بیشتر به سمت ارگان های حیاتی نظیر مغز، قلب و جفت می رود و کاهش توزیع خون به روده ها منجر به سفید دیده شدن روده در سونوگرافی می شود ، اختلال رشد به این معنی است که اندازه استخوان براساس سن بارداری 23هقته باشد و براساس دور شکم 18 هفته به این عقب افتادگی رشد داخل رحمی یا IUGR یا FGR گفته می شود که اغلب نگران کننده است.
• عفونت های مادرزادی: عفونتهای مادرزادی می‌توانند با اختلال رشد جنین و آسیب به روده اکوژنیسته روده را تغییر دهند. شایع ترین عفونتهای ایجاد کننده روده اکوژن توکسوپلاسموز، واریسلا، آبله و روبلا هستند که می توانند اختالالات شنوایی و بینایی هم برای جنین ایجاد کنند.
• اشتباه دستگاه های سونوگرافی: گاهی وجود روده اکوژن به دلیل اشتباه دستگاه سونوگرافی است یعنی تنظیمات دستگاه سونوگرافی باید حتما نزدیک 5 مگا هرتس باشد اگر در واقع بالاتر از این باشد ممکن است روده جنین به صورت اکوژن دیده شود در حالیکه اصلا روده اکوژنیک نیست.

در نهایت مریض اصلا نباید ناراحت شود و استرس بگیرید زیرا باید بررسی‌های بیشتر انجام شود و اولین قدم تکرار سونوگرافی توسط فرد متبحر است اگر سونوگرافی‌ها حاکی از وجود روده اکوژن بود به این ترتیب باید تست کروموزومی برای جنین انجام شود و همچنین مادر از لحاظ خونریزی داخل رحمی و سایر عفونت‌ها بررسی شود و در صورتی که روده اکوژن ناشی از بلع خون توسط جنین باشد اغلب طی ۲ هفته از بین می‌رود، اگر هم در روند ارزیابی مشکلی دیده نشود و روده اکوژن تنها یافته سونوگرافی باشد، نگران کننده نیست و بیش از مراقبت های روتین بارداری اقدام دیگری ضرورت ندارد.

قرص زاناکس چیست؟

بهتر است قبل از هر چیز این قرص را بشناسید. زاناکس نام تجاری داروی آلپرازولام است. یک داروی آرام بخش از گروه بنزودیازپین ها. بنزودیازپین ها با افزایش تاثیرات ماده شیمیایی به نام گابا بر روی اعصاب تاثیر می‌گذارد و اثر آرامبخشی دارد. زاناکس متابولیسم کبدی دارد و افرادی که مشکلات کبدی دارند نباید از این دارو استفاده کنند. این دارو سریع آزاد و وارد خون می‌شود. این قرص برای درمان اختلالات اضطراب، وحشت و همچنین استرس ناشی از افسردگی فقط توسط پزشک متخصص مغز و اعصاب یا روانپزشک تجویز می‌شود.

مصرف زاناکس در بارداری خطرناک است؟

قرص زاناکس در گروه D رده بندی داروهای بارداری قرار دارد. یعنی مطالعات و نتایج حاصل از آن بیانگر وجود خطر برای جنین انسان است. اما وقتی استفاده از دارو برای زنان باردار اجتناب‌ناپذیر است و خطرات احتمالی پذیرفته شده‌است، پزشک دارو را تجویز می‌کند.
بیشتر بخوانید: داروهای ممنوعه دوران بارداری

مصرف زاناکس در بارداری خطر سقط را افزایش می دهد

محققان معتقدند مصرف داروهای ضد اضطراب مثل زاناکس در بارداری باعث افزایش ریسک سقط جنین می شود. نتایج پژوهش محققان دانشگاه سنت جاستین مونترال کانادا ثابت کرده ممصرف این نوع داروها در اوایل بارداری باعث افزایش ریسک سقط جنین در سه ماهه اول بارداری تا ۱۱ درصد می‌شود. در این مطالعه ۴۴۲ هزار زن باردار کانادایی از سال ۱۹۹۸ تا ۲۰۱۵ بررسی شدند. این مطالعه نشان داد ۶ درصد بارداری‌ها منتهی به سقط جنین شده بود. و از بین این سقط جنین‌ها، بیش از یک درصد آنها داروهای گروه بنزودیازپین ها را در اوایل بارداری مصرف کرده بودند. البته کارشناسان معتقدند همانقدر که بنزودیازپین ها تأثیر منفی بر بارداری دارند، اضطراب و بی‌خوابی هم می‌توانند تأثیرات مشابهی داشته باشند. به همین دلیل زنان نباید به طورخودسرانه مصرف داروهای ضد اضطراب و آرام بخش را قطع کنند و باید حتماً با پزشک متخصص مشورت داشته باشند.
داروهای خانواده بنزودیازپین ها عبارتند از: والیوم (دیازپام)، زاناکس (الپرازولام)، آتیوان (لورازپام) و کلونوپین (کلونازپام).

