برچسب: مشاوره خانواده

خراسان/ پسر نوجوانی دارم که اهل کار نیست. برای آینده‌اش خیلی نگران هستم. در همین حد بگویم که راضی نمی‌شود حتی هر شب آشغال‌ها را دم در بگذارد! می‌خواهم او را کاری بار بیاورم. نمی‌خواهم پسرم مفت بخورد و راه برود، به خاطر آینده خودش نمی‌خواهم. چه کنم؟
 
مخاطب گرامی، در پیامک شما گلایه‌هایی از تنبلی یا بی‌مسئولیتی پسرتان به چشم می‌خورد. مسئولیت پذیر و کاری بار آوردن فرزندان در سن 3 تا 5 سالگی شکل می‌گیرد. والدین با دادن مسئولیت به کودک خود برای مرتب کردن اتاقش یا دادن کارهای کوچکی مثل آب دادن به گل‌ها و… می‌توانند فرزند خود را مسئولیت‌پذیر تربیت کنند. این در حالی است که فرزند شما نوجوان است و در نوجوانی و جوانی، بخش اعظم شخصیت فرد شکل گرفته است. اکنون تنها می‌توانید با گفت‌و‌گوی صحیح و رفتارهای محبت‌آمیز، خواسته‌های خود را مطرح و رفتار مناسب را از او مطالبه کنید. در ادامه نکاتی در همین باره مطرح خواهد شد.
 مسئولیت‌هایی را به پسرتان واگذار کنید
روش دیگری که برای تغییر دادن رفتار فرزندتان مناسب به نظر می‌رسد، تغییر دادن الگو است. شما می‌توانید یک جلسه با اعضای خانواده بگذارید و کارهای خانه را تقسیم کنید تا هرکسی مسئولیت یک کار را به عهده بگیرد؛ برای مثال زباله‌ها را هر شب چه کسی و در چه ساعتی ببرد یا خرید خانه را چه کسی انجام دهد و مواردی از این قبیل. در ادامه بهتر است اگر مسئولیتی به عهده پسرتان است و فراموش می‌کند یا عمداً انجام نمی‌دهد، با محبت و آرامش به او گوشزد کنید. در صورتی که باز هم انجام نداد، به جای دعوا و سروصدا و اجبار، می‌توانید در انجام خواسته‌های او کمی تعلل کنید تا بیشتر با اهمیت احترام و ارزش رفتار متقابل آشنا شود.
 دلیل تنبلی‌هایش را کشف کنید
به طور کلی تنبلی یعنی به تعویق انداختن کارهای از پیش تعیین‌شده در برنامه یا حذف اهداف از پیش تعیین شده در زندگی. یکی از مسائل ایجاد کننده تنبلی، صفات شخصیتی افراد است. در حیطه روان شناختی از کمبود اعتماد به نفس می‌توان به عنوان یکی از علل تنبلی نام برد. حتی در شرایطی فرد بدون آن‌که دچار علایم بارز افسردگی باشد، نشانه‌ها و خصوصیتی از این بیماری مانند پایین بودن اعتماد به نفس را دارد. همچنین رفتارهای ناصحیح می‌تواند باعث تشدید این مشکل شود؛ برای مثال وقتی وابستگی فرد به دریافت پاداش بالا باشد، شاهد بروز تنبلی هستیم، یعنی فرد کارها را صرفاً به این دلیل انجام می دهد که زودتر به نتیجه‌ای عینی برسد و در صورتی که پاداشی در کار نباشد، از انجام وظایف خود سرباز می زند، از طرفی ممکن است شخصیتی داشته باشد که از ضرر و زیان هم اجتناب می کند؛ در نتیجه فردی که به پاداش وابستگی دارد و از طرفی، دلش نمی‌خواهد از حاشیه امنی که دارد خارج شود، انگیزه‌های درونی پایینی خواهد داشت؛ یعنی پیوسته تلاش کردن چندان برای فرد اهمیت ندارد و مهم ترین مسئله، نتیجه است. این افراد احساس رضایت درونی از تلاش خود ندارند و تنها به این نگاه می کنند که از بیرون به چه میزان پاداش دریافت می‌کنند تا بر اساس آن تلاش کنند. پس به طور کلی داشتن برخی صفات شخصیتی در فرد، به همراه رفتار ناصحیح اطرافیان با وی، باعث بروز و دامن زدن به مشکل تنبلی خواهد شد. در پایان با توجه به نکاتی که بیان شد، توصیه می‌کنم که برای برخورد با تنبلی جوانتان، به هیچ وجه او را سرزنش، تحقیر یا مقایسه نکنید. از گفتن جملاتی که بار منفی دارند مثل دوست ندارم که مفت بخوری و راه بروی، خودداری کنید چون این موارد رفتارهای کنترلی هستند و بیشتر او را برای حرکت در جهت خلاف میل شما سوق می دهد.
 
