دسته: بارداری و تولد

شاید در دوران بارداری، این سؤالات برای شما هم پیش‌آمده باشد: چرا از زمان بارداری، فراموش‌کار شده‌ام؟ یا می‌خواستم از دوستم سؤالی بپرسم ولی کاملاً فراموش کردم که چه سؤالی بود؟
آیا وضعیت مغزی در دوران بارداری متفاوت است؟
شکی نیست که بدن زنان در دوران بارداری، تغییرات بی‌شماری را تجربه می‌کند اما چطور این تغییرات روی عملکرد مغز اثر می‌گذارند؟
اولین بخش از راهنمای زنان باردار درباره عصب‌شناسی دوره بارداری را مطالعه کنید تا پاسخ این سؤالات را بیابید.

تهوع صبحگاهی چیست؟

بیش از 50% (تا 90%) از زنان باردار، تهوع و استفراغ را در دوران بارداری به‌خصوص در اوایل صبح تجربه می‌کنند. حدود 1% از زنان باردار نیز این مشکل را با شدت بیشتری احساس می‌کنند که به آن تهوع صبحگاهی مداوم می‌گویند. این مسئله می‌تواند منجر به کمبود آب در بدن و کاهش وزن شود و نیازمند توجه جدی پزشکی است؛ اما برای اغلب زنان، تهوع صبحگاهی در حدود هفته 18 ام بارداری از بین می‌رود.
هرچند دلیل تهوع صبحگاهی هنوز کاملاً مشخص نشده اما ازآنجاکه بین میزان ترشح هورمون‌های دوران بارداری (hCG) و دفعات تهوع رابطه مثبتی وجود دارد، برخی پژوهشگران، این مسئله را با واکنش بدن به این هورمون‌ها مرتبط می‌دانند.
تحقیقات انجام‌شده روی مادران باردار، نشان داده که شروع تهوع صبحگاهی مقارن با زمان مهمی در رشد جنین یعنی دوره شکل‌گیری شبکه مرکزی عصبی است.
تعدادی از نظریات هم این مسئله را به وجود مواد شبه سمی در جریان خون مادر نسبت می‌دهند و معتقدند سیستم ایمنی بدن در تلاش برای دفع این شبه سموم، دستگاه گوارش را وادار به تهوع می‌کند. از سوی دیگر بر اساس آمارها، تهوع و احتمال سقط‌جنین با یکدیگر رابطه مثبت دارند که این ارتباط، نظریه مطرح‌شده را تائید می‌کند.
در دایره المعارف های پزشکی ازجمله Gray’s Anatomy، تهوع به ناحیه پشت مغز نسبت داده می‌شود که به‌شدت به هورمون‌های hCG حساس بوده و به وجود مواد سمی در جریان خون واکنش نشان می‌دهد. البته منظور از مواد سمی در اینجا، غذاهایی است که برخی ویژگی‌های سمی بودن مانند طعم تلخ را دارا هستند.
بسیاری از زنان در دوران بارداری تمایل کمی به مصرف گوشت، ماهی و برخی سبزی‌های خاص دارند. مصرف این غذاها برای افراد عادی، بدون مشکل است اما به دلیل وضعیت حساس مادر در دوران بارداری، بدن این مواد را سمی دانسته و برای دفع آن‌ها اقدام می‌کند.
  