مصرف زاناکس در شیردهی بی خطر است؟

همانطور که گفته شد زاناکس خیلی سریع وارد جریان خون و شیر مادر می شود. به همین دلیل ممکن است عوارض جبران ناپذیری روی نوزادی که از شیر مادر تغذیه می‌کند، داشته باشد. پس مصرف زاناکس در دوره شیردهی به هیچ وجه توصیه نمی‌شود.
 

رده بندی دارو در دوران بارداری

• گروهA

به این گروه از دارو، داروهای مجاز در دوران بارداری می گویند. یعنی مطالعات کافی روی زنان باردار انجام شده‌است و نتایج مطالعات نشان داده این داروها هیچ خطری در سه ماهه اول بارداری بر روی جنین ندارند.

• گروه B

در این گروه از داروها، مطالعات روی حیوانات باردار نشان داد که دارو خطری برای جنین ندارد، اما مطالعات کافی روی زنان باردار برای میزان خطر روی جنین در سه ماهه اول بارداری انجام نشده است. به همین دلیل اطلاعات کافی درباره خطرات و عوارض احتمالی در دوران بارداری وجود ندارد و مصرف آنها فقط باید با تجویز پزشک انجام شود.

• گروه C

در این گروه از داروها مطالعات روی حیوانات باردار نشان داد که دارو روی جنین اثرات جانبی دارد، اما مطالعات کافی روی انسان‌ها در انجام نشده است. در صورتی که منافع استفاده از دارو برای زنان باردار از مضرات دارو بیشتر باشد، ممکن است دارو توسط پزشک متخصص تجویز شود.

• گروه D

در این گروه از داروها، مطالعات از وجود خطر برای جنین انسان خبر داده است. اما زمانی که استفاده از دارو برای زنان باردار اجتناب‌ناپذیر است و خطرات احتمالی پذیرفته شده‌است، پزشک دارو را تجویز می‌کند.زاناکس و خانواده بنزودیازپین ها در این گروه قرار دارد.

• گروه X

این گروه از داروها، نشان دهنده ایجاد اختلالات، آسیب‌ها و ناهنجاری‌های روی جنین ‌است. به دلیل آسیب به جنین و خطر بالای مصرف دارو، مصرف این داروها در دوران بارداری ممنوع است و به آن‌ها داروهای ممنوعه در بارداری می گویند.

چرا مصرف کیوی در بارداری مفید است؟

کیوی حدود دوبرابر پرتقال ویتامین ث و بیشتر از موز پتاسیم دارد. کیوی سرشار از مواد مغذی است که هر زن بارداری به آن نیاز دارد. کیوی منبع غنی از ویتامین C، ویتامین E و ویتامین K و اسید چرب امگا ست که برای رشد جنین و البته سلامت مادر بارداری هم خیلی مهم است. البته کیوی فواید مهم دیگری هم دارد مثل:

• کمک به سلامت قلب

کیوی به کاهش چربی کمک می کند و سطح بالای پتاسیمی موجود در آن باعث کاهش فشار خون و در نتیجه حفظ سلامت قلب می شود. آب میوه کیوی دارای اثرات مشابهی از قرص آسپرین برای محافظت از قلب است. پتاسیم موجود در کیوی با تنظیم مایعات و الکترولیت بدن نقش مهمی در سلامت و فعالیت سلول‌های بدن دارد و با تأثیر بر سدیم اضافی موجود در بدن، به کنترل ضربان قلب و فشار خون کمک می‌کند.

