دسته: شیرخوار و نوپا

شیر مادر یک منبع تغذیه ای مورد نیاز نوزاد با خواص تقویت ایمنی و محافظت نوزاد در برابر بیماری است. اگر شیرمادر را می‌دوشید باید جایی برای نگهداری آن داشته باشید تا شیر مادر هم خوب بماند و هم کیفیتش را از دست ندهد. به همین دلیل کیسه نگهداری از شیر مادر گزینه مناسبی است که اتفاقا فراوانی انتخاب در مورد آنها وجود دارد. برای کسب اطلاعات در مورد کیسه نگهداری شیر مادر بهتر است به ادامه مطلب توجه کنید.

کیسه نگهداری شیر مادر چیست؟

کیسه نگهداری شیر مادر یک کیسه پلاستیکی است که برای نگهداری شیر مادر طراحی شده است. این کیسه‌ها استریل شده، یکبار مصرف و برای استفاده در فریزر ایمن هستند. برخی از این کیسه‌ها را می‌توان مستقیم در فرایند پمپاژ شیر استفاده کرد و برخی دیگر به این صورت است که ابتدا باید آن را در ظرف دیگری پمپاژ کنید و بعد به کیسه ذخیره شیر مادر منتقل کرد. به طور کلی شما می‌توانید شیر را در هر ظرفی پمپ کنید و بعد به کیسه نگهداری شیر منتقل کنید.

مزایا و معایب کیسه نگهداری شیر

مزایای استفاده از کیسه نگهداری شیر عبارت است از:

• ارزان
• راحت
• یکبار مصرف
• کم حجم
• گرم شدن سریعتر شیر در آن

از جمله معایب استفاده از این کیسه نگهداری هم می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• ناسازگار با محیط زیست
• احتمال نشتی و شکستن
• احتمال عدم امکان پمپ شیر به طور مستقیم

آیا یک کیسه را می‌توان دوبار استفاده کرد؟

کیسه نگهداری شیر مادر را دوباره استفاده نکنید چون قابل استفاده مجدد نیستند. این کیسه‌ها به اندازه کافی ارزان هستند که بتوانید آنها را عمده خریداری کرده و یک بار مصرف کنید. حواستان باشد از کیسه نرم پلاستیکی استفاده نکنید. برخی از کیسه‌های پلاستیک ساندویچ شبیه کیسه نگهداری شیر مادر هستند اما در اصل شبیه نیستند. این کیسه‌ها برای نگهداری از شیر مادر تهیه نشده‌اند.

در هر کیسه چقدر شیر می‌توان نگهداشت؟

مقداری شیر در کیسه نگهدارید که می‌خواهید در یک وعده تغذیه نوزاد به او بدهید. چون نمی‌توانید شیر مادر را دوباره فریز کنید بهتر است 2 تا 4 اونس شیر در هر کیسه نگهداری شیر قرار دهید. شیر تازه را می‌توان در دمای اتاق تا 4 ساعت و در یخچال تا 4 روز و در فریزر 6 ماه نگهداری کرد.

آیا این کیسه‌ها تاریخ انقضا دارند؟

کیسه نگهداری شیر تاریخ انقضا ندارند و هر زمان می‌توان از آنها استفاده کرد. این کیسه‌ها اگر در محیط خشک و به شکل باز نشده نگهداری شوند هیچ محدودیت زمانی برای استفاده ندارند.

چطور از شیر داخل کیسه نگهداری شیر استفاده کنیم؟

روی کیسه شیر مادر را با آب گرم، گرم کنید و تا 24 ساعت بعد آن را استفاده کنید. اگر به شیر مادر فوری نیاز دارید آن را از فریزر خارج کنید و زیر شیر آب گرم قرار دهید تا به دمای محیط برسد. به هیچ عنوان شیری را که یک بار گرم کرده‌اید دوباره در فریزر قرار ندهید. یادتان باشد شیر مادر را به هیچ عنوان در مایکروویو گرم نکنید. بهتر است از کیسه نگهداری 2 تا 4 اونسی استفاده کنید و کمی از بالای آن را خالی بگذارید زیرا زمانی که شیر یخ می‌زند، گسترده می‌شود. حتما تاریخ پمپاژ شیر را درکیسه را بنویسید.

آیا از هر نوع کیسه‌ای می‌توان استفاده کرد؟

نمی‌توان از هر نوع کیسه‌ای برای نگهداری از شیر مادر استفاده کرد به دلیل اینکه می‌تواند شیر را آلوده کند. باید حتما از برندهای کیسه نگهداری شیر استفاده کنید شاید لازم باشد شیر را در ظرفی پمپ کرده و بعد آن را به کیسه نگهداری منتقل کنید. اگر می‌خواهید شیر را مستقیم داخل کیسه پمپ کنید باید از کیسه‌هایی استفاده کنید که برای این کار تهیه شده‌اند.

مزایای شیر مادر یکی دوتا نیست. یعنی با پیشرفت علم، شناخت این مزایا هم پیشرفت می‌کند و هر چند وقت یک بار نتیجه یک پژوهش درباره فواید شیر مادر منتشر می‌شود. شیر مادر از ضریب هوشی گرفته تا سیستم ایمنی بدن نوزاد را تقویت می‌کند و مثل یک واکسن قوی جلوی خیلی از بیماری ها را می گیرد. فواید شیر مادر برای نوزاد خیلی زیاد است، اما در این مطلب مهمترین نکاتی که باید درباره شیر مادر بدانید، گرد آوری شده است.