چرا حس بویایی در دوران بارداری بسیار قوی‌تر است؟

بر اساس گفته بسیاری از زنان، افزایش حس شامه یا هایپرسومیا یکی از نشانه‌های اولیه بارداری است. بااینکه افسانه هایپرسومیا از قرن‌ها پیش وجود داشته، تحقیقات علمی روی این موضوع جدید است. به‌طورکلی حدود دوسوم زنان، حس بویایی خود را در دوران بارداری قوی‌تر گزارش کرده‌اند. برخی مطالعات نشان داده که زنان باردار در مقایسه با سایر زنان، نسبت به بوهایی مانند غذاهای پخته و سوخته، بوی سیگار، عطر و ادویه‌ها حساس‌تر هستند.
درباره آستانه بویایی (کمترین میزان بوی موجود در هوا که می‌تواند توسط سلول‌های بویایی کشف شود) مطالعات کمی انجام‌شده که به دلیل نتایج ضدونقیض آن‌ها، اکثر محققان معتقدند که زنان باردار قدرت بویایی قوی‌تری ندارند بلکه احتمالاً در شناسایی بوها بهتر عمل می‌کنند.
به‌عنوان‌مثال در یک پژوهش که احساس شامه زنان باردار و غیر باردار در شش بوی مختلف آزموده شده بود، تفاوتی دیده نشد.
برخی پژوهشگران معتقدند همان‌گونه که در ابتدای دوران بارداری، دستگاه گوارش، اقدام به دفع غذاهای شبه سمی می‌کند، سلول‌های بویایی نیز با ایجاد احساس انزجار و تهوع کمک می‌کنند تا مادر از مواد خاصی که احتمال سمی بودن رادارند اجتناب کند. به همین دلیل است که بوی دود سیگار یا غذای سوخته برای زنان باردار تا این حد ناخوشایند است.
از طرفی، بین سطح hCG و زمان ترشح آن و تغییرات حس بویایی زنان رابطه مستقیم وجود دارد (مانند رابطه تهوع صبحگاهی و سطح هورمون‌های دوران بارداری).
جالب‌توجه است که این تغییرات هورمونی، روی بویایی ما اثر نمی‌گذارند. پژوهشگران سوئدی، بوهای مختلفی را به زنان باردار و غیر باردار ارائه کرده‌اند و پاسخ‌های مغزی آن‌ها را اندازه گرفته‌ و دریافتند که زنان باردار، امواج مغزی بزرگ‌تر و با دامنه کوتاه‌تری دارند. این نشان می‌دهد که تغییرات هورمونی روی فرآیندهای شناختی و ادراک بوها اثرگذار است نه روی قدرت بویایی.
 

چرا زنان در دوران بارداری احساس فراموشی می‌کنند؟

درحالی‌که برخی زنان باردار، از کاهش قدرت حافظه و فراموشی شکایت می‌کنند، سایرین هیچ تغییری در این دوران احساس نمی‌کنند.
یک پژوهش بزرگ در سال 2008 نشان داده که زنان باردار در مقایسه با زنان غیر باردار و زنانی که به‌تازگی زایمان کرده‌اند، در برخی شاخص‌های ذهنی با مشکلات بیشتری مواجه هستند. زنان باردار، در زمینه‌هایی که نیاز به قدرت شناخت بالایی دارد مانند حافظه کاری (کوتاه‌مدت) و بازیابی اطلاعات بیشتر چالش دارند.
مطالعه دیگری که توسط دیان فارِر و همکارانش اجراشده نشان داده که به‌طور متوسط زنان باردار در مقایسه با زنان غیر باردار 11.7% عملکرد ذهنی ضعیف‌تری دارند. بااین‌حال وقتی نمرات آزمون حافظه را با سطح شش هورمون در پلاسمای خون آن‌ها مقایسه کردند، رابطه‌ای دیده نشد.
تحقیقی که در سال 2008 روی موش‌های باردار انجام شد، نشان داده که میزان تکثیر و تعداد نورون‌های ناحیه هیپوکمپوس در مغز موش طی این دوران کاهش پیدا می‌کند. هیپوکمپوس در انسجام و ارتباط بین حافظه کوتاه‌مدت با بلندمدت مؤثر است. پژوهش مشابه دیگری هیچ تفاوتی در اندازه مغزی موش‌های باردار و غیر باردار به‌جز در ناحیه هیپوکمپوس نشان نداده است. هیپوکمپوس در موش‌های باردار کوچک‌تر بود که این مسئله به نقص حافظه مکان‌یابی مرتبط است. هرچند هیچ مطالعه‌ای روی تغییرات هیپوکمپوس در زنان باردار انجام‌نشده است.
برخی محققان کم‌خوابی یا استرس‌های ناشی از این تغییر بزرگ را در کاهش قدرت حافظه در دوران بارداری مؤثر می‌دانند. مطالعات دیگری هم این مسئله را به فاکتورهای فرهنگی نسبت داده‌اند و معتقدند بر اساس یک باور فرهنگی به نام مغز دوران بارداری، برخی زنان در دوران بارداری برای اولین بار از مشکلات حافظه خود، آگاه می‌شوند. البته تغییر در برنامه‌های عادی روزانه هم ممکن است بر توانایی مغزی اثر بگذارد.
هرچند دانشمندان هنوز اطلاعات کاملی از تغییرات مغز در دوران بارداری ندارند، یک نکته کاملاً واضح است: کودکان برای اینکه حضور خود را قبل از تولد به دنیا اعلام کنند، تغییرات متعددی را رقم می‌زنند.
 

