باورهای اشتباه زیادی درباره ی مواد غذایی و تغذیه وجود دارد که همه ی ما از کودکی با آن ها آشنا هستیم. با این حال، طی سالیان، تعداد بیشتری از این باورها توسط علم رد شده است. اما این بدان معنی نیست که همه از این باورهای اشتباه آگاه اند.
در ادامه با تعدادی از این باورهای اشتباه آشنا خواهیم شد.
۱- کرفس کالری سوز است
سال ها است این تصور وجود دارد که برخی مواد غذایی کالری – منفی هستند، یعنی هر چه بیشتر از آن ها بخورید، کالری بیشتری می سوزانید. اما این باور اشتباه است، بنابراین کرفس هم کالری سوز نیست. کرفس به طور قطع ماده غذایی سالمی است چون حاوی مقادیر زیادی ویتامین C، پتاسیم، فیبر و البته آب است.
به خاطر داشته باشید که بدن ما برای فعالیت خود و تولید انرژی، به کالری نیاز دارد. علاوه بر آن، بدن ما حدود ۱۰ درصد از مقدار کالری دریافتی روزانه ی خود را طی گوارش و جذب می سوزاند.
۲- شکلات جوش می آورد
اول باید گفت که به طور قطع هیچ سند و مدرک یا پژوهشی وجود ندارد که بگوید شکلات چگونه باعث جوش می شود. درست است که درون شکلات، نه تنها کاکائو، بلکه قند هم وجود دارد اما باز هم هیچ سند و مدرک محکمی که ثابت کند قند باعث جوش می شود، وجود ندارد. حتی اگر بعد از خوردن شکلات جوش بزنید هم احتمالاً یک تصادف بوده و چیز دیگری باعث آن بوده است. برخی علل اثبات شده ی جوش عبارتند از: مواد غذایی ای که سدیم بالایی دارند، نوشابه های گازدار و محصولات لبنی کم چرب.
۳- تخم مرغ های قهوه ای بهتر از تخم مرغ های سفیدند
تنوع رنگ تخم مرغ ها از گوناگونی نژاد مرغ ها ناشی می شود. جدا از تخم های سفید و قهوه ای، حتی بعضی نژادهای مرغ تخم های آبی یا سبزآبی می گذارند. محیط زندگی مرغ، رژیم غذایی آن و میزانی اضطرابی که متحمل می شود هم می تواند بر روی رنگ پوست تخم آن تأثیر بگذارد. رنگ و اندازه ی تخم مرغ هر چه باشد، همه ی آن ها از ارزش غذایی تقریباً یکسانی برخوردارند.
در تحقیقات صورت گرفته بر روی تخم مرغ های سفید و قهوه ای، هیچ تفاوتی در ترکیب یا کیفیت آن ها دیده نشده است. آنچه بر روی کیفیت یک تخم مرغ اثر می گذارد، محیط رشد مرغ است. اگر مرغ برای گردش و وقت گذرانی زیر آفتاب آزاد باشد، احتمالاً تخم هایش خوشمزه تر خواهد شد.
۴- قهوه جلوی رشد کودک را می گیرد
سال ها قبل این تصور وجود داشت که نوشیدن قهوه باعث از میان رفتن کلسیم بدن و بنابراین، ابتلا به پوکی استخوان می شود. این شایعه نگرانی های زیادی ایجاد کرد، به خصوص در مورد کودکان که در مرحله ی رشد قرار دارند. اما باید توجه داشت که افراد تا قبل از اواخر دوران نوجوانی و اوایل دوران جوانی خود، مصرف منظم قهوه را شروع نمی کنند. تا آن زمان، رشد آن ها به احتمال زیاد به حد کمال رسیده است. به همین دلیل قهوه جلوی رشد را نخواهد گرفت.
حتی اگر اینگونه بود که کودکان گهگاه چند جرعه ای قهوه می نوشیدند، باز هم این موضوع مانع رشد یا افزایش قدشان نمی شد. ژن ها، سلامت کلی و تغذیه ی مناسب، عوامل اصلی تأثیرگذار در قد آینده ی یک کودک هستند.