فواید شیر مادر برای نوزاد

محققان معتقدند شیر مادر بهترین غذا و همزمان بهترین مکمل غذایی، قرصهای ویتامین و مواد معدنی است.

• همیشه در دسترس است

هیچ فاصله ای بین نوزاد و غذایی که می خورد نیست. کافی است مادر نوزادش را به آغوش بگیرد. غذا آماده است. شیر مادر همیشه تمیز، بدون آلودگی، بدون خطر مسمومیت و با درجه حرارت مناسب و بدون نیاز به تجهیزات خاص، در دسترس کودک است.

• به اقتصاد خانواده کمک می‌کند

شیر خشک بسته به نیاز نوزاد بین ۱۵ تا ۶۲ هزار تومان قیمت دارد. یک حساب سرانگشتی نشان می دهد که تغذیه نوزاد با شیر مادر می تواند خیلی از هزینه های خرید شیر خشک و شیشه شیر و سر شیشه را کم کند. قیمت یک قوطی شیر خشک نان حدود ۲۳ تا ۳۰هزار تومان است . بر حسب نیاز نوزاد که باید در هر وعده بین ۶۰ تا ۹۰ میلی لیتر شیر خشک بخورد، باید هفته ای دو قوطی شیر خشک بخرید. یعنی هفته ای ۴۶ تا ۶۰هزار تومان که می شود ماهی حدود ۲۰۰ تا ۲۴۰ هزار تومان.یادتان باشد تعداد مصرف شر خشک با افزایش سن نوزاد بیشتر می شود.

• شیر مادر سیستم ایمنی بدن نوزاد را تقویت می‌کند

هیچ چیزی مهمتر از تقویت سیستم ایمنی بدن نوزاد نیست.تغذیه با شیر مادر به بهبود ایمنی، جلوگیری از بیماری های مزمن کمک می کند. یعنی در زمان شیر دهی قدرت ایمنی مادر از طريق آنتی بادی های موجود در شیر به نوزاد منتقل می شود.به همین دلیل کودکانی که از شیر مادر تغذیه می کنند کمتر به پزشک مراجعه می کنند. یعنی کمتر به بیماری های آسم، بیماری های تنفسی ، اختلالات معده و آلرژی مبتلا می شوند. شیر مادر باعث تقویت سیستم گوارش نوزاد هم می شود.شیر مادر از معده و روده نوزاد در برابر باکتریهای خطرناک جلوگیری می کند. یکی از مهم ترین آنتی بادی هایی که شیر مادر دارد، ایمونوگلوبولین است این ماده با ایجاد یک لایه محافظ در غشاء روده، بینی و گلو، نوزاد را از هجوم میکروب ها، حفظ می‌کند.

• به رشد نوزاد کمک می‌کند

شیر مادر سرشار از مواد مغذی است که نقش زیادی در رشد نوزاد دارد. شیر مادر ترکیبی از ویتامین، آنتی بادی، پروتئین و چربی است. یعنی همه موادی که یک نوزاد برای رشد مناسب به آن نیاز دارد. شیر مادر دارای هسته متعادل مواد مغذی است که برای رشد طبیعی مغز نوزادان حیاتی است.

• شیر مادر آی کیوی نوزاد را بالا می‌برد

محققان معتقدند تغذیه با شیر مادر در نوزادان باعث بالارفتن سطح آی کیوی می شود. حتی بعضی پژوهشها نشان می دهد آی کیوی نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می شوند ۱۲ عدد بالاتر از بقیه نوزادانی است که شیر مادر نمی‌خورند.

• احتمال مرگ ناگهانی نوزاد کم می شود

تحقیقات نشان داده نوزادانی که شیر مادر می خورند ۵۰ درصد کمتر از بقیه نوزادان در معرض سندرم مرگ ناگهانی هستند. این بیماری سالانه جان نوزادان زیادی را می گیرد.

• شیر مادر جلوی دل درد نوزاد را می گیرد

محققان معتقدند نوزادانی که شیر مادر می خورند کمتر از بقیه نوزادان از دل درد به خود می‌پیچند. چربی و پروتئین شیر مادر بهتر ازهمه انواع شیر هضم و جذب می‌شود و به همین دلیل نوزاد کمتر در معرض دردهای قولنجی، جمع شدن گاز در معده (نفخ)، استفراغ و حساسیت نسبت به پروتیئن شیر قرار می گیرد. همچنین کودکانی که با شیر مادر تغذیه می شوند در مقایسه با نوزادان دیگر درد کمتری احساس می کنند. شاید دلیل اصلی آن آرامشی است که نوزادان از حضور مادر می گیرند.

• نوزاد با شیر مادر چاق نمی شود

نوزادانی که شیر مادر می خورند به دلیل اختلاف در ترکیب شیر پرخوری نمی‌کنند و در نتیجه کمتر به چاقی کودکی مبتلا می‌شوند. چاقی کودکی می تواند زمینه ساز بیماری‌های قلبی و عروقی، مفصلی و بیماری قند در بزرگسالی باشد.