او حالا تکه‌ای از شماست. گوشه‌ای از بدنتان که حیاتش را به شما مدیون است. او لااقل تا چند ماه دیگر، بخشی از وجود خود شماست و به همین دلیل است که در این ماه‌ها، باید بیشتر از هر زمانی مراقب خورد و خوراک، فعالیت‌ها و شرایط روانی‌تان باشید. اگر نگرانید که زایمان زودرس، سقط جنین یا اختلال در رشد فرزندتان، آرزوی مادر شدن شما را با اما و اگرهایی همراه کنند، به این نکات توجه کنید. مادرهای باهوش، در 9 ماه بارداری، این خوراکی‌ها را از سفره‌شان حذف می‌کنند.

خوردن ماهی جنوب در بارداری ممنوع!

درست است که شما و فرزندی که در شکم دارید، در این ماه‌ها به امگا3 بیشتری نیاز دارید. اما خوردن ماهی جنوب برای تامین این نیاز، می‌تواند به فرزندتان آسیب‌هایی را برساند. اغلب ماهی‌های دریای جنوب و بسیاری از ماهی‌های بزرگ جثه، میزان بالایی از جیوه را در بدن خود جا داده‌اند و رسیدن جیوه به جنین، می‌تواند احتمال آسیب مغز و سیستم عصبی او یا تاخیر در رشد مغزش را بالا ببرد. برای اینکه هم از مغز فرزندتان محافظت کنید و هم بیشتر امگا3 به بدنتان برسانید، می‌توانید سراغ ماهی قزل‌آلا، سالمون یا کنسرو ماهی تن بروید و هر هفته حداقل یک وعده غذای دریایی بخورید.

مصرف ماهی دودی مساوی سقط جنین

غذاهای دریایی دودی را لااقل برای این نه ماه فراموش کنید. باکتری لیستریا مونوسیتوژنز موجود در این خوراکی‌ها، ممکن است شما را به عفونت لیستریا مبتلا کند. این عفونت نه تنها احتمال سقط جنین را چند برابر می‌کند، بلکه وضعیت سلامت مادر را هم به‌شکل جدی دچار مخاطره می‌کند.

سس مایونز رشد جنین را مختل می‌کند

شاید تا امروز بارها به غذایتان سس مایونز اضافه کرده‌باشید و عارضه خاصی را هم مشاهده نکرده باشید. اما در ماه‌های بارداری، حق ندارید سراغ خوراکی‌هایی که در آنها تخم‌مرغ خام به کار رفته بروید. مصرف تخم‌مرغ خام و گوشت‌های نیم‌پز در دوران باردرای، می‌تواند جان شما و البته جنین را به خطر بیندازد و در روند رشد فرزندتان اختلال ایجاد کند.

شیر پاستوریزه نشده را در بارداری فراموش کنید

فکر می‌کنید اگر از گاوداری‌ها شیر بخرید، در خانه بجوشانید و میل کنید، به بدنتان فایده‌ای رسانده‌اید؟ در اشتباهید. مصرف شیر پاستوریزه نشده، نه تنها هیچ مزیتی را برای بدن به همراه نمی‌آورد، بلکه سلامت شما را در ماه‌های بارداری تهدید می‌کند. شیرهای پاستوریزه نشده، حتی اگر در خانه جوشانده شوند، ممکن است به باکتری‌هایی چون سالمونلا و لیستریا آلوده باشند و جان مادر و جنین را به خطر بیندازد.

سبزی ضدعفونی نشده نخورید

لااقل در این ماه‌ها، به شستن میوه و سبزیجات با آب اکتفا نکنید و برای گندزدایی از آنها، از مایع‌های مخصوص شست و شوی میوه و سبزیجات کمک بگیرید. این خوراکی‌ها که قرار است به بدنتان فایده برسانند، ممکن است به باکتری‌هایی مثل سالمونلا (موجود در مدفوع گربه) آلوده باشند و به مغز، سیستم عصبی و در نهایت جان مادر و جنین آسیب برسانند یا زمینه زایمان زودرس را فراهم کنند.

قهوه در بارداری یعنی زایمان زودرس

تا آنجا که می‌توانید در ماه‌های بارداری، مصرف کافئین را کاهش دهید. نوشیدن قهوه و چای فراوان در این دوران، نه تنها خطر تولد نوزاد کم‌وزن را بیشتر می‌کند، بلکه احتمال سقط جنین را هم بالا می‌برد. برخی از متخصصان معتقدند مادرانی که زیاد قهوه می‌نوشند، بیشتر در معرض زایمان زودرس قرار دارند.

