برچسب: سلامت

تعریف آپنه خواب در کودکان

علائم و نشانه‌های آپنه

• خروپف، اغلب همراه با مکث، خراس یا تنفس بریده بریده
• بی‌قراری بسیار در خواب و انتخاب وضعیت‌های خواب غیرمعمول
• تنفس سنگین هنگام خواب
• شب ادراری
• خواب آلودگی در طول روز یا مشکلات رفتاری
• راه رفتن در خواب یا ترس‌های شبانه

درمان آپنه خواب در کودکان

• جراحی برداشتن لوزه
• برداشتن آدنوئید‌های بزرگ

این عمل جراحی معمولا درمان موثری برای اپنه خواب در کودکان است. جراحی معمولا آپنه خواب را در ۷۰ تا ۹۰ درصد کودکان با لوزه و آدنوئید‌های بزرگ درمان می‌کند.

در مورد سایر علل آپنه خواب پزشک ممکن است استفاده از دستگاه CPAP را پیشنهاد کند. در این روش درمانی، فرد یک ماسک در طول خواب روی بینی یا دهان می‌گذارد و این دستگاه هوا را به راه‌های تنفسی کودک پمپاژ می‌کند. در صورتی که وزن زیاد علت آپنه خواب باشد، بسیار مهم است که برای ایجاد تغییرات در رژیم غذایی، ورزش و سایر روش‌های کاهش وزن با یک پزشک مشورت کنید.

جمع بندی

مادر امروزی؛ تصویری که از نو باید ساخته شود!

گفتگو درباره مفهومی به نام “مادر امروزی”، این روزها از بحث‌های داغ فضای مجازی است. گفتگویی که آغازگر آن، صفحه‌ی رسمی “صنایع لبنی رامک” در شبکه‌های اجتماعی بوده است. رامک به عنوان یک برند لبنی از معدود برندهایی‌ست که در تبلیغات خود، یک مادر امروزی را خارج از فضای خانه و خانه‌داری به تصویر کشیده است و نگاهی نزدیک‌تر به واقعیتِ مادران امروزیِ جامعه‌ی ما دارد.

 این نگاه تازه، به نوعی در شکل‌گیری تعریف جدیدی از “مادران امروزی” نقشی فعال دارد و از آنها با ویژگی‌هایی از جمله خلاق، پرتلاش، مستقل، قوی، با مطالعه، فعال، مصمم و آگاه یاد می‌کند. نگاهی که این روزها باعث واکنش مادران امروزی در فضای مجازی شده تا آن‌ها نیز از ویژگی‌های “مادر امروزی بودن” سخن بگویند و به این مهم بپردازند که چه ویژگی‌هایی باعث می‌شود تا خود را یک “مادر امروزی”بنامند.

اهمیت این گفتگو جایی مشخص می‌شود که برند رامک در بیان این دیدگاه، تصویری از مادر ایده‌آل امروزی را به مخاطب دیکته نمی‌کند و تاکید دارد که هر مادر امروزی، دارای ارزشی منحصربفرد است که فقط یک ویژگی برای ارزشمند بودن آن کافیست.

این پویش که نوع بیان و مفهوم آن، کمتر در تبلیغات و فضای مجازی به چشم می‌خورد، در حال برگزاری است و انتظار می‌رود که شروع رویکردی جدید ـ نه فقط برای برند رامک که ـ در نوع نگاه به مادران، در فضای تبلیغاتی جامعه‌ی ما باشد.

میان وعده کودکان

بیا نی نی | بخش مادر و کودک – به دلیل شکل‌گیری عادات غذایی در سنین پایین، از همان زمان کودکی می‌بایست مواد غذایی سالم را در اختیار کودک قرار داد و به تامین مواد مغذی مورد نیاز او در وعده‌های اصلی و میان‌وعده‌های غذایی توجه نمود. استفاده از یک میان‌وعده با ارزش غذایی مناسب نظیر شیر، میوه و خرما در برنامه غذایی کودک موجب رشد جسمی و مغزی او می‌گردد. در حالی که مصرف تنقلات کم‌ارزش به عنوان میان‌وعده موجب کاهش دریافت مواد مغذی لازم از جمله پروتئین، ویتامین و املاح دیگر گردیده و زمینه‌ی تاخیر رشد کودک را فراهم می‌کند.