نویسنده : راهله فارسی | مشاور خانواده

خراسان/ زن و شوهرهایی که بلوغ عقلانی دارند، تنش را جزو مسائل طبیعی می‌دانند، بنابراین توجه داشته باشید زمانی که مشکلی بین شما و شوهرتان پیش می‌آید، می‌توانید با رفتارهای عقلانی آن را رفع کنید.
مهار عصبانیت همسر با راههای دوستداشتنی اختلاف نظر بین دو نفر طبیعی است. طبیعی‌تر از آن اختلاف نظر میان دو جنس مخالف است. درست است که همسران اغلب به تصور داشتن تفاهم با هم ازدواج می‌کنند ولی این تفاهم به معنای هم عقیده بودن در همه جریانات زندگی نیست.
خیلی وقت‌ها همسران بر سر یک مسأله هر چقدر هم بی‌ارزش با هم اختلاف عقیده پیدا کرده و بار‌ها و بار‌ها از دست هم عصبانی می‌شوند. گاه این عصبانیت ساعت‌ها طول کشیده و تبدیل به یک معضل می‌شود و‌گاه زود به پایان می‌رسد اما نکته اینجاست که چگونه در مواقع عصبانیت خود را کنترل کنیم تا به معضلات جدی‌تر گرفتار نشویم.
«خانمی ۲۰ ساله‌ام. ۷ ماه است که ازدواج کرده‌ام. همسرم وقتی عصبانی می‌شود حتما باید چیزی بشکند یا خودش را بزند تا آرام بگیرد. بیشتر زمانی این کار را انجام می‌دهد که من متوجه دروغش می‌شوم یا از او انتقاد می‌کنم. پدرم تعصبی است و اگر از مشکلات ما مطلع شود، مانع ادامه زندگیمان می‌شود، ولی من همسرم را دوست دارم و به هیچ عنوان نمی‌خواهم او را از دست بدهم. چه کنم؟»
دو دلیل می‌تواند مانع آرامش و خوشبختی در زندگی مشترک شود، اول اینکه خود همسران آرام نیستند و شخصیت آرامی ندارند که در این صورت باید به یک روان‌شناس مراجعه کنند و دوم اینکه مهارت‌های همسرداری را نیاموخته‌اند. اما اگر عصبانیت بین شما فاصله انداخته است، مهارت‌هایی که در ادامه به آن‌ها اشاره خواهد شد، می‌تواند به شما در حل مشکلتان کمک کند.

علت عصبانیت را فوراً پیدا کنید
زمانی‌هایی وجود دارد که ناگهانی با عصبانیت همسرتان مواجه می‌شوید، بدون آنکه بدانید او به چه علت عصبانی است. گاهی رفتار عصبی همسرتان ممکن است، دلیلی خارج از خانه و رابطه زناشویی داشته باشد. بنابراین بهتر است زن یا شوهر از علت عصبانیت همسرشان آگاهی پیدا کنند. در این مواقع ترک کردن فرد عصبانی کار عاقلانه‌ای نیست زیرا تصور بر این است که اگر او را ترک کند، او آرامش پیدا می‌کند. در حالی که این مسأله نه تنها بهبود پیدا نمی‌کند بلکه اوضاع را بد‌تر خواهد کرد. زیرا هجوم افکار همراه با تنش و عصبانیت در مواقع تنهایی او را‌‌ رها نخواهد کرد.

به همسرتان آرامش بدهید
باید سعی کنید با کارهای بزرگ و کوچک به همسرتان آرامش دهید. این رفتار‌ها می‌تواند شامل محبت، توجه، احترام و… باشد. یادتان باشد که همزمان با انجام رفتارهای آرامش دهنده باید رفتارهایی از قبیل توهین، تحقیر، تهدید، فحاشی، سرزنش و… نداشته باشید چرا که این‌ها نقش آرامشگری شما را از بین می‌برند. شاید سر زدن چنین رفتارهای اشتباهی از سمت شما، باعث شده که همسرتان نتواند عصبانیت‌اش را کنترل کند و دست به کارهای غیر منطقی مانند زدن خود و شکستن اشیا می‌کند. عصبانی شدن حق همه انسانهاست اما نه با توهین و تحقیر. هرگاه همسرتان عصبانی شد به او کمک کنید تا احساساتش را بیان کند و سعی کنید شنونده خوبی باشید.

آرام باشید
عصبانیت، غذایش عصبانیت نیست. وقتی همسرتان عصبانی است و شما علت عصبانیت آن را فهمیده‌اید، حتی اگر شما موضوع عصبانیت او هستید، سعی کنید در آن موقعیت شما نیز عصبانی نشوید زیرا به هم ریختن اوضاع و فضا تنها باعث ادامه مشاجرات شده و اوضاع را بد‌تر از پیش خواهد کرد. در آن موقعیت سعی کنید آرام باشید، حتی اگر حق با شماست، بحث درباره موضوع را به وقت دیگری موکول کنید.

احساسات همسرتان را در نظر بگیرید
خیلی آرام و بدون پرده به او بگویید «می‌دانم عصبانی هستی». این بیان به فرد عصبانی اطمینان می‌دهد که همسرش درک مناسبی از او داشته و موضوع بزودی حل می‌شود. وقتی همسر بداند هنگام تنش فکری تنها نیست احساس آرامش بیشتری می‌کند.

با همسرتان همدردی کنید
اگر شما هم احساس عصبانیت می‌کنید و از احساس عصبانیت همسرتان ناراحت هستید این احساس خود را به زبان آورید زیرا اگر فرد عصبانی بداند که همسرش احساسات واقعی‌اش را انکار کرده و نسبت به موضوع پیش آمده بی‌تفاوت است، خشم‌اش بیشتر می‌شود.