دم‌نوش گیاهی در بارداری، احتیاط کنید

می‌خواهید دور قهوه را خط بکشید و برای اینکه به سلامتتان خدمت بزرگی کرده باشید سراغ چای گیاهی می‌روید؟ اشتباه می‌کنید. متخصصان معتقدند گیاهان دارویی، در صورت مصرف بی‌رویه و زیاد، به بدن آسیب رسانده و سلامت جنین را هم تهدید می‌کنند. مصرف زیاد ادویه‌ها یا نوشیدنی‌های گیاهی در دوران بارداری، یکی از عوامل زمینه‌ساز سقط جنین یا کاهش رشد اوست.

ژامبون آسیب عصبی جنین را به دنبال دارد

اگر اهل خوردن فست‌فود و گوشت‌های فراوری شده هستید، باید انتظار بروز مشکلاتی در ماه‌های بارداری‌تان را هم داشته باشید. به باور متخصصان، خوراکی‌هایی از این دست، نیترات زیادی را در خود جا داده‌اند و وارد شدن نیترات به بدن مادر، نه تنها احتمال ابتلای خود او به بیماری‌هایی مثل سرطان یا فشارخون بالا را افزایش می‌دهد، بلکه زمینه را برای آسیب عصبی جنین یا حتی مرگ او نیز فراهم می‌کند.

این میوه‌ها و سبزی ها با احتیاط مصرف شود

خیلی ها تصور می‌کنند فوتبال فقط یک بازی مردانه است و شاید زنان از هیجان و لذت تماشای یک بازی فوتبال مهیج به اندازه مردان لذت نبرند. اما با اینکه تعداد زنان فوتبالی نسبت به آقایان کمتر است اما از میان همان تعداد انگشت شمار از زنانی که عاشق فوتبال هستند عاشقان خسته دلی را می‌شود یافت که جبران آمار کم زنان فوتبالی را می‌کند. اما هیجان و طرفداری متعصبانه و نوسان هیجانات برای عاشقان خسته دل فوتبالی که از قضا زن باردار هستند بایدها و نبایدهایی دارد که میبایستی جدی گرفته شود.

هیجان در بارداری گل زدن به تیم خود است

کنترل فشار خون یکی از موضوعات بسیار مهمی است که در دوران بارداری باید به آن توجه کرد. یکی از دلایل اصلی فشار خون بالا استرس، هیجان و اضطراب است. هیجان در بارداری مخصوصا هیجاناتی که باعث بالارفتن فشار خون شود تاثیر بدی روی جنین می‌گذارد. بنابراین اگر طرفدار دوآتشه یک تیم هستید و طاقت آرام نشستن و هیجانی نشدن را ندارید توصیه اکید ما این است که به هیچ وجه فوتبال را تماشا نکنید. هیجان در بارداری خصوصا هیجاناتی که باعث تغییرات منفی از جمله بالارفتن فشار خون یا افزایش ضربان قلب شود می‌تواند بر روی سلامت جنین و حتی خود شما تاثیر منفی بر جای می‌گذارد. شاید نتوان مانع وقوع اتفاقات غیرقابل پیش بینی شد اما بخش بزرگی از رویدادها را می‌توان تنها با در معرض آن قرار نگرفتن کنترل کرد. کنترل هیجانات در دوران بارداری را کاملا جدی بگیرید و دلتان را به این خوش نکنید که 90 دقیقه تماشای بازی فوتبال و بروز آنهمه استرس و هیجان خطری برایتان ندارد.

تغذیه در بارداری جام جهانی نمی‌شناسد

خودتان را با این جملات که جام جهانی زمان محدودی دارد و نمی‌خواهید از دستش بدهید گول نزنید. لذت خوردن یک بسته پاپ کورن پنیری یا پفک نمکی آنهم در حین تماشای بازی تیم فوتبال مورد علاقه را فقط یک طرفدار دو آتشه فوتبال درک می‌کند. می‌دانیم که کمی سخت است اما به خاطر آن موجود کوچولوی دوست‌داشتنی می‌توانید جایگزین بهتری برای تنقلات ناسالم انتخاب کنید. تغذیه در دوران بارداری یک روند ثابت است که باید در تمام طول بارداری به آن وفادار بمانید و نمی توانید برای خودتان استثناء قائل شوید. می توانید در حین تماشای فوتبال از خوردنی‌های سالم و مغذی مانند خشکبار، آجیل و میوه استفاده کنید. اگر هم عاشق پاپ کورن هستید خیلی ساده می‌توانید آن را در منزل به صورت سالم‌تر تهیه کنید. تغذیه در بارداری را جدی بگیرید و از خوردن غذاهای آماده که فقط کالری زیادی دارند و فاقد ارزش غذایی هستند دوری کنید. یادتان باشد تماشای فوتبال هم نباید این قانون طلایی تغذیه در بارداری را زیر سوال قرار دهد.  طرز تهیه خوراکی های سالم ویژه تماشای مسابقات جام جهانی را در بیا نی نی بخوانید.