• کمک به رشد مغز جنین

یک زن باردار به ۴۰۰ تا ۸۰۰ میلی گرم اسید فولیک در رژیم غذایی روزانه نیاز دارد. اسید فولیک نقش مهمی در رشد سیستم عصبی و مغز جنین دارد. خوردن کیوی در دوران بارداری می‌تواند به رشد سیستم عصبی و شناختی جنین کمک کند و همچنین از نقص عصبی جلوگیری کند.

• تقویت سیستم ایمنی بدن

• کمک به استحکام استخوانها

ویتامین کا علاوه بر نقشی که در انعقاد خون و جلوگیری از خونریزی مادر دارد، به تقویت و رشد استخوانهای جنین هم کمک می کند. و از این رو در توسعه استخوان های قوی کمک می‌کند.

• جلوگیری از نقصهای مادرزادی

کیوی حاوی ویتامین مهمی به نام b9 است. این ویتامین برتی توسعه سیستم عصبی جنین خیلی ضروری است. کیوی با درصد بالایی از ویتامین b9 جلوی نقصهای مادرزادی جنین را می گیرد. مصرف میزان مناسب فولات یا همان b9 برای جلوگیری از بیماری‌های مادرزادی مثل اسپینا بیفیدا یعنی عدم رشد مناسب نخاع ،ضروری است. پزشکان، مصرف اسید فولیک را به زنان باردار و تمام مادران توصیه می‌کنند. زنانی که قصد باردار شدن دارند هم باید یک یا دو ماه قبل از بارداری، خوراکی‌های سرشار از اسید فولیک مصرف کنند.

• کمک به درمان یبوست

بیشتر زنان باردار در این دوران از یبوست شاکی هستند، اما با خوردن کیوی تا حدود زیادی می توانند یبوست را فراموش کنند. کیوی دارای مقدار زیادی فیبر است که به هضم بهتر غذا و روان شدن آن در روده کمک می کند. کیوی حاوی پری بیوتیک هم هست که باعث رشد باکتری های پروبیوتیک برای بهبود کلی سلامت روده می شود.
بیشتر بخوانید: یبوست در بارداری نشانه چیست؟

•  پیشگیری از سرماخوردگی

سرما خوردگی، انرژی زنان باردار را کاهش داده و باعث بروز بیماری‌های دیگر می‌شود. کیوی می‌تواند تاثیر مثبتی بر دستگاه تنفسی بگذارد. مطالعات نشان می‌دهد که مصرف کیوی مشکلات مربوط به دستگاه تنفسی مثل خس خس سینه، سرفه و سرماخوردگی را کم می کند. فلاونوئیدهای موجود در کیوی، ارزش تغذیه‌ای آن را بالا می‌برند که برای جلوگیری از تاثیرات خطرناک اکسیداسیون در بدن مفید است.

• تنظیم سطح قند خون

قند طبیعی کیوی برای کنترل سطح قند خون زنان باردار خیلی مفید است. یعنی شاخص گلیسمی پایین کیوی، باعث افزایش انسولین نمی‌شود. این قند طبیعی، سطح قند خون را تنظیم می‌کند و در جلوگیری از دیابت بارداری نقش مهمی دارد.
 

• کیوی و مبارزه با کم خونی

کیوی منبع غنی از آهن و کلسیم است. این دو ماده معدنی در طول بارداری بسیار ضروری هستند. آهن به تولید گلبول های قرمز خون کمک می‌کند. آهن همچنین برای انتقال اکسیژن از سلولی به سلول دیگر برای تامین انرژی ضروری است. یکی از بیماری هایی که زنان باردار را تحت تاثیر قرار می دهد کم خونی ناشی از آهن است که با کمبود هموگلوبین در خون اتفاق می‌افتد. کلسیم موجود در کیوی هم برای رشد استخوان ها، ماهیچه‌ها، دندان و قلب جنین مفید است. کیوی حاوی منیزیم است که به جذب کلسیم کمک می‌کند.
بیشتر بخوانید: تالاسمی و بارداری

آیا مصرف کیوی در دوران بارداری عوارضی هم دارد؟

به گفته کارشناسان کیوی میوه ای مهم و ضروری در رژیم غذایی یک زن باردار است. اما همانطور که گفته شد هر بارداری منحصر به فرد است و قبل از مصرف کیوی باید با پزشک متخصص مشورت کنید.کیوی برای زنان بارداری که دچار آلرژی مزمن هستند میوه مفیدی به حساب نمی آید. اگر سابقه ورم معده یا دیگر مشکلات گوارشی دارید، بهتر است از خوردن کیوی اجتناب کنید. حواستان باشد که کیوی خیلی اسیدی است بنابراین اگر زخم دهان، زخم زبان و بثورات دارید نباید بیش از حد کیوی مصرف کنید.