از سوی دیگر مصرف تنقلات تجاری کم‌ارزش به دلیل زیادی نمک، چربی و شکر و اسانس‌های افزودنی موجب بیماری‌های قلبی، عروقی، چاقی، پرفشاری خون، پوکی استخوان و افزایش کلسترول خون در دوران بزرگسالی می‌شود. به علاوه اینگونه تنقلات دارای افزودنی‌های رنگی، نگهدارنده‌ها و طعم دهنده‌های مصنوعی هستند که مصرف بی رویه آنان موجب پرتحرکی کودکان می‌گردد.

جایگاه و اهمیت میان وعده غذایی در برنامه غذایی کودکان چیست؟

کودکان باید در هر روز حداقل 5 وعده غذا شامل سه وعده اصلی ( صبحانه، ناهار، شام ) و دو میان وعده مصرف کنند. پیشنهاد می‌شود به کودکان طبق برنامه زیر غذا داده شود:

• ساعت 7 صبح: صبحانه
• ساعت 10 صبح: میان وعده
• ساعت 12:30: ناهار
• ساعت 3 بعد از ظهر: میان وعده
• ساعت 6 عصر: شام
• قبل از خواب: میان وعده

در هنگام دادن میان وعده به کودکان به چه نکاتی باید توجه کنیم؟

میان وعده‌ها را از هر 4 گروه اصلی غذایی (شیر و لبنیات، گروه نان و غلات،گروه گوشت، حبوبات، تخم مرغ، مغزها، گروه میوها و گروه سبزی‌ها) انتخاب نمایید تا تنوع و تعادل در رژیم غذایی او ایجاد شده و بخشی از مواد مغذی مورد نیاز از این طریق تامین گردد.

•  حداقل پانزده دقیقه زمان برای خوردن میان‌وعده در نظر بگیرید.
•  بین وعده‌های اصلی و میان‌وعده، حداقل 2 ساعت فاصله بگذارید. در صورتی که فاصله مصرف میان‌وعده تا وعده غذایی اصلی کم باشد کودک احساس سیری کرده و از مصرف غذاهای اصلی خوداری می‌کند.
•  میان وعده‌هایی نظیر شکلات، آب نبات، شیرینی و چیبس فقط حاوی انرژی بوده و ارزش غذایی دیگری ندارد. بنابراین از دادن آن به کودک خود داری کنید زیرا سبب اضافه وزن و چاقی او می‌شود.
•  میان وعده می تواند عادات غذایی درست یا نادرست را در کودک ایجاد نماید. با توجه به این‌که کم‌خونی ناشی از فقر آهن یکی از مشکلات تغذیه‌ای کودکان می‌باشد و یکی از دلایل اصلی آن استفاده از برنامه غذایی نامناسب است، انتخاب میان وعده مناسب مانند انواع خشکبار و مغزها (پسته، بادم، گردو، فندق و…) همراه با میوه‌ها موجب افزایش آهن دریافتی کودک می‌گردد.
•  اگر کودک در بین وعده غذای اصلی و میان وعده احساس تشنگی کرد به او آب بدهید زیرا در صورت مصرف آبمیوه احساس سیری کرده از مصرف غذای اصلی خودداری خواهد کرد.

 

کدام میان وعده‌ها برای کودکان مناسب هستند؟

بیش فعالی چیست؟

مراقبت‌ها و داروها بیش فعالی در کودکان

بيشتر داروهايی که برای بیش‌فعالی تجويز می‌شوند، درکنترل علائم بیماری به کودک کمک می‌کنند. بعضی از داروهای این بیماری بر مواد شيميايی مغز که اسمشان انتقال‌دهنده‌های عصبی است، اثر می‌گذارند. انتقال‌ دهنده‌های عصبی به ارسال پيام بين سلول‌های عصبی در مغز کمک می‌کنند. تجويز يک دوز مناسب از دارو می‌تواند به کودک بيش‌فعال در داشتن تمرکز بيشتر کمک کند.

داروهای محرک (Stimulants): داروهایی که معمولا برای درمان اختلال کم توجهی و بیش فعالی تجویز می شوند، عملکرد مغز را تحت تاثیر قرار می دهند. داروهایی که بیش از همه برای این منظور مورد استفاده قرار می‌گیرند، محرک‌ها هستند. در صورتی که داروهای محرک به درستی مصرف شوند، در ۸۰ درصد از بیماران علایم را کاهش می‌دهند. داروهای این گروه شامل متیل فنیدیت، آمفتامین و پمولین هستند. عوارض ناخواسته، اما شایع این داروها شامل بی‌خوابی، کاهش اشتها، کاهش وزن، سردرد، افزایش فشارخون و تحریک پذیری است.