برای صلح پیش قدم شوید
وقتی از دلایل عصبانیت همسرتان با خبر شدید و به طور واقع بینانه متوجه شدید شما نیز در این ماجرا مقصر بوده‌اید، برای صلح چند قدم بردارید این قدم‌ها بیانگر این است که خواهان آشتی هستید و بخشی از اشتباهات خود را پذیرفته‌اید. همچنین این امر نشان می‌دهد، قصد دارید مشکل پیش آمده را هر چه سریع‌تر حل کنید. البته در این راه چند قدم واقعی‌تر هم باید بردارید.

از تکنیک رکوردشکنی استفاده کنید
غالب اوقات رسم خانه شما این است که پس از چند روز قهر دوباره صلح برقرار شود. حال شما از‌‌ همان ابتدا پیش قدم شده و این رسم کهنه را بشکنید. عصبانیت و کشدار کردن ماجرا را به روزهای بعدی موکول کنید و با آرامش به حرف‌های همسرتان گوش فرا دهید. هنگام صحبت پیرامون موضوع پیش آمده مقوله عصبانیت را فراموش کنید مطمئنا گفت‌و‌گو در آرامش، همه چیز را حل خواهد کرد.

انتقاد کنید، اما اصولی
یکی از مهارت‌های زوجین، تفکر انتقادی است. انتقاد بجا، به موقع و به اندازه می‌تواند به بهبود روابط بین شما و شوهرتان منجر شود. انتقاد سالم را باید در شرایطی که او سرحال و شاداب است، مطرح کنید و ضمن بیان نکات مثبت شخصیتش، نکته مورد نظرتان را هم مطرح کنید. از او بخواهید درباره رفتارش فکر کند و برای بهبودی روابطش با شما، رفتارهای اشتباهش را اصلاح کند و احساسی تصمیم نگیرید.
زن و شوهرهایی که بلوغ عقلانی دارند، تنش را جزو مسائل طبیعی می‌دانند، بنابراین توجه داشته باشید زمانی که مشکلی بین شما و شوهرتان پیش می‌آید، می‌توانید با رفتارهای عقلانی آن را رفع کنید. در ‌‌نهایت مشکل را خودتان حل کنید، زیرا انتقال این مسائل به خانواده ممکن است آسیب‌های زیادی برای شما و آینده زندگی مشترکتان به دنبال داشته باشد.

خراسان/ خانمی هستم 25 ساله، 5 سال است که ازدواج کرده‌ام، شغل همسرم آزاد است. کارش به گونه ای است که با خانم ها زیاد سر و کار دارد. دوران نامزدی هم دوست دختر داشت و پیام‌بازی می کرد. گفتم خوب می شود ولی الان بعد از گذشت 5 سال هنوز ادامه دارد و من می دانم ولی تا به خودش می گویم دعوا می کند و می گوید تو شک داری! به من کمک کنید.

پاسخ مشاور:
دوست عزیز، مشکل شما را به دو صورت می توان مورد توجه قرار داد: یکی این که تردید شما درباره روابط همسرتان ممکن است ناشی از نگرانی بیش از اندازه شما نسبت به این مسئله باشد، دوم این که درباره این موضوع شواهد کافی در اختیار داشته باشید؛ مثلا همسر خود را در ارتباط بسیار صمیمانه و نزدیک با فرد مقابل دیده باشید. در این موارد لازم است:
* تا مطمئن نشده‌اید درباره همسرتان قضاوت نکنید. قضاوت درباره وی باعث می شود اعتماد در رابطه شما از بین برود که به تدریج به کم شدن احساسات مثبت و عشق منجر می شود. همسرتان را کنترل نکنید، کنترل‌کردن مداوم موبایل و جاهایی که همسرتان می رود، باعث ایجاد خشم و ناراحتی در رابطه شما می شود.
* اعتماد به نفس و خود باوری‌تان را افزایش دهید. خودباوری باعث می شود کمتر خود را با زنان دیگری که با همسرتان ارتباط دارند، مقایسه کنید و احساسات منفی شما کاهش می یابد.
* راه هایی را که باعث افزایش احساسات مثبت در رابطه شما با همسرتان می شود، در پیش بگیرید. درباره اتفاق های روزمره، احساسات (احساسات مثبت و منفی) و برنامه هایتان با او صحبت کنید، با هم برای فعالیت های تفریحی که برای هر دوی شما خوشایند است، همچنین روابط زناشویی برنامه‌ریزی کنید، لباس و ظاهر آراسته داشته باشید. از همسرتان حمایت کنید و محیط آرام و امنی را در خانه ایجاد کنید. این کار باعث می شود علاقه و تعهد همسرتان به رابطه افزایش یابد و از آسیب های احتمالی پیشگیری می کند.
در صورتی که شواهد کافی و عینی در دست دارید، با همسرتان درباره نگرانی هایتان از صمیمیت زیاد با همکارانش صحبت و. احساسات خود را بیان کنید. در صورتی که نسبت به همسرتان احساس آزردگی می کنید، سعی کنید آن را به صورت خام و خشن بروز ندهید، با او دعوا و او را سرزنش نکنید، سرکوفت نزنید. با داد زدن و دعوا کردن، ممکن است موقتا پیروز شوید؛ اما در درازمدت رابطه شما آسیب می بیند و مشکل حل نمی شود. به‌جای آن احساسات تان را بیان و توصیف کنید، این کار شما را آرام می کند و به کاهش تنش در بدن و تفکر روشنتر شما کمک می کند. در صورتی که این کار برای شما دشوار است، می توانید در کلاس مهارت های زندگی شرکت کنید.
درباره تعریف صمیمیت به توافق برسید
ممکن است تعریف شما و همسرتان از حدود رابطه کاری و صمیمانه یکسان نباشد و رابطه ای که به نظر شما صمیمانه می آید، در نظر همسرتان کاملا رسمی و اداری باشد. با او در این مورد به توافق برسید. سعی کنید با کمک هم به راه حلی برسید تا همسرتان بتواند بدون این که احساس کنترل شدن پیدا کند و شما احساس ناراحتی، روابط کاری خود را تنظیم کند.
در صورتی که کنترل تردیدها یا احساس های منفی برای شما دشوار است یا همسرتان حاضر به صحبت درباره این موضوع نمی شود، به مشاور مراجعه کنید.