• نوزاد با شیر مادر تشنه نمی ماند

شیر مادر به اندازه کافی آب دارد به همین دلیل تشنگی نوزاد برطرف می‌شود و نیازی نیست به او آب بدهید. همین موضوع جلوی بسیاری از دردهای شکم و بیماریهای گوارشی را می گیرد.

• شیر مادر باعث تقویت رابطه مادر و نوزاد می‌شود

معجزه آغوش و نگاه اینجا معنی پیدا می کند. تغذیه با شیر مادر به ایجاد رابطه عاطفی عمیق بین مادر و نوزاد کمک زیادی می کند. تحقیقات نشان می دهد کودکانی که شیر مادر می خورند در دوران بلوغ آرام ترند و امنیت روانی بیشتری دارند.
 

• به رشد نوزاد نارس کمک می کند

شیر مادر بهترین دارو برای نوزادان نارس است. نوزاد نارس با شیر مادر از بسیاری از بیماری‌های عفونی و مرگ و میر ناشی از آن در امان می‌ماند. تماس بدنی مادر و نوزاد در بهبود رشد و تکامل نوزاد نارس بسیار مفید است.
نوزاد با شیر مادر کمتر در معرض کم خونی قرار می گیرد
با اینکه آهن شیر مادر کم است اما به دلیل داشتن لاکتوفرین و میزان اسیدی بودن شیر مادر، جذب آهن شیر مادر خیلی بهتر از سایر انواع شیر انجام می شود. به همین دلیل کودکانی که شیر مادر می خورند تا زمان شروع تغذیه کمکی به قطره آهن نیازی ندارند.

• شیرمادرجلوی مشکلات فک و دندان را می گیرد

نوزادانی که شیر مادر می خورند کمتر دچار مشکلات دندانی ناشی از مصرف پستانک و شیشه می‌شوند.

• احتمال ابتلا به عفونت ادراری را کاهش می ‌دهد

مطالعات نشان داده می دهد که بین تغذیه با شیر مادر و احتمال ابتلا به این عفونت، ارتباط معنی داری وجود دارد.

• مزایایی از شیر مادر که شاید نمی دانستید

به غیر از همه فواید و مزایایی که شیر مادر دارد، گاهی این غذای فوق العاده علاوه بر سیر کردن نوزاد می تواند جانش را نجات بدهد، مثل:

• شیر مادر جلوی شیوع سرطان را می گیرد

شیوع سرطان در نوزادانی که از شیر مادر می خورند کمتر از نوزادان دیگر است. محققان معتقدند کودکانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند سیستم ایمنی قوی‌تری دارند، یعنی کمتر از نوزادان دیگر در معرض خطر ابتلا به سرطان هستند.

• شیر مادر جلوی اگزما را می‌گیرد

تحقیقات پژوهشگران نشان می دهد که تغذیه انحصاری با شیر مادر، نوزاد را از خطر اگزما حفظ می کند. محققان در این پژوهش ادعا می کنند نوزادانی که در سه ماهه اول تولد فقط شیر مادر می خورند در شش سالگی،نسبت به کودکانی که شیر مادر نخورده اند کمتر با اگزما درگیر می شوند.

• شیر مادر با باکترهای مقاوم می جنگد

تحقیقات متخصصان فنلاندی نشان می دهد تغذیه با شیر مادر نوزادان را از باکتری‌های خطرناک و مقاوم در برابر آنتی بیوتیک حفظ می‌کند.

• شیر مادر اثر واکسن‌ها را تقویت می‌کند

به گفته کارشناسان مصرف شیر مادر اثر واکسن‌ها را تقویت می کند و در مقابل میکروب‌ها و ویروس‌های دیگر نیز اثر پیشگیری از بیماری‌ دارد.

• شیر مادر احتمال ابتلا به سلیاک را کم می کند

تحقیقات نشان داده کسانی که در کودکی با شیر مادر تغذیه شده اند کمتر به بیماری سلیاک مبتلا می شوند. نتایج این ارزیابی نشان داده است احتمال بیماری سلیاک در بین کسانی که در زمان ورود گلوتن به رژیم غذایی شان تحت تغذیه با شیر مادر قرار داشتند 52 درصد کمتر است. مکانیسم دیگر که از طریق آن شیر مادر می تواند در برابر سلیاک مفید باشد جلوگیری از عفونت های گوارشی در نوزادان است.

• تاثیر شیر مادر بر چپ دست یا راست دست شدن کودک!

یک تحقیق علمی نشان می دهد که تغذیه نوزاد با شیر مادر در راست دست یا چپ دست شدن او تاثیر دارد. محققان دانشگاه واشنگتن معتقدند می کنند نوزادانی که شیر مادر می خورند به مراتب کمتر از بقیه نوزادانی که شیر مادر نمی خورند، چپ دست می شوند. این تحقیقات نشان می دهد کودکانی که بیشتر از ۹ ماه با شیر مادر تغذیه شده اند بیشتر از بقیه راست دست شده اند.