احتمال بروز اختلالات رشد به دنبال مصرف این داروها مورد بحث است. داروهای محرک را باید با معده خالی مصرف کرد و تجویز آنان در مبتلایان به فشارخون بالا یا اختلالات قلبی عروقی ممنوع است. داروی محرکی که بیش از همه مورد استفاده بیماران اختلال کم توجهی و بیش فعالی قرار می گیرد و در ضمن بیشتر از سایر داروها روی آن مطالعه شده، متیل فنیدیت نام دارد. در مقام دوم آمفتامین‌ها هستند. متیل فنیدیت شامل اشکال کوتاه، متوسط و طولانی اثر است. پمولین، به دلیل عارضه به اثبات رسیده اختلال عملکرد کبدی آن به عنوان خط اول درمان درنظر گرفته نمی شود. در مصرف کنندگان این دارو مانیتورینگ کبدی باید صورت گیرد.

اشکال کوتاه اثر (با قابلیت رهش سریع)، اولین داروهایی بودند که مورد استفاده قرار گرفتند. شروع اثر آنها در عرض ۳۰ تا ۶۰ دقیقه است و اثرشان طی ۲ تا ۶ ساعت پایان می یابد. اوج اثربخشی بالینی این داروها معمولا یک تا دو ساعت پس از مصرف مشاهده می‌شود. بنابراین در کودکان مدرسه‌ای زمان مصرف دارو در کارایی آنها بسیار موثر است. به دنبال کاهش غلظت پلاسمایی، پس از ۵ تا ۶ ساعت، اثرات دارو از بین می‌روند. بنابراین ممکن است تجویز چند دوز دارو طی شبانه روز لازم باشد. نکته دیگر آنکه احتمال سوء مصرف در مورد اشکال کوتاه اثر بیشتر است. این مشکلات در مورد اشکال کوتاه اثر، باعث گرایش به تولید اشکال با طول عمر بیشتر شد.

اشکال متوسط الاثر که آهسته رهش نیز نامیده می‌شوند، شروع اثری ظرف مدت ۶۰ دقیقه دارند و طول اثر آنان ۶ تا ۸ ساعت است. اثر طولانی‌تر دارو، نیاز تجدید دوز روزانه را کمتر می‌کند و به دو دوز در روز می‌رساند. اشکال متوسط الاثر را نمی‌توان جوید یا خرد کرد. بنابراین احتمال سوء مصرف آنان کم است. هرچند که مطالعات نشان داده‌اند اشکال متوسط الاثر در مقایسه با اشکال سریع الاثر اثربخشی کمتری دارند.

طی پیشرفت‌های بعدی صنعت داروسازی اشکال با قابلیت رهش کنترل شده یا اشکال طولانی اثر وارد بازار شدند. این اشکال دارویی شروع اثر سریعی دارند و طول مدت اثر آنها تا ۱۲ ساعت است. رضایت بیماران از مصرف اشکال یکبار در روز بیشتر گزارش شده است. اشکال ترکیبی نظیر متیل فنیدیت متادات (شامل ۳۰ درصد شکل سریع الاثر و ۷۰ درصد آهسته رهش)، ریتالین LA و فوکالین XR نیز در مراحل بعدی به بازار عرضه شدند. اشکال با قابلیت رهش اسموتیک (آزادسازی جداره خارجی در عرض یک ساعت و آزادسازی بقیه بخش ها طی ۵ تا ۹ ساعت) و نیز برچسب پوستی این ترکیبات نیز در بازار دارویی جهان موجود هستند.

با تمام این تفاسیر، یک سوم افراد مبتلا به اختلال کم توجهی و بیش فعالی به داروهای محرک پاسخ درمانی مطلوب نمی‌دهند یا نمی‌توانند این داروها را تحمل کنند. در صورت بروز چنین وضعیتی، ابتدا داروی محرک دیگری باید قبل از تغییر گروه دارویی جایگزین شود.