اهمیت خواب در بارداری استثناء ندارد

هرچند یک سری تغییرات در دوران بارداری می‌تواند خواب شما را دچار اختلال کند اما تا آنجایی که کنترل عوامل بی‌خوابی در کنترل شماست حتی الامکان آن را رعایت کنید. سعی کنید در ساعاتی که احساس خستگی می‌کنید و بدنتان به خواب نیاز دارد حتما استراحت کنید. ممکن است ساعت پخش بازی یکی از تیم‌های مورد علاقه تان درست در همان زمانی باشد که شما به شدت به خواب یا حتی چرتی کوتاه نیاز داشته باشید. در این مواقع به اهمیت خواب در دوران بارداری فکر کنید و به خاطر جنین و خودتان از خیر تماشای فوتبال بگذرید. اگر همسرتان در حال تماشای بازی است از او بخواهید که در این مدت مراعات حال شما را کند و حتی المکان از دعوت مهمان و تماشای دسته جمعی فوتبال بپرهیزید.
مخصوصا اگر در سه ماهه اول بارداری هستید احساس خواب‌آلودگی شدیدی می‌کنید که حتما باید اهمیت خواب در بارداری را جدی و مهم تلقی کنید. اگر به آرامش و استراحت نیاز دارید از رفتن به مهمانی‌هایی که برای تماشای دسته جمعی فوتبال برنامه‌ریزی شده منصرف شوید و از همسرتان نیز بخواهید که در منزل فوتبال را تماشا کند. ممکن است در شور و هیجان جام جهانی این خواسته‌ها کمی برای همسرتان سخت باشد اما برای سلامت خود و جنین باید فداکاری و گذشت داشته باشید. در طول روز شما به 1 الی 2 ساعت خواب نیمروز نیاز دارید بنابراین برای آرامش خود و جنین سنگ تمام بگذارید و خوابتان را کنترل کنید.

با دوآتشه‌ها فوتبال نبینید

اگر یک مادر عاشق فوتبال هستید و فکر می کنید دنبال کردن بازی تیمی خاص باعث بروز هیجانات زیاد در شما ‌می‌شود تماشا نکردن فوتبال بهترین توصیه است اما اگر از عهده کنترل احساساتتتان برمی‌آیید اجازه این کار را دارید. اما نکته مهم این است که سعی کنید با کسی بازی را ببینید که سطح هیجانات بالایی نداشته باشد چون در این موارد اگر نسبت به بازی حساس هم نباشید با دست و جیغ و هورای یک طرفدار دوآتشه شما هم کنترل فشار خونتان را از دست خواهید داد و این همان زنگ خطر برای شما و جنین است. سخن آخر اینکه با تمام جذابیت فوتبال خصوصا برای عاشقان خسته دل این بازی مهیج، رعایت این نکات ممکن است کمی سخت باشد اما برای زن بارداری که مسئولیت یک موجود زنده را در بدن خود دارد کار سخت و دشواری نیست.

آیا امکان دارد که مادران باردار به جفت حساسیت داشته باشند؟ بله. اگرچه این مشکل به ندرت اتفاق می‌افتد اما به هر حال مشکلی جدی در بارداری محسوب می‌شود. این حساسیت نادر در هر دو میلیون باردار یکی به آن مبتلا می‌شود. مطالعات نشان داده این مشکل در زنان نژاد قفقاز بیشتر از نژادهای قومی دیگر بروز می‌کند. دلیل این مشکل هنوز مشخص نیست اما به نظر می‌رسد بیماری‌های خودایمنی از بافت جفتی وارد جریان خون مادر می‌شود و این مشکل را ایجاد می‌کند یا اینکه میزان بالای استروژن در خون مادر باعث این مشکل می‌شود.

علایم و نشانه‌های حساسیت به جفت

علامت اصلی این مشکل کهیرهایی در ناحیه‌ شکم است که خارش دارد و به تدریج به سایر قسمت‌های شکم هم کشیده می‌شود. این دانه‌ها بزرگ و دردناک می‌شوند و خارش زیادی دارند. این نواحی ممکن است احساس سوزش داشته باشند و به خاطر خاراندن زخم شوند. آن‌ها ممکن است تا ناحیه‌ باسن هم ظاهر شوند اما خوشبختانه روی صورت و نواحی مخاطی هیچ اثری نمی‌گذارند. این علائم ممکن است بعد از سه‌ماهه‌ اول ظاهر شوند و تا زمان زایمان مدام بدتر شوند. بعد از زایمان مدتی این علائم ناپدید می‌شود اما ممکن است یکی دو هفته‌ بعد دوباره ظاهر شوند و تا سال‌ها بعد از زایمان ادامه داشته باشند. این مشکل می‌تواند در بارداری ظهور نکند و تنها پس از زایمان به وجود بیاید.