خراسان/ دخترم 15 ساله و 8 ماه است که در عقد است. ما مراسم نامزدی گرفتیم، حالا نوبت آن‌هاست که مجلس عقد را برگزار کنند. پدر داماد می‌گوید در مجلس هرچه پول، کادو و طلا جمع شود چون ما مجلس می‌گیریم، مال ماست. همسر من هم قبول نمی‎کند، آخر دختر من تک فرزند است. ما هم همه سکه و پول به عنوان کادو برایش در نظر گرفته ایم. شوهرم می‎گوید چیزی را که من هزینه کردم تا به دخترم کادو بدهم، چرا باید بدهیم به خانواده داماد؟ مال دخترمان است. لطفا راهنمایی ام کنید.

پاسخ
مخاطب محترم، به نظر می‎رسد دختر و داماد شما قدرت و استقلال لازم برای مدیریت کردن خانواده‎ها را ندارند و از طرفی نبود ارتباط عاطفی و دوستانه بین دو خانواده باعث ایجاد این نگرانی‎ها و سهم‎خواهی‎ها شده است. شاید هم یکی از دلایل مطرح شدن این بهانه‎ ها حساسیت بیش از حد دو طرف و نیش و کنایه‎های متقابل باشد. با این حال و با توجه به شرایط موجود، موارد زیر را یادآوری می‎کنم.
* حساسیت خود را کاهش دهید: توجه داشته باشید که در بحث ازدواج فرزندان به طورمعمول هزینه‌هایی که انجام می‌شود اگر به‌صورت داوطلبانه و با میل قلبی باشد، نه تنها سخت نیست؛ بلکه حس خرسندی و مفیدبودن را نیز ایجاد می‎کند و در رابطه با هزینه کادوها نیز بهتر است فکرکردن به جزئیات و حساب و کتاب‎کردن را کنار بگذارید و سعی کنید همسرتان را به بزرگ‎منشی و سعه‎صدر دعوت کنید. مطمئنا هر خانواده‎ای که شرایط طبیعی داشته‎باشد هدفش کمک به خوشبختی فرزندانش خواهد بود و اگر شما و همسرتان بتوانید در این مسئله با روحیه‎ای بزرگوارانه و بخشنده ظاهر شوید، تاثیر بیشتری در شرمنده‎کردن دیگران خواهد داشت و احتمال این هست که آن‎ها نیز دست از لجبازی بردارند.
* موضوع را به داماد و دخترتان احاله کنید: با توجه به این که محور اصلی مناقشات عروس و داماد هستند و از طرفی بحث و ادعای هر دو خانواده نیز به طورمعمول حول محور کمک به آن‎ها و تلاش برای خوشبختی آن‎هاست، سعی کنید به آن ها کمک کنید تا درباره این موضوع فکر کنند و ضمن دریافت پیشنهادهای دیگران، خودشان به نتیجه نهایی برسند. اگر خود زوج بتوانند تصمیم منصفانه‎ای بگیرند تبعات آن کمتر خواهد بود.
* گفت و گو کنید: اگر احیانا رسم و رسوم خانواده‎ها با هم فرق می‎کند یا این که هر دو طرف برخواسته خود اصرار دارید، پیشنهاد می‎کنم جلسه ای را با حضورخانواده‎ها
و بزرگان فامیل ترتیب دهید و سعی کنید در این جلسه با ادبیاتی مناسب و در کمال آرامش خواسته خود را با دلایل منطقی مطرح کنید و پس از شنیدن خواسته‎های طرف مقابل، هر دو خانواده تلاش کنند تا بخشی از خواسته های خود را حذف کنند و به توافق برسند.
* تصمیم ‎گیری را به مهمان‎ ها واگذار کنید: هر چند شاید این راهکار از لحاظ وجهه اجتماعی دارای تبعاتی باشد ولی در نهایت اگر با هیچ کدام از روش‎های فوق به نتیجه نرسیدید، می‎توانید با اعلام این موضوع به اطرافیان نزدیک و کسانی که احتمال می‎دهید بخواهند کادو بدهند از آن‎ها بخواهید که با زمان و نحوه کادو دادن خودشان مشخص کنند که هدیه آن‎ها متعلق به چه کسی است. بهتر این که کادوهایی که خانواده داماد می‎دهند به داماد برسد و کادوهایی که خانواده عروس می‌دهند به عروس و سپس درباره آن‌ تصمیم گیری شود.
 نویسنده : حسین محرابی مشاور خانواده دانش‎ آموخته دانشگاه فردوسی