کلستاز بارداری چیست؟

اصطلاح کلستاز از کلمات یونانی chole به معنی صفرا و stasis به معنی هنوز آمده است. کلستاز هنگامی اتفاق می‌افتد که کبد نتواند صفرا را به درستی دفع کند. صفرا مایعی است که به بدن کمک می‌کند تا چربی را پردازش کند.

علائم و نشانه‌های کلستاز بارداری چیست؟

علائم و نشانه‎های زیر ممکن است در کلستاز بارداری وجود داشته باشد:

• خارش شدید به خصوص در کف دست و کف پا
• ادرار تیره
• مدفوع روشن
• زردی (در ناحیه سفیدی چشم‌ها، پوست و زبان)

خارش ممکن است تنها علامت این بیماری باشد و اغلب در طول شب نیز بدتر می‌شود.
یک خانم باردار که هر یک از علائم ذکر شده را دارد باید در اسرع وقت به پزشک مراجعه کند زیرا این شرایط میتواند برای جنین خطرناک باشد.

درمان کلستاز بارداری

اگر کلستاز خفیف باشد و در اواخر بارداری رخ دهد، ممکن است درمان لازم نداشته باشد. به طور معمول درمان با هدف تسکین علائم، به طور عمده خارش و جلوگیری از عوارض احتمالی انجام می‌شود. داروهای زیر نیز ممکن است در صورت لازم تجویز شود:

• اورسودوکسی کولیک اسید: این دارو برای رفع خارش و افزایش جریان صفرا تجویز می‌شود و هیچ مدرکی مبنی بر ایجاد آسیب در دوران بارداری در آن وجود ندارد.
• خیساندن: خیساندن مناطق آسیب دیده پوست در آب ولرم ممکن است تسکین موقت ایجاد کند. مالیدن سرکه سیب یا روغن نارگیل بعد از حمام در مناطق خارش دار پوست نیز می‌تواند آرام بخش باشد.
• بیماران مبتلا به کلستاز، سطح ویتامین K کمی دارند و این احتمال خونریزی را افزایش می‌دهد، بنابراین مادر اغلب به مکمل ویتامین K قبل و بعد از زایمان نیاز دارد.

طبق اعلام انجمن بارداری آمریکا، داروهای طبیعی برای سلامت کبد شامل شیر و لوسیون کالامین است که به خارش کمک می‌کند اما مکمل‌ها یا درمان‌های جایگزین ابتدا باید با پزشک مشورت کنید.
برخی منابع حمام جودوسر را توصیه می‌کنند اما انجمن بارداری آمریکا آن را تایید نکرده و همچنین در مورد استفاده از آنتی هیستامین هشدار می‌دهند.
بیشتر بخوانید: دلایل خارش سینه در بارداری

تشخیص کلستاز بارداری

پزشک علائم و نشانه‌های بیمار مانند رنگ ادرار و مدفوع و خارش را در نظر می‌گیرد. همچنین از مادر در مورد تاریخچه پزشکی سوال کرده و معاینه فیزیکی را انجام می‌دهد. آزمایش خون ممکن است عملکرد کبد بیمار را نشان دهد. سطح خون صفرا نیز اندازه گیری می‌شودد. اسکن‌های اولتراسونند می‌توانند ناهنجاری‌های موجود در کبد مادر را تشخیص دهند اما این آزمایش برای جنین مفید نیست.

رژیم غذایی

برای کاهش خطر ابتلا به کلستاز و سایر مشکلات دوران بارداری پیروی از یک رژیم غذایی سالم و متعادل با مقدار زیادی میوه و سبزیجات اهمیت دارد. محصولات ارگانیک کمتر در معرض آفت کش‌ها هستند. سیب، توت فرنگی و انگور اغلب حاوی مقادیر بالاتری از مواد شیمیایی ناخواسته هستند، در حالی که آووکادو و آناناس در لیست میوه‌های تمیز قرار دارند.
گوشت ارگانیک انتخاب کنید و از ماهی سرخ شده و غذای دریایی خام دوری کنید. لوبیا خشک و حبوباتی مانند عدس و نخود منبع خوبی برای پروتئین هستند. نان سبوس دار مصرف کنید و از مواد زیر دوری کنید:

• شکر و غذاهای تصفیه شده مانند نان سفید
• محصولات سویا
• گوشت‌های فرآوری شده
• محصولات لبنی پرچرب

علت بروز کلستاز بارداری

صفرا یک مایع سبز زرد است که به هضم چربی کمک می‌کند. این ماده عمدتا از کلسترول، نمک‌های صفراوی و بیلی روبین رنگدانه تشکیل شده است که توسط کبد تولید می‌شود و در کیسه صفرا ذخیره می‌شود و از کیسه صفرا توسط مجرای صفراوی به اثنی عشر می‌رود.
گاهی اوقات انسداد خارج از کبد اجازه خروج صفرا از کبد را نمی‌دهد و منجر به وضعیتی می‌شود که به نام کلستاز خارج از کبدی شناخته می‌شود.
کلستاز داخل کبدی زمانی رخ می‌دهد که مشکلی در از بین بردن نمک‌های صفراوی از کبد وجود داشته باشد. این نوع کلستاز در دوران بارداری اتفاق می‌افتد.
تصور می‌شود هورمون‌های بارداری و به خصوص استروژن اضافی بر عملکرد کیسه صفرا و کبد تاثیر بگذارد.

عوامل خطر کلستاز بارداری

شیوع کلستاز بارداری مشخص نیست. تخمین‌ها نشان می‌دهد که از هر 1000 مورد در ایالات متحده 1 تا 2 بارداری تحت تاثیر قرار گیرد. سایر آمارها نشان می‌دهد بسته به جمعیت 1 تا 50 از زنان ممکن است به این بیماری مبتلا شوند.
عواملی که ممکن است خطر ابتلا به کلستاز بارداری را در خانم افزایش دهد عبارت است از:

• داشتن یک خویشاوند نزدیک که کلستاز بارداری داشته است
• داشتن کلستاز قبل از بارداری، زیرا خطر عود در بارداری بین 45 تا 90 درصد است.
• سابقه آسیب کبد
• بارداری در اثر آی وی اف

خطرات کلستاز بارداری بر جنین

کلستاز در دوران بارداری خطر زایمان زودرس را افزایش می‌دهد. در صورتی که مادر مبتلا به کلستاز بارداری باشد، خطر تولد زودرس برای جنین وجود دارد.
نوزادی که نارس به دنیا بیاید اگر ریه‌هایش هنوز کامل نشده باشد، دچار مشکلات تنفسی می‌شود.
خطر مرگ جنین نیز در کلستاز بارداری وجود دارد.
در حین بارداری جنین به کبد مادر وابسته است تا اسیدهای صفراوی را از خون خارج کند. اگر مادر بیش از حد اسید صفراوی داشته باشد این میتواند روی جنین منتقل شود.
در این وضعیت احتمال زیادی دارد که نوزاد هنگام زایمان مکونیوم تنفس کند.
تحقیقات نشان می‌دهد که هنگام بزرگسالی کودک کلستاز بارداری می‌تواند خطر ابتلا به اختلالات متابولیکی مانند چاقی و اختلالات قلبی عروقی را افزایش دهد.

پیشگیری از کلستاز بارداری

با آزمایش خون عملکرد کبد و سطح صفرا را کنترل کنید. اسکن اولتراسوند برای نظارت بر سلامت و رشد جنین کمک کننده است. تعداد حرکات و ضربان قلب جنین نیز بررسی می‌شود. اگر کلستاز بارداری رخ دهد ممکن است القای زودرس زایمان انجام شود.

لکهای صورت

یکی از شایع ترین مشکلات پوستی صورت زنان در دوران بارداری لکهای رنگی و بیشتر قهوه ای است. تغییرات هورمونی باز هم دلیل اصلی نمایان شدن این لکهاست. این لک ها بیشتر روی پیشانی و گونه ها بروز پیدا می‌کند که ناشی از حضور هورمون های محرک رنگ دانه ساز و تاثیرات مضر نور خورشید است. این لکها معمولاً ۶ ماه پس از زایمان از بین می‌روند. البته ممکن است در بعضی زنان این لکها چند سالی روی صورت جا خوش کنند.