ویدیو همه چیز درباره شیر مادر

 

آغوز شیر مادر بهترین غذای نوزاد

آغوز اولین و بهترین غذایی است که هنوزاد بدو تولد از سینه های مادر می نوشد. آغوز اولین ترشحاتی است که بعد از زایمان از سینه مادر خارج می‌شود. محققان معتقدند آغوز قند کمی دارد، اما به دلیل پروتئین زیادی که دارد مانع از فعالیت باکتری‌های مضر در روده نوزاد می‌شوند. آغوز منبع خوب ویتامین‌های محلول در چربی و انواع آنتی اکسیدان‌ها ست که به رشد باکتری‌های مفیدمثل لاکتوباسیلوس در دستگاه گوارش نوزاد کمک می‌کنند و باعث می‌شود نوزدا دفع بهتر و منظم‌تری داشته باشد.ترشح آغوز ۲ تا ۵ روز بعد از زایمان ادامه دارد و پس از آن ترشح شیر شروع شده و شیر به رنگ کرمی در می‌آید و رقیق‌تر می‌شود.

یک نوزاد چند بار در روز باید شیر مادر بخورد

یک نوزاد بسته به اینکه چند روزه است نیازش به خوردن شیر مادر متفاوت می شود. مثلا:
نوزاد ۱ روزه:
معده نوزاد تازه متولد شده اندازه یک گیلاس است. یعنی بیشتر از یک قاشق چای خوری نمی تواند شیر دریافت کند به همین دلیل هر 1.5 تا 3 ساعت باید شیر بخورد.
نوزاد ۳ روزه:
نوزاد سه روزه به هشت تا دوازده بار شیر خوردن در روز نیاز دارد.
نوزاد ۷روزه:
نوزاد هفت روزه هم باید هشت تا دوازده بار در روز شیر بخورد.
نوزاد 30 روزه:
با اینکه نوزادان خیلی با هم متفاوت هستند اما نوزاد سی روزه هم باید بین هشت تا ۱۲ بار در روز از سینه مادرش شیر بخورد.

چه عواملی در رنگ شیر مادر تاثیر می گذارد؟

شیر مادر بعضی روزها ممکن است به رنگ آبی روشن، صورتی، سبز و حتی قرمز کم رنگ در بیاید. اما چه عواملی باعث این تغییر رنگ می شود؟

• آبی روشن

اولین شیری که نوزاد می نوشد یا همان آغوز معمولا به رنگ آبی روشن است.

• زرد

مواد غذایی نقش زیادی در تغییر رنگ شیر از کرم به زرد دارد. هویج، انبه و سیب زمینی شیرین که سرشار از ویتامین هستند رنگ شیر را تغییر می‌دهند.

• سبز

اسفناج، کلم بروکلی و کلا سبزیجات سبز رنگ باعث تغییر رنگ شیر می‌شوند.

• صورتی

شیر مادر به دو دلیل صورتی می شود :

• باز هم مواد غذایی مثل چغندر و سبزیجات قرمز رنگ مثل کلم قرمز و…
• وجود کمی خون در شیر مادر. لطفا نترسید گاهی این نوع تغییر رنگ به دلیل شکستگی مویرگهای خون در نوک سینه هاست. این موضوع اصلا برای نوزاد مضر نیست. در بیشتر موارد، خونریزی در چند روز به خودی خود تمام می شود اما اگر این ماجرا ادامه داشت حتما باید با پزشک تماس بگیرید.

نیاز روزانه نوزاد به شیر مادر

هر نوزاد بر اساس وزنی که دارد باید شیر بخورد. با آگاهی از وزن نوزاد در روزهای اول تولد می‌توانید مقدار نیاز او را محاسبه کنید.

وزن نوزاد مقدار شیری که در روز نیاز دارد

شیر مادر تا چند وقت قابل نگهداری است؟

شیر را بعد از دوشیدن می توانید تا ۴۸ ساعت در یخچال نگه دارید. اگر می‌خواهید شیر را فریز کنید، می‌توانید تا ۹ ماه آن را در فریزر نگه دارید.

رشد نوزاد از تولد تا یک سالگی

میزان رشد نوزاد بعد از سه ماهگی

میزان رشد در چه صورت باید مادر را نگران کند؟

استفاده از مکمل برای نوزادان مجاز است؟

طبق آمار سازمان جهانی بهداشت فقط ۴۰ درصد از نوزادان شیر مادر می خورند و بقیه ۶۰ درصد با شیری غیر از شیر مادر و شیر خشک تغذیه می شوند. اگر نوزاد شما هم شیر خشک می خورد و نگران هستید که آیا شیر خشک مناسبی انتخاب کرده اید یا نه، حتما این مطلب را بخوانید.

حساسیت به شیر خشک در نوزادان

شایع ترین مشکل نوزادانی که شیر مادر نمی‌خورند حساسیت به شیر خشک است. حساسیت به شیر خشک معمولا با واکنش نشان دادن سیستم ایمنی بدن به پروتئین موجود در شیر بروز پیدا می کند. اگر به هر دلیلی می‌خواهید به نوزادتان شیر خشک بدهید حتما باید با پزشک متخصص مشورت کنید. متخصص کودکان با بررسی وضعیت سلامت نوزاد می‌تواند نوع مناسبی از شیرخشک را به شما پیشنهاد کند.

علائم حساسیت نوزاد به شیرخشک

حساسیت به شیر خشک با استفراغ، تغییرات پوستی ، انواع دل درد و تغییر شکل مدفوع قابل شناسایی است.

•  استفراغ و آب دهان

استفراغهای غیر طبیعی و مکرر و بیرون ریختن بیش از حد آب دهان نوزاد می تواند نشانه حساسیت به شیر خشک باشد.