داروهای غیرمحرک (Non-Stimulant):اولین داروی غیرمحرک که از سوی اداره نظارت بر غذا و داروی آمریکا برای درمان اختلال کم توجهی و بیش فعالی مورد تایید قرار گرفت، آتوموکستین بود. این دارو یک مهارکننده بازجذب نوراپی نفرینی است. آتوموکستین نیز مانند داروهای محرک نباید در مبتلایان به فشارخون بالا یا سایر مشکلات قلبی عروقی تجویز شود. با تجویز روزانه یک یا دو قرص، آتوموکستین در درمان کوتاه و درازمدت بیماران موثر است. در مقایسه با اشکال مختلف متیل فنیدیت، آتوموکستین داروی ضعیف‌تری نیست و در مقایسه با شکل سریع الاثر این دارو برابر است. عوارض شایع گزارش شده به دنبال مصرف این دارو عبارت اند از دیس پپسی، تهوع، استفراغ، کاهش اشتها، دردشکم و سردرد. لازم به ذکر است که آتوموکستین تنها داروی مورد تایید FDA در این زمینه محسوب می‌شود که هشدار در زمینه بروز افکار و رفتارهای مرتبط با خودکشی در برگه اطلاعات دارویی آن ذکر شده است.

سایر گروه های دارویی: سایر گروه‌های دارویی که برای درمان این اختلال تجویز می‌شوند، عبارت‌اند از داروهای ضد افسردگی، هرچند هنوز برای درمان اختلال کم توجهی و بیش فعالی مورد تایید FDA قرار نگرفته‌اند، ولی اثرات آنها در بازجذب نوراپی نفرین و دوپامین کاربردشان را در درمان این بیماری توجیه می‌کند. داروهای ضدافسردگی سه حلقه ای نظیر دزیپرامین، ایمی پرامین و نورتریپتیلین برای درمان اختلال کم‌توجهی و بیش‌فعالی تجویز می‌شوند.

کلونیدین و گوانفاسین دو داروی کاهنده فشار خون هستند که در کودکان خردسال مبتلا مورد استفاده قرار می‌گیرند. کلونیدین برای درمان این بیماری مورد تایید FDA نیست، ولی گوانفاسین به شکل آهسته رهش و یکبار در روز آن، در سپتامبر ۲۰۰۹ میلادی مورد تایید قرار گرفت. کاربرد اسیدهای چرب امگا ۳ در بهبود علایم این بیماری هنوز مورد بحث است.

رفتار درمانی در کنار دارو درمانی برای درمان بیش فعالی

تقریبا همه مادران کوشش دارند که رابطه آنان با فرزندانشان تا حد امکان مطلوب باشد. در
این رابطه فقط مادر دخالت ندارد، بلکه کودک نیز در این امر سهیم است. بنابراین لازم
است بعضی از خصوصیات اخلاقی کودک را در سنین مختلف مورد مطالعه قرار دهیم و هر قدر
مادر در این خصوصیات آگاهی کامل‌تری داشته باشد، بهتر می‌تواند با او کنار بیاید، اگر
بداند که با وجود همه کوشش‌های او باز هم همه چیز آرام و بی دردسر نخواهد بود در این
صورت با مشکلات، رابطه صحیحی برقرار خواهد ساخت.

رفتار مادر با کودک شیرخوار

هر
کودک شیرخواری حسب تفاوت‌های فردی در برخورد با مادر برای ارضای نیازهای فیزیولوژیکی‌،
رفتار خاصی دارد. در این خصوص مادران باید بگذارند تاکودک خود برنامه غذایش را تنظیم
کند و تقاضای طبیعی‌اش معین کند که چه موقعی باید بخورد و بخوابد. اما در حقیقت این
مساله تمام هدف نیست، بلکه نیمی از آنست. روش بزرگ کردن کودک، بنا به عکس العمل او
در برابر احتیاجات طبیعی و فطری کودک و بر حسب نظم و ترتیب آن‌ توسط مادر تنظیم می‌گردد.
در این صورت هر نوع نیاز کودک برآورده می‌شود.