خراسان/ چرا صفحات‌اینستاگرامی که افراد در آن‌جا مشکلات خانوادگی‌شان را مطرح می کنندو منتظر کامنت‌های مردم برای راهنمایی‌گرفتن می‌مانند، آسیب‌زا هستند؟
 هم‌فکری یعنی با یکدیگر برای کاری اندیشیدن که در فرهنگ ما، به آن توصیه زیادی شده است اما یک نکته مهم در این زمینه، گاهی مغفول واقع می‌شود. آن موضوع درباره ویژگی‌های شخصیتی فردی است که با او هم فکری می‌کنیم. واضح است که اگر این فرد، کارشناس در حوزه‌ای که ما مشکل داریم و البته دلسوز ما نباشد، نتیجه آن چیزی نخواهد شد که مد نظر ماست. چند وقتی است که فعالیت پیج‌های اینستاگرامی تحت عنوان هم‌فکری در حوزه مشاوره پررنگ‌تر شده است. افراد با فرستادن سوالات شخصی‌شان(به خصوص مشکلات زن‌و‌شوهری) در دایرکت به این پیج‌ها که سرعت افزایش فالوئرشان هم زیاد به نظر می‌رسد، منتظر می‌مانند تا ادمین پیج، سوال را در یک پست منتشر کند و دیگر فالوئرها بر اساس دانش و تجربیات شخصی‌شان، به آن فرد کمک و او را برای بهتر شدن زندگی‌اش راهنمایی کنند. اتفاقی که آسیب‌های زیادی دارد و اگر افراد بدون آگاهی، وارد چنین پیج‌هایی بشوند، ممکن است تصمیم‌هایی برای زندگی مشترک‌شان بگیرند که بعدا پشیمان شوند و به مشکلات جدی بربخورند. در ادامه، نکاتی در همین باره مطرح خواهد شد.
 