• تغییرات پوستی

حواستان به پوست لطیف نوزاد باشد. حساسیت به شیر خشک با اگزما، خارش ، خشکی پوست و پوسته پوسته شدن پوست بروز پیدا می‌کند. این تغییرات پوستی می‌تواند در قسمتی از پوست بدن یا همه بدن را درگیر کند.

• گاز معده

اگر گاز معده نوزاد بعد از خوردن شیر خشک بیش از حد باشد ممکن است به نوع آن حساسیت داشته باشد.

 

•  تغییرات صورت

گاهی در موارد شدید حساسیت ممکن است ورم هایی در صورت دیده شود که می‌تواند تنفس کودک را سخت کند.

• ناراحتی در هضم غذا

اگر نوزاد دچار بی قراری و پریشانی شد، گریه‌های شدیدکرد ، پیچ‌و تاب خورد یا دیگر علائم ناراحتی را از خود نشان داد احتمال دارد به شیرخشک حساسیت داشته باشد.

• تغییرات ناحیه مقعد

اگر پوست اطراف مقعد نوزاد به صورت دایره‌ای قرمز شده باشد و با کرم‌های ضدسوختگی ناحیه پوشک بهتر نشود ممکن است نوزادتان به شیرخشکی که می‌خورد حساسیت داشته باشد.

• اسهال

اگر بعد از مصرف شیر خشک نوزادتان دچار اسهال و تغییرات روده ای نسبت به قبل شد ممکن است به شیر خشک حساسیت داشته باشد.

بند ناف نوزاد بعد از تولد خشک می‌شود و می‌افتد، اما هنوز به مراقبت نیاز دارد تا عفونت نکند.اما مهمترین اقداماتی که والدین باید بعد از افتادن بند ناف نوزاد انجام بدهند، چیست؟

بند ناف نوزاد چه زمانی میفتد؟

بند ناف نوزاد معمولا بین ۷ تا ۲۱ روز بعد از تولد خشک می‌شود و بدون نیاز به چیزی خودش از جایش کنده می‌شود و میافتد.البته والدین نباید عجله ای برای افتادن بند ناف نوزاد داشته باشند، ممکن است روند افتادن بند ناف حتی تا یک ماه هم طول بکشد.اما اگر بعد از این مدت بند ناف نوزاد نیفتاد حتما باید به پزشک متخصص مراجعه کنید تا علت دیر افتادن بند ناف نوزاد مشخص شود.
 

بعد از افتادن بند ناف نوزاد چه کنیم؟

برای اینکه ناف نوزاد بعد از افتادن بند ناف عفونت نکند بهتر است به این موارد توجه کنید:

• پدیده ای به نام ناف برجسته، ناف بعضی از نوزادان بعد از اینکه بند ناف میفتد بدون دردسر بهبود پیدا می کند اما در بعضی از آنها بعد از افتادن بند ناف ممکن است زمان بهبود و التیام جای بند ناف، کمی طولانی شود و سطح پوست نازک، کمی برجسته و زبر شود که به این حالت گرانولاسیون گفته می شود. این پوست نازک باید تمیز و خشک نگهداری شود.اگر این قسمت به طور کامل خشک نگهداری شود، به مرور زمان روی آن پوسته یا دلمه ای بسته می شود و کاملا التیام پیدا می کند.
• بعد از افتادن ناف به هیچ وجه نباید روی آن را پانسمان کنید یا با پارچه یا ناف بند ببندید.
• تا یک ماه بعد از افتادن ناف نوزاد بهتر است او را در وان حمام نکنید.
•  بعد از حمام جای بند ناف را، با پنبه هیدروفیل استریل، به طور کامل خشک کنید.
• پوشک نوزاد را طوری ببندید که پایین تر از حد ناف قرار باشد تا ادرار و مدفوع به آن ناحیه نرسد.

خون‌ریزی بند ناف نوزاد چه زمانی طبیعی است؟

بعد از افتادن بند ناف نوزاد ممکن است تا یکی دو هفته خونریزی داشته باشد. البته اگر بند ناف نوزاد کمی خون‌ریزی داشته باشد این خون‌ریزی طبیعی است. زمانی که ریشهٔ بند ناف جدا می‌شود، ممکن است مقدار کمی خون در پوشک نوزاد ببینید که طبیعی است. البته گاهی هم با جدا شدن ریشه بند ناف مقداری مایع شفاف یا زرد رنگ از محل آن بیرون می‌آید یا ممکن است مقداری گوشت مرده در محل آن باقی بماند که خوبه‌خود برطرف می‌شود. خونریزی چند قطره ای ممکن است تا دو هفته پس از افتادن بند ناف نوزاد در لباس و پوشک او دیده شود. اما اگر بعد از حمام کردن نوزاد یا عوض کردن پوشک متوجه خونریزی زیاد شدید، حتما باید به پزشک متخصص مراجعه کنید. قبل از رسیدن به پزشک یک گاز پانسمان را روی ناف نوزاد بگذارید و یک لباس نخی به او بپوشانید.

یکی از نگرانی‌های همیشگی والدین تغذیه کودک و نحوه وزن‌گیری او است. اما مادر باید توجه داشته باشد که تنها بر اساس داده‌های پزشک متخصص کودکان که در دوره‌های معاینه شاخص‌های رشد او را اندازه‌گیری و به اطلاع مادر می‌رساند، قضاوت کند. اگر پزشک نیز معتقد به کمبود وزن کودک بود آن وقت است که باید دست به کار شوید. توصیه‌هایی که در ادامه می‌خوانید می‌تواند به افزایش وزن گیری کودک کمک کند.
 