۵- ماهی و هویج بینایی را تقویت می کنند
اینکه ماهی می تواند بینایی را تقویت کند، یک باور کاملاً اشتباه است، اما چیزی که درست است این است که اسیدهای چرب امگا-۳ درون ماهی ممکن است در سنین بالاتر کمک کننده باشد. تحقیقی نشان داد کسانی که هفته ای دست کم ۲ وعده ماهی مصرف می کردند، احتمال ابتلا به تباهی لکه زرد (نوعی مشکل چشمی) بر اثر بالا رفتن سن در آن ها ۳۹ درصد کمتر است. حقیقت این است که ماهی برای ما مفید است، اما تأثیر جادویی در بینایی ندارد.
در مورد هویج هم این ایده که مصرف آن می تواند بینایی را تقویت کند، در دهه های ۳۰ و ۴۰ میلادی و در اثر پروپاگاندا شکل گرفت. این به معنی بی فایده بودن هویج برای چشم ها نیست، چون هویج حاوی بتاکاروتن و لوتئین است. این دو آنتی آکسیدان می توانند به جلوگیری از آسیب های چشمی ناشی از رادیکال های آزاد کمک کنند.
۶- شیر استخوان ها را محکم می کند
نوشیدن روزانه یک لیوان شیر می تواند مفید باشد چون کلسیم مورد نیاز بدن را فراهم می کند. با این حال، مصرف بیشتر شیر بهتر نیست، چرا که تحقیقی نشان داده نوشیدن روزانه ۳ تا ۴ لیوان شیر، خطر شکستگی استخوان و لگن را افزایش می دهد. به علاوه، همان پژوهش نشان داد زنانی که روزانه ۳ تا ۴ لیوان شیر می نوشیدند، نرخ مرگ و میر در میان آن ها ۲ برابر بیشتر از زنانی بود که روزانه تنها یک لیوان شیر مصرف می کردند. تحقیق دیگری نیز نشان داد مصرف شیر لزوماً خطر ابتلا به پوکی استخوان را کاهش نمی دهد.
۷- زرده تخم مرغ کلسترول خون را بالا می برد
بسیاری معتقدند خوردن زرده تخم مرغ باعث افزایش سطح کلسترول خون می شود، اما شواهد و مدارک کافی در اثبات این موضوع وجود ندارد. درست است که زرد تخم مرغ کلسترول بالایی دارد اما نه آنقدر که کلسترول خون تان را بالا ببرد. بیشتر، مواد غذایی ای که چربی های ترانس و اشباع شده ی زیادی دارند، باعث این مسأله هستند. در حقیقت، یک فرد سالم می تواند هر هفته ۷ عدد تخم مرغ بخورد بدون اینکه مشکلی برای کلسترول یا قلب او ایجاد شود.
حتی اگر کلسترول خون تان اندکی بالا باشد هم خوردن روزانه یک عدد تخم مرغ، ترجیحاً به صورت آبپز، ضرری برایتان ندارد. میزان کلسترولی که بدن روزانه باید دریافت کنند ۳۰۰ میلی گرم است. یک تخم مرغ بزرگ ۱۸۶ میلی گرم کلسترول دارد و میزان کلسترول سفیده ی آن صفر است.
۸- همه ی محصولات کم چرب بی ضررند
صرف کم چرب بودن یک محصول، دلیل بر سالم تر بودن آن نسبت به محصول همتای پرچربش نیست. مثلاً در غلات صبحانه کم چرب شیرین شده، مقادیر زیادی قند افزوده یا فراکتوز وجود دارد که برای دستیابی به همان طعمی که یک محصول پرچرب دارد، اضافه شده اند. محصولاتی مانند ماست و سس های کم چرب هم مملوء از قند هستند. به طور خلاصه اینکه، اغلب محصولات کم چرب، قند افزوده ی بسیار بیشتری دارند.
۹- آجیل چاق می کند
درست است که دانه ها و مغزهای خوراکی کالری زیادی دارند، اما چربی درون آن ها بسیار مفید است و به طور قطع، باعث چاقی نمی شود. بیش از ۲۰ سال تحقیق این موضوع را اثبات کرده است. برعکس، خوردن آجیل به کنترل وزن کمک می کند چون شما را زودتر سیر می کنند و مدت طولانی تری هم سیر نگه می دارند. لازم به ذکر است که آجیل خام و بوداده ارزش غذایی یکسانی دارند.
آنچه که بهتر است از آن دوری کنید آجیل نمکی یا آجیل با انواع روکش های شیرین است. توصیه می شود روزانه ۳۰ گرم آجیل مصرف کنید که معادل ۲۰ عدد بادام، یا ۱۵ عدد بادام هندی و یا ۳۰ عدد پسته است.