تشخیص حساسیت به جفت

تشخیص درست حساسیت به جفت بسیار مهم است زیرا ممکن است با شکل‌های دیگر کهیر یا جوش‌هایی که در بارداری ظهور می‌کنند اشتباه شود. تنها تفاوت قابل توجه این مشکل با سایر حساسیت‌ها این است که این دقیقا از دور ناف شروع می‌شود و بعد به جاهای دیگر سرایت می‌کند.

درمان چطور انجام می شود؟

درمان این عارضه بستگی به شرایط و شدت آن دارد. معمولا هدف این درمان‌ها کاهش خارش و جلوگیری از عفونت‌هایی است که ممکن است به خاطر زخم شدن کهیرها در اثر خاراندن مکرر به وجود بیاید. آلرژی به جفت با اینکه مشکلی نادر و جدی است، می‌تواند با مراقبت و دارو به خوبی کنترل شود.

• اگر علایم شدید نیست استفاده‌ موضعی از پمادهای کورتیکواستروئید می‌تواند مفید باشد.
• کورتیکواستروئیدهای خوراکی هم گاهی تجویز می‌شود. البته این تجویز باید با احتیاط انجام شود تا هیچ عارضه‌ای برای مادر و جنین به وجود نیاید.
• ممکن است هیستامین‌های خوراکی برای از بین بردن خارش تجویز شود.
• به تازگی ثابت شده تزریق وریدی ایمنوگلوبین هم می‌تواند درمان موثری برای این مشکل باشد.
• آزاتیوپرین و سیکلوسپورین، داروهای سرکوب کننده‌ سیستم ایمنی با توجه به اهمیت ایمنی بدن در دوران بارداری و شیردهی معمولا با احتیاط تجویز می‌شوند.

نکته‌هایی برای مادران باردار

مراقب خارش پوست در دوران بارداری باشید. مخصوصا اگر این خارش اطراف شکم اتفاق می‌افتد و در حال گسترش است. البته هر خارشی به حساسیت به جفت مربوط نیست و می‌تواند به دلایل ساده‌تری مثل خشکی پوست و تغییرات استروژن اتفاق بیفتد. شما می‌توانید خارش‌های ساده دوران بارداری را با راهکارهای خانگی بی‌خطر کاهش دهید.

1. اجتناب از دوش آب داغ

اگر بارداری‌تان در سرمای زمستان نیست می‌توانید به راحتی از آب گرم حمام اجتناب کنید. اگر نیاز به آب گرم دارید تا جایی که می‌توانید آب را داغ نکنید زیرا آب داغ باعث خشک شدن پوست می‌شود و شرایط را برای خارش مهیا می‌کند.

2. انتخاب درست شامپو بدن و صابون

شما ممکن است خیلی به این شوینده‌ها علاقمند باشید اما آن‌ها انتخاب‌های مناسبی برای شستشوی بدن در دوران بارداری نیستند. این محصولات معمولا با مواد شیمیایی درست شده‌اند و باعث خشکی پوست یا آلرژی‌های پوستی می‌شوند. به جای آن‌ها از شوینده‌های گیاهی بدون مواد شیمیایی قوی استفاده کنید.

3. از قرار گرفتن در معرض گرما و نور مستقیم خورشید پرهیز کنید

اگر قرار است در معرض آفتاب قرار بگیرید خودتان را بپوشانید. قرار گرفتن در معرض اشعه‌های فرابنفش خورشید می‌تواند باعث خارش پوست شود. اگر در معرض باد تهویه هوای خانگی قرار می‌گیرید هم مراقب باشید و به مدت طولانی آن وضعیت را حفظ نکنید.

4. نظافت را حفظ کنید

بهداشت کامل خود را در دوران بارداری حفظ کنید. عفونت‌های قارچی شایع‌ترین مشکل پوستی در دوران بارداری است.

5. مرطوب کننده و کرم مناسب را انتخاب کنید

مرطوب‌کننده‌های بازاری و عطری می‌توانند باعث آسیب به پوست در حاملگی شوند. بهتر است در این دوران از مرطوب‌کننده‌های آبرسان بدون مواد شیمیایی استفاده کنید. آبرسان‌ها اثر بهتر و آرام بخشی دارند.
 