بعضی
از کودکان، تابع نظم مادرند و بعضی در این قالب نمی‌گنجند. آنچه ما در جستجوی آن هستیم،
ترکیبی از این دو حالت است. یعنی تنظیم شخصی و خود به خود کودک که شامل نیروهای داخلی
و خارجی هر دو است. گاهی تقاضای کودک، مافوق توانایی مادر است، در این صورت مادر باید
خود را در برابر تقاضاهای زیاد طفل ، محافظت کند. البته هدف اصلی سازش و تطابقی است
که بین طرفین برقرار می‌شود، ولی اگر کودک نسبت به تعدیل تقاضاهای خود، استعداد و توانایی
نشان ندهد، این وظیفه مادر است که اقدام نماید و در مقابل تقاضاهای کودک، خودداری نشان
دهد. چنین حالتی فقط تملق به زمان شیرخوارگی ندارد، بلکه متعلق به تمام سال‌های برخورد
است.

رفتار مادر با کودک 18 ماهه چگونه باید باشد؟

کودک هیجده ماهه در حالی‌که ظاهرا بزرگ شده است و کاملا جست و خیز دارد ولی از نظر روابطش با مادر خیلی شبیه بچه‌ شیر خوار است. او دوست دارد بیشتر بگیرد تا بدهد. او از چیزهایی که می‌داند و می‌تواند، استفاده کافی می‌کند و نیازها و احتیاج‌های خود را به سایرین می‌فهماند. او بوسیله اشاره و تلفظ کلماتی مانند «آه ـ آه» به سرعت منظور خود را می‌فهماند. جواب «نه» را از دیگران به راحتی قبول نمی‌کند. می‌داند که کلمه «نه» راحتترین و متداول‌ترین کلمه‌ای است که بکار می‌رود.

کودک
هیجده ماهه وقتی راه می‌رود، با حرکت پاها فکر می‌کند و دوست دارد هر چه به دستش می‌رسد،
بگیرد. احساس او نسبت به زمان بسیار کم است. او هر چه را که می‌خواهد، همین الان می‌خواهد.
مدتی نخواهد گذشت که کودک هیجده ماهه بر اثر رشد، این مراحل را پشت سر می‌گذارد و در
سن دو سالگی مادر می‌بیند که او اخلاق خوشی دارد و آدم مطیعی است.

روانشناسی کودک
بیست و یک ماهه

کودک
در این سن دوست دارد هر چه که مورد علاقه‌اش است همراهش باشد. از تغییر وضعیت ناراحت
است و چون گنجینه‌ای لغات او کامل نیست، نمی‌تواند منظورش را بفهماند بنابراین به گریه
و ناسازگاری کردن متوسل می‌شود. مادر خوب و والدین آگاه، سعی دارند منظور کودک را به
سرعت درک و عملی کنند. چون در غیر این صورت با لجبازی و ناسازگاری کودک روبه رو خواهند
شد. امنیت کودک وقتی عادی است که همه چیز مثل سابق باشد. از تغییر جا یا تغییر لباس
و غذا متنفر است.

کودک
دو ساله باهوش من

برای
یک کودک دو ساله، برعکس کودک هیجده ماهه، اطاعت ، کاری دلپذیر و آسان است. گذشت شش
ماه به کودک این را می‌دهد که در مقابل والدینش فرمان‌بردار خوبی باشد. کودک در دو
سالگی بیشتر اوقات شنونده و اجرا کننده بسیار خوبی است. این حالت‌ها جزء ذات کودک است،
و اگر والدین بدانند که در چه مدت این تغییرات صورت می‌گیرد تقاضاها و انتظارهای خود
را از کودک با امکانات و قدرت او تطبیق می‌دهند و در نتیجه در امر تربیت او توفیق‌های بیشتری عایدشان می‌شود.

لجبازی کودک
دو سال و نیمه

کودک
در این سن، منفی‌باف، لجوج و سرسخت است. اگر مادر بخواهد با عجله لباس او را تنش کند،
کودک فریاد می‌زند: «خودم می‌خواهم بپوشم» و اگر پدر به او بگوید: «لباست را بپوش»
خواهد شنید که می‌گوید: «می‌خواهم مامان لباس تنم کند.» اگر مادر به طرف او رود بابا را می‌طلبد و به عکس اگر بابا به طرفش برود، مامانش را
می‌خواهد. او در دنیایی از تضاد سیر می‌کند. و این کلمات بر زبان او جاری است: «می‌کنم
.. نمی‌کنم .. می‌خواهم .. نمی‌خواهم .. می‌توانم .. نمی‌توانم .. بله .. نه»