   مراجعی که از قضاوت‌ها و توهین‌ها آسیب دیده بود
به تازگی مراجعی با علایم اضطرابی زیاد و خشم آشکار داشتم که بیان می‌کرد بعد از این‌که مشکل اش را در یکی از پیج‌های هم فکری اینستاگرام به اشتراک گذاشته، اوضاع زندگی‌اش خیلی بدتر از قبل شده است. او علاوه بر این که از قضاوت‌ها و توهین‌هایی که در کامنت‌ها به خودش و خانواده‌اش شده به شدت آسیب دیده بود، گویا یکی از اقوامش از طریق خواندن مشکل در پیج کذایی، وی را شناسایی و لایه‌های پنهانی از زندگی خصوصی اش را در بین اقوام و خویشان منتشر کرده بود. طبیعی است که این مسئله موجبات ناراحتی خودش و همسرش را فراهم آورده بود. بنابراین این نکته مهم به نظر می‌رسد که افراد با انتشار یک سوال از زندگی خصوصی‌شان در چنین پیج‌هایی، خود و زندگی‌شان را در معرض قضاوت‌های بی‌رحمانه و توهین‌هایی قرار می‌دهند که دیگر قابل کنترل نیست.
   نظراتی که کارشناسی‌شده نیست
نکته دیگر ،درباره کارشناسی‌بودن نظرات و کامنت‌ها در چنین پیج‌هایی است. واضح است که بعضی تجربیات شخصی دیگران که به عنوان مشورت به شما ارائه می‌شود، ممکن است به هیچ‌وجه به درد شما نخورد. همچنین شاید راهکاری که به شما در چنین پیج‌هایی توسط افراد ارائه می‌شود، در ظاهر خوب باشد اما اگر نگاه دقیق‌تر و کارشناسی‌شده‌تری به آن داشته باشید، معایب زیادی درباره‌اش توجه‌تان را جلب کند. این روزها عموم بیش از گذشته به سلامت‌روان اهمیت می‌دهند و خوشبختانه از این که برای ازدواج، طلاق، مشکلات عاطفی، ناراحتی روانی و مشکلات بین‌فردی، روابط زناشویی ، مشکلات با فرزندان و … به متخصص مراجعه کنند، اظهار شرمندگی نمی‌کنند یا از این که بگویند نزد درمانگر یا نوروتراپیست می‌روند خجالت نمی‌کشند. به همان میزان که افزایش تقاضا برای دریافت خدمات سلامت‌روان روزبه‌روز در حال افزایش است، متاسفانه نوعی سردرگمی وجود دارد که باید دقیقا به چه کسی مراجعه کنند؟ حتی در جمع‌های خصوصی و تخصصی و اتاق درمان هم شاهد سوال‌هایی از این دست هستیم که برای حل مسائل از چه کسی کمک بگیرم؟ روان شناس، روان‌درمانگر، روان پزشک، روانکاو، نورو تراپیست یا …. ؟ سوالی که چندین بار در همین صفحه خانواده و مشاوره به آن پاسخ داده شده و در آینده نزدیک باز هم در مطلب جداگانه‌ای به آن خواهیم پرداخت اما خودتان هم با کمی تحقیق می‌توانید به پاسخ آن دست یابید تا مشاوره تخصصی‌تری برای حل مشکل‌تان دریافت کنید.
   به هر فردی در فضای‌مجازی اعتماد نکنید
از سوی دیگر در فضای‌مجازی و حتی حقیقی ،افراد زیادی خود را متخصص معرفی می‌کنند و بدون این‌که صلاحیت کافی داشته باشند با زندگی انسان‌ها بازی می‌کنند. در کشورهای پیشرفته ،معرفی افراد واجد شرایط در خصوص بهداشت روان بر عهده سازمان‌ها و نهادهای مرجع است و همین امر به مردم عادی کمک شایانی می‌کند تا با خیال راحت تحت درمان و خدمات روان شناسی قرار بگیرند. در ایران سازمان نظام روان شناسی و مشاوره قرار بود چنین نقشی را ایفا کند اما به دلایلی هنوز به طور کامل موفق نشده و به همین دلیل است که متاسفانه به خصوص در شبکه‌های اجتماعی مواردی را مشاهده می‌کنیم که افراد بدون داشتن صلاحیت تخصصی یا اخلاقی کافی(و گاهی هر دو باهم)، در حال فعالیت در این حوزه هستند و اتفاقا ادعای بیشتری  از متخصصان واقعی هم دارند!
   آیا انتخاب نوع متخصص بهداشت‌روان مهم است؟
مسلما بله چون علاوه بر این که تعداد متخصصانی که در زمینه‌های مختلف بهداشت روان فعالیت می‌کنند زیاد است و گاهی در عملکرد آن‌ها همپوشانی‌هایی مشاهده می‌شود، مهم‌ترین مسئله این است که بتوانید از میان متخصصان دارای صلاحیت، کسی را انتخاب کنید که مناسب‌ترین گزینه برای دریافت خدمات مد نظر شما باشد.
   این فضا برای مشورت‌گرفتن، امن نیست
با توضیحاتی که ارائه شد مبرهن است که بیان مشکلات و داستان زندگی خصوصی در پیج‌های اینستاگرام با عنوان هم‌فکری آسیب‌های فراوانی را به بار خواهد آورد چراکه روان شناس و مشاور یا روان پزشک حرفه‌ای و متخصص هرگز چنین پیج‌هایی را برای درمان یا مشاوره دادن، امن و مورد تایید نمی‌دانند. کمک گرفتن حرفه‌ای از مشاوران و روان شناسان اصلح در این حوزه ضامن میزان اثربخشی درمان خواهد بود و در نهایت این وظیفه شماست که  بررسی کنید فردی   که به عنوان درمانگر انتخاب کردید، این شرایط را دارد یا خیر؟
نویسنده : زهرا متقی‌شکیب | کارشناس‌ارشد روان‌شناسی بالینی

بیا نی نی/ ملاقات با فرزند حق هر یک از والدین است که حضانت فرزند خود را به عهده ندارد ؛ با این حال در صورتی که در خصوص زمان و مکان ملاقات با فرزند بعد از طلاق والدین مشکلاتی ایجاد می کند.
اگر والدین طفل از هم طلاق گرفته باشند ، موضوع حضانت فرزندان پس از طلاق به میان آورده می شود که به سبب آن ، در نتیجه کودک تحت حضانت یکی از والدین قرار می گیرد. ولی این کار نباید باعث شود که دیگری از حق ملاقات با فرزند خود محروم شود. ملاقات با فرزند حق فطری والدین است ؛ به همین علت است که نمی توان آنها را از این حق محروم کرد .

هرکدام از والدین این حق را دارند که در فاصله های مشخص با کودک خود ملاقات ( ملاقات فرزند بعد از طلاق ) کنند و حتی فاسد بودن مادر یا پدر نیز سبب نمی شود از ملاقات وی با فرزندش پیشگیری گردد. اگر بین پدر و مادر درباره مدت ملاقات و شیوه آن توافق شده باشد، مطابق همان توافق عمل می شود.
ولی در هر صورت توافق نشدن، دادگاه در حکم خود مدت ملاقات و نحوه آن را برای کسی که حق حضانت ندارد، معین می کند. معمولاً دادگاه ها یک روز یا دو روز از آخر هفته را به این امر اختصاص می دهند و گفته می شود ملاقات بیش از این با شخصی که حضانت را به عهده ندارد ، موجب اختلال در حضانت و دوگانگی در تربیت کودک می شود. اما گرفتن کلی حق ملاقات از پدر یا مادری که حضانت به عهده او نیست برعکس صراحت ماده قانون مدنی است و دادگاه نمی تواند حکم به آن بدهد.
با این حال چنانچه ملاقات با پدر یا مادری که حضانت به عهده او نیست حقیقتا برای مصالح کودک ضرر داشته باشد، دادگاه می تواند مدت های ملاقات را طولانی تر کند و مثلاً به جای هفته ای یک بار، ماهی یک بار یا هر شش ماه یک بار مشخص کند یا ملاقات با حضور افراد ثالث باشد.
فقط با حکم دادگاه می توان مانع از ملاقات فرزند بعد از طلاق که حضانت بر عهده ی او نیست گردید.