استرس همیشه هست و هیچ‌‌وقت هم نمی‌شود مانع به ‌وجود آمدنش نشد اما وقتی صحبت بر سر بارداری می‌شود دیگر کوچک‌ترین تنش‌ها واسترس‌ها هم به چشم می‌آید چون بحث بر سر بقا و سلامت یک موجود زنده کوچک است که با کوچک‌ترین احساسات مادر درست مثل یک جزر و مد دریا بالا و پایین می شود. به این بهانه مصاحبه‌ای با آقای مشفق کارشناس ارشد روانشناسی بالینی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.

 

• تعریف شما از استرس چیست و آیا همه استرس‌ها برای مادر خطرناک است؟

بحث استرس موضوع بسیار مهمی در بارداری است. اما قبل از آن باید تفاوت بین واژه استرس و اضطراب را بدانیم. استرس فشاری است که از بیرون بر ما وارد می‌شود اما اضطراب احساس تنشی است که در وجود خودمان حس می‌کنیم. بنابراین استرس‌ها لزوما سبب ایجاد اضطراب در ما نمی‌شوند. یعنی ممکن ‌است فشارهای بیرونی زیاد باشد اما افراد یاد گرفته باشند که این فشار‌ها را کنترل کرده و دچار اضطراب نشوند. اما در بسیاری موارد استرس باعث ایجاد فشار درونی و اضطراب در افراد می‌‌‌شود.

• آیا کنترل استرس فقط مربوط به مادر می‌شود یا دیگران نیز سهیم هستند؟

مساله عوارض استرس مادر بر روی جنین بسیار قابل توجه است. نکته اینجاست که موضوع بارداری و تولد نوزاد یک مقوله شخصی نیست زیرا فرزندی که قرار است به دنیا بیاید عضوی از جامعه آینده است.
اگر مسیر بچه‌‌دار شدن زن و مرد یعنی از بدو تولد تا مراحل بالاتر رشد، در یک سمت‌‌‌و‌‌سوی نرمال باشد، یعنی فرزندمان یک‌ فرد سالم بار آمده باشد، یک‌‌ جامعه سالم خواهیم ‌داشت. اما اگر فرزندمان مسیر پرتنش و استرس‌‌زایی را طی کرده باشد، تاثیر منفی بر روی جامعه خواهد‌ داشت. بنابر‌این تولد یک فرزند بحث فردی نیست و مادر و پدر نمی‌توانند با گفتن این جمله که: « بچه، بچه خودمان است و …» از زیر‌ بار مسئولیت شانه خالی کنند. در‌‌واقع فارغ از‌اینکه حقوق فردی کودک از بدو تولد باید حفظ شود ما با یک بحث اجتماعی نیز رویارو هستیم.
با همین رویکرد تمامی اطرافیان از دوستان و اعضای خانواده تا همکاران باید به این ‌موضوع توجه کنند که تولد کودک در دراز مدت می‌تواند بر روی زندگی اجتماعی آنها در آینده تاثیر بگذارد. در‌نتیجه استرس مادر و فشارهای وارده بر او یک مساله شخصی نیست.
 

• نقش شوهر در آرام کردن و برطرف کردن استرس زن باردار تا چه اندازه است؟

زن و شوهرها باید به این ‌موضوع توجه کنند که این تنها زن نیست که باید فشار بارداری را تحمل کند، چون ما در مورد یک زندگی مشترک صحبت می‌کنیم. زن ‌و ‌مرد با یکدیگر تصمیم می‌‌‌گیرند که فرزندی را به دنیا بیاورند بنابراین مردان باید در طول دوران بارداری با همسرانشان مشارکت داشته ‌باشند. یکی از مهمترین وظایف شوهر در دوران بارداری تامین آرامش زن در طول این ‌دوران است. البته بهتر است قبل از اقدام به بچه دار شدن هر دو به یک آرامش نسبی رسیده باشند؛ به ‌صورتی که تنش‌های بیرونی و اختلافات تا حد قابل توجهی کمتر شده باشد.
 