ورم زیر چشم و پلکها

ورم زیر چشم و پلک ها یکی از تغییرات مهم صورت زنان در دوران بارداری است. پزشکان متخصص تغییرات هورمونی را مقصر اصلی ورم ها معرفی می کنند. حدود ۵ درصد از زنان حامله ورم زیر چشمها و پلک را تجربه می کنند. این زنان زمان بیدار شدن از خواب صورت و دست ها و پاهایشان ورم می‌کند اما کم کم و در طول روز به تدریج از بین می‌رود.البته پزشکان توصیه می‌کنند با اینکه خیلی از این ورمها بی‌خطر است اما حتما باید به پزشک مراجعه کنید که دلیل آن را مشخص کند چون ممکن است این ورمها ناشی از بیماری‌های قلبی، کلیوی و بالا رفتن فشارخون باشد.

بزرگ شدن بینی

بزرگ شدن بینی زنان در بیشتر بارداری‌ها رخ می دهد. در دوران بارداری بیشتر اعضای بدن ورم می کند. مخاط بینی هم همین وضعیت را تجربه می‌کند.در بارداری حدود ۲ تا ۵/۲لیتر به حجم خون اضافه و عروق گشاد می‌شوند، از این از عروق مقداری مایع خارج می‌شود که باعث تورم تمام اندام‌های بدن از جمله بینی می‌شود. خیالتان راحت باشد بزرگ شدن بینی بین ۶ تا ۸ هفته بعد از زایمان از بین می‌رود و دوباره همان دماغ همیشگی را روی صروت می بینید.

جوش و آکنه

شاید جوش و آکنه مشکل خیلی از زنان در این دوره باشد چون هورمون‌های مردانه یا آندروژنیک از جفت ترشح می‌شوند. وقتی هورمون‌های مردانه زیاد می‌شوند جوش‌های صورت هم زیاد می شوند. جوش صورت در بارداری بیشتر در ماه دوم بارداری سر و کله اش پیدا می شود.برای درمان این جوشها بهتر است فقط به توصیه پزشک متخصص عمل کنید و از خودردمانی بپرهیزید، چون استفاده از یکسری محلولها و پمادها ممکن است در دوران بارداری ممنوع باشد.
بیشتر بخوانید: درمان آکنه در بارداری

پر مو شدن صورت

بعضی از زنان در بارداری با مشکل پرمو شدن صورت مواجه می شوند. پرمویی دوران بارداری به دلیل عوامل هورمونی است و ۶ماه پس از زایمان برطرف می‌شود.
همچنین درباره مراقبت از مو در دوران بارداری بخوانید.

بزرگ شدن خال

در دوران بارداری خال‌های تیره بزرگ‌تر یا تیره‌تر می شوند. این تغییرات به‌طور کم و بیش یکسان و متناسب در تمام خال‌های بدن رخ می‌دهد. هر گونه تغییررنگ،خارش، سوزش یا خونریزی شود، حتما باید توسط متخصص پوست بررسی شود.

ورم لبها

در دوران بارداری به دلیل تغییرات هورمونی رگ های خونی رقیقتر می شوند و این یعنی بدن مایعات بیشتری را در بافت ها حفظ می کند. این اتفاق اغلب در اندامهای تحتانی شایع است ، اما می تواند در جاهای دیگر نیز اتفاق بیفتد ، به عنوان مثال انگشتان ، صورت و گاهی لبها.

فواید لیمو ترش در دوران بارداری

لیمو از جمله مرکباتی است که حاوی ویتامین C است. این منبع عالی از مواد معدنی مانند کلسیم، منیزیوم، آهن، پتاسیم و فسفر است. بهتر است با هم برخی از فواید سلامت این میوه را در دوران بارداری بخوانیم:

کاهش تهوع صبحگاهی و یبوست

تهوع صبحگاهی، از دست دادن اشتها، حالت تهوع، استفراغ، افزایش بویایی همه جزو علائم رایج سه ماهه اول بارداری است که تا حدود زیادی با مصرف یک لیوان آب لیموی گرم قابل کنترل و بهبود است.

کنترل فشار خون بارداری با لیمو ترش

هر چه بارداری جلوتر می‌رود، مراجعه شما به متخصص زنان نیز افزایش پیدا می‌کند و بالطبع تعداد دفعاتی که فشار خون شما توسط پزشک کنترل می‌شود نیز، بیشتر می‌شود. نوشیدن آب لیمو به سالم و نرم شدن رگ‌های خونی کمک می‌کند. در حقیقت آب لیمو سفتی سرخرگ‌ها را از بین می‌برد و باعث پایدار ماندن آنها می‌شود.