امتناع از تحویل فرزند
چنانچه فردی که حضانت فرزند با اوست مانع ملاقات طرف دیگر گردد طرف دیگر می‌تواند با مراجعه به دادگاه (دادن دادخواست از راه دفتر خدمات الکترونیک قضایی) تقاضای ملاقات با فرزند را کند.
در این بین می‌تواند نخست دستور موقت فوری ملاقات با فرزند را هم از دادگاه تقاضا کند به این ترتیب دیدار با طفل با سرعت امکان پذیر خواهد گردید دادگاه خانواده با رعایت مصلحت طفل باید حق ملاقاتی برای خواهان مشخص کند. (دستور موقت از اقداماتی است که جنبه کاربردی بسیاری دارد و در این حالت به خاطر طولانی بودن روند رسیدگی برای اینکه حق خواهان ضایع نشود عموما دادگاه دستور موقت ملاقات با فرزند را صادر می‌کند تا وقتی که حکم قطعی صادر شود.)
تغییر زمان و مکان ملاقات فرزند پس از طلاق 
طلاق فقط می تواند رابطه زن و شوهری را به پایان برساند. ولی رابطه پدر و فرزندی یا مادر و فرزندی رابطه ای نیست که دستخوش بازی روزگار گردد. این رابطه همیشگی و ابدی است و به هیچ عنوان نمی توان این حق را از والدین گرفت.
هیچ فردی نمیتواند پدر و مادر را از ملاقات فرزند که نیمی از وجودشان در آن قرار است باز دارد. براساس قانون نمی توان بدون اجازه طرف مقابل فرزند را از کشور خارج کرد و حتی از شهری به شهر دیگر برد به جز اینکه مصلحت طفل باشد و دادگاه اجازه دهد. 
بعضی وقت ها امکان دارد در زندگی پدر و یا مادری که دور از فرزند زندگی می کند، تغییراتی به وجود آید و طبق این تغییرها، بخواهد زمان یا مکان ملاقات فرزند بعد از طلاق را عوض کند. در چنین شرایطی با توجه به عوض شدن شرایط که می تواند به وجود آمده افزایش یا کاهش درآمد، تغییر محل کار یا زندگی و موارد مشابه در خواست تغییر مکان ملاقات فرزند بعد از طلاق را به دادگاه بدهد.

پایان حضانت
یکی از مواردی که حضانت به پایان می رسد، رسیدن فرزند به سن بلوغ می باشد. دختر ۹سالگی و پسر ۱۵سالگی.
مسئله دیگر نبود صلاحیت پدر یا مادر می باشد که در اینصورت حضانت به دیگری سپرده می شود. نبود صلاحیت منظور مواردی است که قانون مدنی از باب تمثیل آورده است مانند اعتیاد به مشروبات الکلی و…
اگر هم پدر و هم مادر دارای صلاحیت برای حضانت نباشند جد پدری درصورت زنده بودن حاضن به حساب می آید. اگر جد پدری هم زنده نباشد دادگاه فردی را به عنوان حاضن انتخاب می کند. در صورت به پایان رسیدن سن حضانت خود فرزند انتخاب می کند با چه کسی زندگی کند.

نکات مهم در دعوی ملاقات فرزند مشترک
– در صورت توافق بین زوجین درباره زمان و مکان ملاقات دادگاه مطابق با توافق عمل می‌کند.
– در صورت نبود توافق بین زوجین، زمان و مکان ملاقات فرزند بعد از طلاق توسط دادگاه مشخص می گردد.
– در صورت نبود توافق زوجین مکان ملاقات اگر طفل شیرخوار باشد می تواند در کلانتری محل زوجه باشد.
– در صورت خروج طفل از ایران بدون اجازه میتوان حق ملاقات را عوض کرد.
– اغلب گرفتن حق ملاقات ممکن نیست اما تغییر در زمان و کاهش آن امکان پذیر است.
– در دعوی ملاقات طفل در صورت پیدایش اتفاق جدید امکان تجدید نظر در حکم وجود دارد.

خراسان/ سلام من یک پسر 20ساله دارم که حرف من را نمی فهمد، سرگردان است، نه درس می خواند و نه سرکار می رود. تمام وقتش را با دوستانش می گذراند و خیلی پرخاشگر هم هست.

پاسخ
در ابتدا سلام عرض می کنم خدمت شما و ممنون از همراهی تان با صفحه مشاوره. در سوال شما چندین مسئله وجود دارد، یکی مشکل در برقراری رابطه با فرزندتان، دیگری نگرانی شما نسبت به بی مسئولیتی آینده تحصیلی و شغلی او و در نهایت مشکل پرخاشگری که هر کدام نیاز به بررسی ها و راه کارهای متفاوتی دارد. اگر مشکلاتی که ذکر کرده اید به قدری شدید است که به آسیب به خود فرزندتان یا دیگران منجر می شود حتما به درمانگر مراجعه کنید.