در
تمام دستورها، خواهش و تقاضاهایش تکبر و غرور زیاده از حدی دیده می‌شود. لذا مادر باید
به جای نشستن و غصه خوردن، راه و روش تسلط بر فرزند را بیاموزد و این مطلب را همواره
در نظر داشته باشد، سعی کند کودک حرف‌های او را بدون چون و چرا بشنود و به عکس در مقابل
کارهای بی‌اهمیت تسلیم شود. مثلا «بگوید: البته … بله قربان … حتما»

مادران
باید به خاطر داشته باشند که کودک دو و نیم ساله ساله ممکن است. رفتارش با شما بسیار خوب یا بد
باشد، اما او شما را بسیار دوست دارد و تمناهای زیادی از شما دارد. جالب‌ترین استعدادهای
خود را می‌خواهد به شما نشان دهد و دوست ندارد آنها را حتی پدرش ببیند. اگر گاهی وقت‌ها
که شما را خیلی ناراحت و خسته کرده، فرصتی بدست آورده و قدری استراحت کنید تا با صبر
و حوصله بیشتری به سوی او بازگردید.

رفتار با کودکان دو و نیم تا سه ساله

بسیاری
از کودکان در این سن در مرحله عجیبی قرار می‌گیرند، آنها میل دارند به زمان شیرخوارگی
برگردند، از نظر احساسی می‌توانند این مرحله را با مادر تجدید کنند. دوست دارند دوباره
از پستان مادر شیر بخورند، خود را در آغوش مادر جای دهد، برایش بسیار دلپذیر خواهد
بود. کودک دو و نیم ساله‌ای به مادرش می‌گفت: «من کوچولو هستم» نمی توانم حرف بزنم. دندان
ندارم غذا بخورم. دوست دارم شیر بخورم»

آنها
دوست دارند در کالسکه بخوابند و از شیشه بوسیله پستانک شیر بخورند. وقتی مادری این
نیاز کودک خود را بداند، سعی در برطرف کردن آن کرده و به موقع او را از این تخیل بی‌جا
نجات می‌دهد. اغلب مادران‌، کودک در این سن را مسخره کرده و با توجه به کودکان دیگر
خود، حس حسادت آنان‌را تحریک و حسود بار می‌آورند. اما اگر کودک از زنده کردن دوران
شیرخوارگی خود به اندازه کافی تجربه بدست آورد، خواهد توانست رشد کند و مستقل تر و
بالغ تر بشود و سپس همواره به جلو نگاه کند نه به عقب.

کودک
سه ساله با هوش

این
سن برای مادر و فرزند دوره آرام و رضایت بخشی است. کودک از کلمه «ما» بسیار استفاده
می‌کند. اغلب وجود مادر را بر خود ترجیح می‌دهد. کودک در ابتدای مرحله سه سالگی روی
کلمه «من» و احتیاجات شخصی خودش متمرکز است، بعد روی کلمه «شما» و تقاضای او بر «شما»
تکیه دارد و بالاخره به مرحله دوستانه و مشترک می‌رسد. او در جهت متضاد گم نمی‌شود
و سعی ندارد که هر دو جهت را انتخاب کند بلکه یک جهت را انتخاب کرده و روی آن می‌ایستد.
گاهی والدین می‌توانند با فرزند سه ساله خود چانه نزنند. او را متقاعد کرده و به
امید پاداش به انجام کاری مجبور سازند.

در
سه سالگی قدرت بکارگیری کلمات به نحو قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌یابد. او می‌تواند در
جواب سخن سایرین حرف بزند. میل فراوان دارد در اموری که جنبه امر و بهره در آینده دارد،
شرکت کند. کودک سه ساله گاهی که با دلیل و منطق صحبت می‌کنید، بخوبی گوش می‌دهد و
حتی گاهی اوقات ممکن است اگر دلیل خوبی برایش بیاورید کارهایی را که انجامش را دوست
ندارد، به راحتی انجام دهد. تقاضای او از بزرگترها خیلی کمتر از سابق و کنار آمدن با
او آسانتر است.