لبنیات به کودک بدهید

لبنیات باید بخش بزرگ و مهمی از برنامه غذایی کودک شما در روز باشد. خوردن لبنیات علاوه بر اینکه به سلامتی فرزند شما کمک شایان توجهی می‌کند می‌تواند باعث وزن گیری بهتر او نیز شود. برای این منظور می‌توانید از شیر پرچرب، ماست میوه‌ای، انواع خامه، کره و… استفاده کنید.

پروتئین و فیبر به وزن گیری کودک کمک می‌کند

برای وزن‌گیری بهتر کودک باید خوراکی‌هایی را در برنامه غذایی روزانه او بگنجانید که سرشار از پروتئین و فیبر باشند مانند موز یا کره بادام‌زمینی که همچنین سرشار از مواد مغذی است.
 

پوره سیب زمینی غذای مورد علاقه کودکان

استفاده از روغن مایع یا کره در پخت غذاهای کودک می‌تواند به افزایش وزن‌گیری کودک کمک کند. برای این منظور می‌توانید از خوراکی‌هایی مانند سیب‌زمینی استفاده کنید. آماده کردن پوره سیب زمینی با استفاده از کره و استفاده از این مکمل غذایی خوش طعم در کنار غذاهای مختلف به وزن گیری کودک کمک شایان توجهی می‌کند.

غلات صبحانه را در برنامه غذایی قرار دهید

غلات بخش مهمی از رژیم غذایی همه افراد مخصوصا کودکان است. استفاده از غلات مختلف مانند گندم، جو، ماش و… به صورت استفاده در انواع سوپ می‌تواند این نیاز اساسی را مرتفع کند. استفاده از جوانه ماش و پودر جوانه گندم می‌تواند مقدار زیادی از مواد مغذی را در حجم کم به کودک شما برساند و به افزایش وزن او کمک کند.
 

قلم گوسفند و افزایش وزن کودک

ماده غذایی مهم بعدی برای کودک گوشت است. انتخاب نوع گوشت می‌تواند علاوه بر تامین نیاز بدن به مواد مغذی آن باعث وزن‌گیری بهتر کودک شود. به عنوان مثال، برای طبخ سوپ یا غذای کودک حتما از گوشت‌های استخوان‌دار استفاده کنید چون مواد معدنی و چربی بیشتری دارند. مانند قلم گوساله، ماهیچه گوسفندی یا ران مرغ. همچنین می‌توانید برای آماده کردن برنج کته نیز به جای آب معمولی از آب همین گوشت‌ها استفاده کنید.
 

دسر حاوی کشمش و گردو یادتان نرود

به بچه‌ها بعد از غذا دسرهای سالم و مقوی بدهید. مخصوصا کودکانی که نیاز به وزن‌گیری دارند باید از مواد غذایی مانند خرما و شیر به عنوان دسر استفاده کنند. همچنین دانه‌هایی مانند کشمش و گردو و ترکیب آنها با این مواد غذایی بسیار سودمند است.

میان وعده برای کودکان کم وزن

کودکانی که وزن کمی دارند نیاز به میان‌وعده‌های پرحجم و مقوی دارند. از ساندویچ‌های مختلف برای میان‌وعده‌های آنها می‌توانید استفاده کنید. این ساندویچ‌های کوچک می‌توانند شامل انواع کوکو و کتلت باشند. تخم مرغ را نیز از یاد نبرید که ماده غذایی بسیار مفیدی است.
 

تنقلات مضر را حذف کنید

یک نکته مهم که نباید آن را از یاد برد این است که باید خوردن تنقلات را در کودکانی که وزن گیری خوبی ندارند متوقف کرد. خوردن انواع کیک، شیرینی، شکلات، چیپس، پفک، آبمیوه و… آن هم در بین وعده‌های غذایی کاملا اشتباه است و باید این مواد را از دسترس کودک دور کرد. زیرا علاوه بر اینکه خالی از مواد مفید و ضروری بدن است بلکه جلوی اشتهای کودک را گرفته و میزان غذای او را تحت تاثیر قرار می‌دهد. در نتیجه کودک با کمبود وزن مواجه می‌شود.

بندناف در دوران جنینی رابط مادر و جنین درون رحم است. بعد از تولد دیگر بندناف لازم نیست و بریده میشود و گیره‌ای به آن بسته میشود که در نهایت به شکل یک قلاب کوچک باقی میماند.
در بیشتر موارد بندناف خشک شده و طی چند هفته اول زندگی می افتد اما گاهی اوقات شاهد عفونت بندناف هستیم. عفونت بندناف باعث میشود ناحیه اطراف آن متورم، ملتهب، قرمز یا لکه شود. ممکن است ترشحات ابری در این ناحیه دیده شده و تغییر رنگ داده و بوی بد ایجاد کند. حتی این امکان وجود دارد که در عفونت بندناف شاعد خونریزی جزئی هم باشیم.