بهبود رابطه
در ابتدا باید قبول کنید که شما نمی توانید فرزندتان یا هر کس دیگری را تغییر دهید، فقط می توانید انعکاسی از رفتارهای خود را در او ببینید. شما می توانید در تصمیم گیری و انتخاب هایش به او کمک کنید که اولین عامل، همان طور که خودتان هم ذکر کرده اید برقراری رابطه ای صحیح است تا صحبت های شما را درک کند.
برای داشتن رابطه ای بهتر، سعی کنید اوقات لذت بخشی را فراهم کنید. داشتن چنین موقعیت هایی به صرف هزینه و وقت زیادی نیاز ندارد بلکه با گفتن یک صبح بخیر همراه با لبخند و خوردن صبحانه با یکدیگر و داشتن روحیه ای شاد و پرانرژی فراهم می شود.
* سعی کنید فرزند خود را در کارهای روزانه مانند خرید و آشپزی همراه خود کنید. می توانید در همین اوقات درباره کارهای روزمره با یکدیگر صحبت کنید.
* تلاش کنید شوخ طبع باشید و به اشتباهات خود بخندید و با این کار به فرزند خود یادآوری کنید که انسان می تواند اشتباه کند و او می تواند اشتباهاتش را با شما در میان بگذارد.
* سعی کنید او را تشویق و همواره او را به توانایی هایش دلگرم کنید. با این کار پیامی که به او می رسانید این است که “من به تو اعتماد دارم”.
* برای برقراری یک رابطه دوطرفه همواره به فرزندتان احترام بگذارید.
* به او ابراز عشق کنید. برای این کار علاوه بر این که می توانید به صورت کلامی به او بگویید که دوستش دارید، می توانید با کارهایی مثل ضربه به شانه او به همراه یک لبخند این پیام را برسانید.
* از جمله کارهایی که نباید در برقراری رابطه صحیح انجام دهید: داد و فریاد، غر غر کردن، تذکر دادن، سخنرانی و التماس است.

نگرانی نسبت به بی مسئولیتی
گاهی نوجوانان و جوانان در راه استقلال و احساس شایستگی به طور افراطی به محیط خارج از خانواده روی می آورند در حالی که توقع دارند خانواده مسئولیت زندگی آن ها را به عهده بگیرد یا بالعکس، والدین توقع دارند فرزندانشان مسئولیت خودشان را بپذیرند، در حالی که به آن ها استقلال نمی دهند.
* سعی کنید بین توقعتان از استقلال و مسئولیت پذیری فرزندتان تعادل ایجاد کنید. در این راه، هر چه بیشتر سعی کنید که او را نصیحت و از جملات دستوری استفاده کنید، به آن ها توجهی نمی کند چون او استقلال فکری خود را در خطر می بیند. کارهایی که از او می خواهید به‌صورت پیشنهاد مطرح کنید و این پیشنهادها همراه با دلیل باشند.
* فرصت هایی برای مسئولیت پذیر شدن برایش فراهم و بعضی از امور را به او محول کنید در عین حال تا به انجام رسانیدن آن ها صبور باشید.
* وقتی انگیزه وجود داشته باشد، تنها کاری که باید انجام داد، رفتن و گام برداشتن است. در او انگیزه ایجاد کنید تا مثلا برای رفت و آمدهایش یک ماشین بخرد و در عین حال خودتان سریع آن را برآورده نکنید، بگذارید پسرتان احساس نیاز کند. از او بخواهید که بخش اعظم پول آن را خودش تهیه کند تا نیاز به کسب درآمد در او ایجاد شود.
* خودتان الگویی از مسئولیت پذیری برای او باشید و سعی کنید با چنین افرادی معاشرت کنید تا همواره الگوهای مناسبی در دسترس فرزندتان قرار داشته باشد. مواظب باشید که او را با کسی مقایسه نکنید.
* در عین داشتن صمیمیت و حمایت گری، زمانی که فکر می کنید لازم است، تصمیم های قاطعی بگیرید؛ مثلا زمانی که مطمئن هستید دوستی او را به سمت رفتارهای پرخطری مانند اعتیاد سوق می دهد.
* در نهایت این که سعی کنید توقعات خود را از جوان 20 ساله خود زیاد بالا نبرید. صبور باشید و به او فرصت دهید.

پرخاشگری
در واقعیت، پرخاشگری روش موثری است که باعث می شود دیگران خیلی سریع تسلیم شوند و با فرد پرخاشگر کنار بیایند و او سریع به خواسته هایش برسد. در صورتی که شما قاطع باشید و نه دعوا کنید و نه تسلیم شوید، فرزندتان متوجه می شود که روش پرخاشگری دیگر کارساز نیست و این رفتار در او کاهش پیدا می کند.
* سعی کنید رابطه شما با فرزندتان به جنگ قدرت تبدیل نشود. برای این کار نباید درزمان عصبانیت با وضع قدرت، رفتار فرزندتان را تغییر دهید چرا که به طور معمول نتیجه عکس می دهد و به بدرفتاری بیشتر منجر می شود. در صورتی که لازم است دستوری بدهید یا نه بگویید باید صریح و بدون انتقاد و سرزنش آن را بیان کنید.
در صورتی که پرخاشگری زیاد باشد و احتمال آسیب به دیگران وجود داشته باشد، لازم است که از روان درمانی و یادگیری مهارت های کنترل خشم استفاده کنید.