کودک
سه و نیم ساله من

در
این سن کودک دوست دارد در خیال خود از والدین دوست خیالی بسازد و با آن‌ها در خیال
بازی کند، به آنها غذا بدهد و دست و صورتشان را بشوید و خشک کند، به نوازششان بپردازد.
وقتی والدین در کنار او آرام نشسته‌اند و بدون توجه به دنبال کار خود می‌روند، داد
کودک بلند می‌شود و گریه را سر می‌دهد و می‌گوید: «مادر چرا رفتی؟ من که با تو کاری
نداشتم من به تو غذا می‌دادم. تو با رفتنت بازی مرا خراب کردی.«

والدین
فکر می‌کنند که وضع روحی کودکشان متزلزل و مضطرب است، در صورتی چنین نیست، والدین باید
بدانند معمولا کودکان در این سن با دوستان خیالی خود مدتها بازی می‌کنند و هر کدام
نوعی دوست خیالی دارند. این مرحله مرحله طبیعی رشد است و از خصوصیاتش اینگونه بازی‌هاست. هیچگاه نباید باعث نگرانی والدین شود و احتیاج به درمان ندارد و خود به خود بر
اثر رشد و بطور طبیعی اصلاح خواهد شد.

رفتار با کودک
چهار ساله

وقتی
کودک چهار ساله می‌گوید: «مامانم اینطور می‌گوید» مثل آنست که بزرگترین مرجع صلاحیت‌دار دستوری صادر کرده است و دیگر جای هیچ‌گونه بحث و گفتگویی نیست. وقتی در این سن در
کودکستان، کودک به مربی خود می‌گوید: «مامانم
گفته ساعت 9 باید شیرینی بخورم» بهترین دلیل را برای او آورده است. کودک برای هم‌بازی
خود بزرگترین دلیل را می آورد وقتی به او می‌گوید: «مامانم می‌گوید شماها باید این
کار را بکنید» بچه‌های دیگر هم ممکن است حرف او را قبول و به عنوان دلیل بپذیرند.
ولی کودک چهار ساله موجود کاملا ثابتی نیست. ممکن
است تصور کنید که اگر مادر تا این اندازه برای کودک صلاحیت و مرجعیت دارد، باید انتظار
داشت کودک در کلیه موارد به حرف او گوش دهد، اما ابدا اینطور نیست. در هر سنی ممکن
است کودک بعضی اوقات مقاومت به خرج دهد ولی ورد زبان بچه چهار ساله، عباراتی است از
قبیل: «نه … نخواهم کرد» یا حتی: «مگر مجبورم کنی.» در بعضی از سنین کودک مقاومت
به خرج می‌دهد، چون نمی‌خواهد کاری را که از او خواسته‌اند، انجام دهد. ولی اغلب اوقات
چنان می‌نماید که کودک چهارساله مقاومت می‌کند. چهارسالگی سن قید ناپذیری کودک است.
او احساس می‌کند نیرویی او را وادار می‌کند که از زیر بار هر گونه قیدی شانه خالی کند
و از سر کشی و تمرد خوشش می‌آید. با این سرکشی کودک هر طور که صلاح می‌دانید،
رفتار کنید ولی مقاومت او را زیاد جدی نگرید.

کودک
پنج تا شش ساله

در پنج سالگی کودک مطیع و دوست داشتنی است
و مادران می‌گویند آنها در این سن مانند فرشتگان هستند. اما در شش سالگی درست بر
عکس می‌شوند. کودک شش ساله نه تنها با مادرش رقابت می‌کند بلکه در برابر دستورهای او
نیز مقاومت می‌نماید. در صورتی که کودک پنج ساله سعی دارد، فعالیت خود را همگام با
مادر انجام دهد و از او الگو بگیرد؛ کودک شش ساله، دوست دارد همه تقصیر را به گردن
مادر اندازد و برای هر چیز او را سرزنش کند. شش سالگی سن احساسات شدید و غالبا متضاد
است.

کودک
شش ساله در حالیکه مادر خود را سخت در آغوش دارد و می‌گوید: «ترا از هر کس در دنیا
بیشتر دوست دارم» و مادر نیز از حرف کودکش خوشحال می‌شود، لحظه‌ای دیگر درست کاری
مخالف سخن خود را انجام می‌دهد و می‌گوید: «مادر از تو بدم می‌آید» و مادر در این حالت
ناراحت و افسرده می‌شود. در حالی که هیچیک از دو حالت مادر منطقی نیست. زیرا کودک
او در سنی است که احساساتی بوده و احساسش بر عقلش غلبه دارد. بنابراین سخن‌های او پایه
و اساسی ندارد و مادر باید بداند، اطاعت نکردن کودک در این سن جسورانه‌ترین کاری است
که کودک برای رسیدن به رشد انجام می‌دهد.