نحوه تشخیص عفونت بندناف

طبیعی است که بندناف جای زخم ایجاد کند. حتی ممکن است در زمانی که آماده افتادن است اطراف ناحیه خونریزی مختصری بروز کند. اما این خونریزی خفیف بوده و به محض اینکه فشار برداشته می‌شود، قطع میشود.
در حالی که خونریزی جزئی طبیعی است و معمولا هیچ نگرانی ندارد علائم عفونت بندناف ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• پوست قرمز، تورم، گرمی و حساسیت در اطراف بندناف
• عفونت (مایع مایل به سبز) که از پوست اطراف بندناف بیرون می‌زند و بوی بدی از بندناف ساطع می‌شود.
• تب
• نوزاد خواب آلود

چه زمان به پزشک مراجعه کنید؟

بندناف دسترسی مستقیم به جریان خون دارد بنابراین حتی یک عفونت خفیف میتواند به سرعت جدی شود. هنگامی که عفونت وارد جریان خون شود و گسترش یابد به آن سپیس میگویند که میتواند آسیب جدی به ارگانها و بافتهای بدن وارد کند.
در صورت مشاهده هر یک از علائم فوق در مورد عفونت بندناف بلافاصله باید به متخصص کودکان مراجعه کنید. عفونت بندناف تا حدود 15 درصد احتمال کشندگی دارد بنابراین حتما یک اورژانس پزشکی به حساب می‌آید.
نوزادان نارس در معرض خطر بیشتری برای عوارض ناشی از عفونت بندناف هستند چون سیستم ایمنی ضعیف‌تری دارند.

درمان عفونت بندناف

برای تعیین مناسبترین روش درمانی برای عفونت بندناف فرزندتان پزشک معمولا از یک سواب از منطقه آلوده استفاده میکند و این سواب را در آزمایشگاه بررسی میکند تا علت عفونت شناسایی شود. زمانی که علت مشخص شود میتواند با آنتی بیوتیک درمان را انجام داد. زمانی که علت مشخص شود درمان تا حد زیادی به میزان عفونت بستگی دارد. برای عفونت‌های جزئی پزشک ممکن است استفاده از پماد آنتی بیوتیک روی پوست اطراف بندناف را تجویز کند. نمونه‌ای از عفونت جزئی یعنی وجود مقدار کمی چرک اطراف پوست بندناف. عفونتهای جزئی در صورت عدم درمان ممکن است جدیتر شود بنابراین مهم است که هر وقت مشکوک به عفونت بندناف شدید، به پزشک مراجعه کنید.
برای عفونت‌های جدی‌تر احتمال بستری در بیمارستان و استفاده از آنتی بیوتیک وریدی وجود دارد. نوزادانی که آنتی بیوتیک وریدی دریافت می‌کنند معمولا تا 10 روز باید به درمان ادامه دهند و سپس آنتی بیوتیک خوراکی دریافت کنند.
در برخی موارد عفونت نیاز به تخلیه و جراحی دارد. اگر عفونت باعث از بین رفتن بافت شود شاید نوزاد نیاز به جراحی برای برداشتن سلولهای مرده داشته باشد.

مدت زمان بهبود عفونت بندناف

زمانی که عفونت خیلی سریع تشخیص داده شود، نوزادان طی دو هفته کاملا بهبود پیدا میکنند. اما آنها در صورت دریافت آنتی بیوتیک وریدی باید در بیمارستان بستری شوند. اگر نوزاد برای تخلیه عفونت جراحی شود ممکن است پانسمان شده و گازی روی آن قرار گیرد که عفونت را تخلیه کند. هنگامی که تخلیه متوقف شد گاز جدا شده و زخم بهبود پیدا میکند.

چطور میتوان از بندناف مراقبت کرد؟

مهمترین اقدام تلاش برای خشک نگهداشتن بندناف و قرار گرفتن آن در معرض هوا برای جلوگیری از عفونت است. طبق تحقیقات انجام شده مراقبت از بندناف یک روش ایمن، آسان و موثر برای جلوگیری از عفونت بندناف در نوزادان سالم است.

نکات مهم در مراقبت از بندناف

• قبل از دست زدن به بندناف، دستان خود را بشویید.
• تا حد امکان از خیس شدن بندناف خودداری کنید. از دستمال مرطوب مخصوص برای تمیز کردن کودک استفاده کنید تا زمانی که بندناف بیفتد و تلاش کنید اطراف بندناف با این دستمال برخورد نکند.
• اگر بندناف خیس شد با حوله تمیز و نرم به آرامی آن را خشک کنید.
• پوشک نوزاد باید زیر بندناف بسته شود تا زمانی که بندناف بیفتد. این کار به جریان هوا و خشک شدن بندناف کمک می‌کند.
• با قرار دادن کودک برهنه در برابر سینه و تماس پوست با پوست، نوزاد میتواند در معرض باکتریهای طبیعی پوست قرار بگیرد و احتمال عفونت بندناف در این نوزاد کم شود.
• تغذیه با شیر مادر به شما امکان میدهد که آنتی بادیهای مفید به کودک منتقل شده و باعث تقویت سیستم ایمنی بدن نوزاد شود.

نوزادتان تازه به دنیا آمده و شاید هنوز چهل روزش نشده. کمی شیر می‌خورد و استفراغ می‌کند. او شیر مادر می‌خورد اما بعد از استفراغ شیر حالت پنیری دارد. شاید بالا آوردن شیر پنیری در نوزاد برایتان نگران کننده به نظر برسد اما اگر علت آن را بدانید با خیال راحت درصدد تشخیص و درمان آن برخواهید آمد.