کاهش تورم پاها

در طول بارداری تقریبا هیچ تسکینی برای ورم پاها وجود ندارد و این وضعیت باعث ناراحتی مادر باردار می‌شود اما یک قاشق چایخوری آب لیمو در آب گرم می‌تواند تا حدود زیادی این مشکل را حل کند. همچنین ترکیبی از آب لیمو و آبغوره به کاهش تورم پاها کمک کرده و راه رفتن را آسانتر می‌کند.
بیشتر بخوانید: راهکارهایی برای کاهش ورم پا در بارداری

کاهش یبوست با مصرف لیمو ترش

آب لیمو یک محرک عالی برای کبد است. زیرا باعث افزایش حرکت روده‌ها می‌شود و حرکات روده تحریک پذیر را تسکین می‌دهد و به هضم بهتر کمک می‌کند. به همین دلیل خیلی سریع یبوست را برطرف می‌کند. در حقیقت یک برش کوچک آب لیمو دارای 0.7 گرم فیبر غذایی است.

بالا رفتن سیستم ایمنی بدن

آنتی اکسیدان‌های موجود در لیمو برای از بین بردن رادیکال‌های آزاد بدن ضروری است چون به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک کرده و روند پیری را به تاخیر می‌اندازد. همچنین وجود مقادیر قابل توجهی ویتامین C در این میوه در مبارزه با عفونت موثر است. یک لیوان آب لیمو می‌تواند باعث رفع خلط می‌شود و راه عبور و مرور هوا را باز می‌کند. به دلیل خاصیت دیورتیک لیمو ترش، آب لیمو کمک می‌کند تا سموم و آنتی ژن را از طریق ادرار از بدن خارج کنید، بنابراین از عفونت‌های ادراری جلوگیری می‌کند.

تغذیه سلول‌های مغز و تقویت استخوان‌ها

میزان پتاسیم موجود در لیمو در تغذیه اعصاب و سلول‌های مغزی جنین موثر است. همچنین، کلسیم و منیزیم موجود در لیمو ترش به رشد استخوان‌های قوی و حفظ آنها کمک کند. از این رو لیمو برای رشد سالم جنین در حال رشد ضروری است.

به روند زایمان کمک می‌کند

در حالی که هیچ چیز نمی‌تواند شما را برای زایمان آماده کند، مخلوطی از آب لیموترش و عسل در آب گرم می‌تواند روند کار را راحت کند. گفته می‌شود نوشیدن این آب هر سه روز پس از اتمام سه ماهه اول بارداری درد زایمان را کمتر می‌کند.

مضرات لیمو ترش در بارداری

در حالی که نوشیدن لیمو ترش در اشکال مختلف در دوران بارداری مزایای زیادی دارد، نگرانی‌های خاصی در مورد مصرف بیش از اندازه آن نیز وجود دارد.

• اسیدیته و سوزش سردل: نوشیدن آب لیمو فقط در برخی از خانم‌ها می‌تواند اسیدیته معده را افزایش دهد. در چنین شرایطی بهتر است لیمو استفاده نشود.
• کلسیفیکاسیون استخوان و دندان: اسید سیتریک موجود در لیمو می‌تواند این شرایط را تشدید کند. رقیق کردن آب لیمو یا نوشیدن این مخلوط فوق العاده رقیق شده با نی می‌تواند به جلوگیری از مشکلات دندانی در دوران بارداری کمک کند. بعد از مصرف آب لیمو حتما آب دهان خود را به خوبی غرغره کنید.
• افزایش خطر ابتلا به بیماری عدم تحمل غذا: امن‌ترین جایی که می‌توانید لیمو مصرف کنید خانه است. از آنجا که در دوران بارداری سطح ایمنی شما پایین می‌آید مصرف آب لیمویی که از بیرون تهیه شده می‌تواند خطرات ناشی از تاثیر باکتری‌هایی از قبیل ای کولای و سالمونلا را افزایش می‌دهد.

اگرچه مصرف لیمو ترش در دوران بارداری بی خطر تلقی می‌شود اما بهتر است قبل از شروع مصرف با پزشک مشورت کنید.