روانشناسی کودک
هفت ساله

در
این سن کودک از همه شکایت دارد و احساس می‌کند که همه با او دشمن هستند و هر کس در
هر موقعیتی می‌خواهد او را اذیت کند. این‌ها از خصوصیات یک کودک هفت ساله است. بسیار
حساس است و همیشه جنبه‌های منفی قضایا را در نظر می‌گیرد. بنابراین همیشه رنجیده و
غمگین است. کودک شش ساله یک انسان جسور و متجاوز است ولی در هفت سالگی تمایل کودک درست
عکس آنست و همیشه در برخورد با مسائل غرولند کنان عقب نشینی می‌کند، از والدین خود
بیشتر از همه شکایت دارد و گاهی فکر می‌کند که آنها اصلا او را دوست ندارند. حتی آنهایی
که خیلی درونگرا باشند، خود را بچه سر راهی پنداشته و سپس از خانه فرار می‌کنند. والدین
از تخیل یک کودک هفت ساله در حیرت می‌شوند و گاهی ناامیدی‌های او را به باد تمسخر می‌گیرند
که درست باید عکس این عمل را انجام دهند و با او همدردی کنند تا از این طریق حالات
یاس او را از بین ببرند.

رفتار شناسی کودک
8 ساله

کودک
در سن 8 سالگی احتیاج شدید به یک رابطه عمیق دارد. از این رو به پدر یا مادر چسبندگی
عجیبی پیدا می‌کند. در برابر قبول رد تقاضاهایش حساس است و کوچکترین تغییر قیافه والدین
را درک می‌کند. آرزوی نزدیک بودن به مادر آنقدر برای او زیاد است که اغلب اوقات یک
حالت آمیختگی بین او و مادرش بوجود می‌آید. اگر این علاقه بعد از مدتی فروکش نکند،
باید نگران بود و برای درمانش اقدام کرد. این حالت فقط در حوالی هشت سالگی رخ می‌دهد
و به زودی رد می‌شود. یک مادر خوب در این حالت با اینکه سماجت کودکش او را خسته می‌کند،
با دادن یک پاداش مناسب می‌تواند نیاز او را برای برقراری یک رابطه عاطفی ارضا نماید و راه را برای روابط فردی او در آینده
هموار سازد.

رفتار با کودک
نه ساله

در
این سن کودک تمایل شدیدی به مستقل بودن دارد. اگر استقلالش حفظ شود شخصیتی متعادل و
دوست داشتنی خواهد یافت و گرنه پرخاشگر و ناسازگار جلوه می‌کند. در این سن کودک مصاحبت
با مادر را دوست ندارد و میل ندارد با او مشورت کند، دوست دارد بیشتر با دوستانش باشد.
نظر آنان بر همه کس حتی از مادر بالاتر است. اگر زیاد به کودک نه ساله خود دستور دهید،
سرکشی نشان می‌دهد. دقت کنید و ببینید آیا واقعا دستورتان لازم است، یا اینکه تنها
می‌خواهید خود و فرزندتان را متقاعد کنید که شما هنوز فرد مافوق هستید. تمایل فرزند شما در نه سالگی بیستر برقرار کردن
ارتباط با دوستان خود است.

تربیت کودک
ده ساله

کودکان
در این سن اغلب منتظرند ببیند مادرشان چه دستوری می‌هد تا آن را انجام دهند، اگر مادری
بگوید: «چنانچه این درس را سه مرتبه بخوانی یاد خواهی گرفت» کودک بدون کم و کاست آن
را انجام می‌دهد. ده سالگی از نظر رابطه مادر و کودک دوره خوش و مانند دوران پنج سالگی، مطابق دلخواه مادر است. کودک از مادر اطاعت و دوست دارد دستورهایش را مو به مو اجرا
کند.

فرزند 11 تا 15 ساله

در
این سن کودک زیاد به مادر توجه ندارد. او در آستانه بلوغ است مسائل رشد، دگرگونی‌هایی
در او بوجود آورده که حالت دگرگونی به او می‌دهد. دیگر مادر برای او مطرح نیست. حتی
مسائلی که از نظر زناشویی از دوستانش می‌شنود برای لحظاتی او را از والدین خود متنفر
می‌کند. در هر صورت والدین باید بدانند که در این سن به حریم خلوت کودک تجاوز نکنند
زیرا در آنصورت رابطه عاطفی آنها گسته خواهد شد.

منبع: دانشنامه رشد