بالا آوردن شیر پنیری طبیعی است یا نه؟

اول از همه باید بدانید که شیر وقتی با مایعات اسیدی معده مخلوط می‌شود حالت پنیری پیدا می‌کند. بنابراین شیر پنیری به خودی خود طبیعی است و مشکلی ندارد. بسیاری از نوزادان کمی شیر پنیری استفراغ می‌کند. آنچه مهم است این است که با چه سرعتی بعد از تغذیه این اتفاق در نوزاد می‌افتد.

علت بالا آوردن شیر پنیری در نوزاد

اگر بالا آوردن شیرپنیری مکرر اتفاق بیفتد می‌تواند نشان دهنده آن باشد که مشکلی وجود دارد. در اینجا برخی از علل احتمالی بالا آوردن شیر پنیری را با هم مرور می‌کنیم:

• عدم تحمل به لاکتوز: فرزندتان عدم تحمل به لاکتوز یا پروتئین شیر دارد. اگر دلیل استفراغ این باشد، عوض کردن شیر خشک نمی‌تواند کمک کننده باشد مگر اینکه شیرخشک مخصوص مصرف کند. دو نوع شیرخشک برای این مشکل وجود دارد با وجود این مهمترین کاری که باید انجام دهید این است که شیرگاو را از رژیم غذایی او حذف کنید.
• ریفلاکس اسید: نوزاد شما ممکن است دچار ریفلاکس معده باشد. این یک بیماری رایج در بین نوزادان تازه متولد شده است، جایی که مایعات معده که حاوی اسید هستند از معده به سمت مری حرکت کنند. در این حالت تغییر شیر خشک نوزاد می‌تواند کمک کننده باشد.
• تنگی پیلوریک: در این شرایط خروجی معده تنگ است و عبور غذا به داخل روده را با سختی مواجه می‌کند. استفراغ شیر چه به صورت پنیری چه ساده، کاهش وزن و یبوست برخی از علائم تنگی پیلور هستند. این مشکل نیاز به درمان و جراحی دارد.

این یک لیست کامل نیست و چند نمونه از احتمال بروز مشکل است. شاید اصلا هیچ مشکلی وجود نداشته باشد و نوزاد شما فقط کمی شیر تف کند. اگر او در حال افزایش وزن باشد و دردی هم نداشته باشد، به احتمال زیاد مشکلی وجود ندارد.
اگر مشکل ریفلاکس باشد، بیش از حد غذا ندادن به نوزاد، تغذیه نوزاد در وضعیت صاف، اجتناب از غذاهایی که میتواند باعث ریفلاکس شود مانند مرکبات، گوجه فرنگی، غذاهای چرب، غذاهای پرادویه و نوشیدنی‌گازدار میتواند ریفلاکس نوزاد را تشدید کند.
بدیهی است هیچ کس نمی‌تواند بدون معاینه بگوید که نوزاد شما ریفلاکس دارد. هنگامی که نوزاد زیاد تف می‌کند بهتر است پزشک او را معاینه کند.

چه زمان به پزشک مراجعه کنید

تا زمانی که بالا آوردن نوزاد مربوط به ناکامل بودن دستگاه گوارشی باشد اصولا با تغذیه نوزاد اختلالی ایجاد نمی‌کند. اگر نوزاد در حال افزایش وزن باشد و شاد باشد لازم نیست نگران باشید اما اگر علائم زیر را در نوزادتان یافتید حتما به پزشک مراجعه کنید:

• نوزاد کم آب شده است. تشخیص این اتفاق سخت است اما یکی از علائم آن می‌تواند نداشتن اشک هنگام گریه یا کم شدن ادرار و مدفوع باشد.
• نوزاد تحریک پذیر و ناآرام است.
• بالا آوردن همراه با گریه و درد است.
• نوزاد وزن از دست می‌دهد.
• نوزاد علائم دیگری مانند تب، اسهال و مشکل در تنفس دارد.
• نوزاد دارای مخاط زیاد همراه با خون است.

 

راه‌های کاهش بالا آوردن شیر پنیری نوزاد

• آروغ نوزاد را بگیرید: بعد از تغذیه نوزاد، نوزاد را برای یک دقیقه عمود کنید و بگذارید آروغ بزند. اگر بلافاصله نوزاد را به سمت سینه یا شیشه شیر خم کنید ممکن است استفراغ کند. نشستن نوزاد اجازه می‌دهد گازهای موجود در شکم بالا بیاید و خارج شود.
• از پرخوری جلوگیری کنید: اگرچه ممکن است مدت زمان شیردهی بین 20 تا 45 دقیقه متفاوت باشد، اما تعویض سینه می‌تواند گزینه مناسبی باشد. در حین تغذیه نوزاد را بلند کنید و سینه را تغییر دهید. در حین خواب نوزاد اگر به شیردهی ادامه دهید ممکن است بیش از آنچه نیاز دارد مصرف کند و باعث استفراغ نوزاد شود.
• تغذیه در حالت ایستاده کمک می‌کند: تغذیه نوزاد در حالت ایستاده همیشه اجازه می‌دهد تا گازها بالا بیایند.
• رژیم غذایی‌تان را تغییر دهید: از خوردن نوشیدنی‌های گازدار، غذاهای پرادویه و چرب خودداری کنید.