• جنین چگونه از احساسات مادر تاثیر می‌گیرد؟

از زمانی که جنین شکل می‌گیرد تا زمان بارداری، مرحله بسیار مهمی است. اگر فشار عصبی در دوران بارداری بر روی مادر زیاد باشد و مادر دچار اضطراب شود، این موضوع روی جنین تاثیر خیلی بدی می‌گذارد.بر‌اساس آزمایش‌‌هایی که انجام شده، جنین در ماه‌های آخر بارداری می‌تواند صدای مادر را تشخیص دهد. البته منظور این نیست که کودک مفاهیم کلمات را می‌فهمد بلکه کودک از تن صدای مادر متوجه حالات شادمانی یا تنش و فشار او می‌شود. بنابر‌این خیلی مهم ‌است که مادر و پدر در این ‌دوران فضای امنی را برای کودک به وجود بیاورند.
 

• بزرگسالانی که پرخاشگر یا پرتنش هستند به خاطر دوران بارداری پرتنش مادر به این حالت دچار شده اند؟

با‌ اینکه استرس و فشار مادر در دوران بارداری تاثیر منفی بر روی کودک و حتی در دوران بزرگسالی او می‌گذارد اما این ‌موضوع به معنای سلب مسئولیت یک سری از افراد در مورد اصلاح اختلالات ناشی از افسردگی یا تنشی که ریشه در کودکی دارد نیست. اما به صورت قطعی می‌توان گفت که استرس و تنش مادر بر روی جنین تاثیرات منفی را به‌‌ دنبال دارد. شاید در روزها و ماه‌های اول تاثیر خیلی کمتر باشد، اما هرچقدر مادر وارد ماه‌های دیگر ‌شود این‌ تاثیر بیشتر خودش را نشان می‌دهد.
 

• بیماری‌هایی که به خاطر استرس مادر گریبانگیر نوزاد می‌شود چیست؟

کودکانی که در ‌نتیجه دوران بارداری پرتنش متولد شده‌اند ممکن است به بیماری « ADHD » یا همان «بیش فعالی» و کمبود تمرکز مبتلا شوند. در‌واقع یکی از پیامدهای استرس مادر در دوران بارداری می‌تواند تولد یک کودک بیش‌فعال باشد. در‌نظر داشته باشید که اختلالات روانی یک ‌فرایند بسیار پیچیده است، یعنی اختلالات روانی در نتیجه عوامل مختلفی مانند ژنتیک، محیط و یا اجتماع روی می‌دهد. به همین‌ خاطر قاطعانه نمی‌توان تشخیص داد که کدامین عامل، بیشترین تاثیر را در اختلالات روانی دارد.
 

• با این تعریف،تاثیر کدام بیشتر است؛ژن یا محیط؟

چیزی که به‌ یقین می‌توان گفت این‌ است که در دوران بارداری همراهی ژن و محیط با یکدیگر بر روی جنین تاثیر می‌گذارد. در بسیاری اوقات ما نمی‌دانیم که اختلالات روانی در کودک در نتیجه ژن بوده یا عامل محیطی را دلیل بروز اختلالات نام ببریم. برای مثال با اینکه کودکی که تازه متولد می‌شود در یک محیط جدید وارد شده اما تاثیراتی را از محیط دوران جنین خود گرفته ‌است.
 

• چرا بعضی از نوزادان آرام و یک سری دیگر از بدو تولد ناآرام هستند؟

بچه‌‌های تازه تولد یافته را به دو دسته بچه‌های خوب و بچه‌های بد تقسیم می‌کنند. این ترجمه‌ای است که از معادل فارسی
« Good child» و «bad chi‌ld » به دست می‌آوریم؛ هرچند معادل فارسی آن چندان خوشایند نیست. منظور از بچه های بد، آن‌ دسته از کودکانی است که از شروع تولد بسیار گریه می‌کنند و همچنین بسیار ناسازگار هستند. اصطلاح بچه‌‌های خوب هم به کودکانی تعلق می‌گیرد که از همان ابتدا بسیار آرام هستند. این ‌موضوع را می‌توان از زبان بسیاری از والدین شنید که چنین تجربیاتی را پشت سرگذاشته‌اند. اینکه یک سری بچه ها آرام هستند و یک عده دیگر ناآرام به همین موضوع بر می‌گردد.
اما نمی توانیم به قطعیت بگوییم که این ‌مساله به ژن مربوط است یا خیر زیرا از دوره جنینی تاثیر محیط بر روی جنین شروع می‌‌شود. وقتی مادر در معرض استرس و فشار قرار بگیرد، باعث ترشح هورمون کورتیزول شده و تاثیر این هورمون بر روی جنین هم وارد می‌شود؛ در نتیجه کودک آمادگی بیشتری دارد که دچار اضطراب شود.

 

• منظور شما این است که مادران مطلقا باید از هرگونه استرس دور باشند؟

باید این‌ نکته را در نظر داشت که ما هرگز نمی‌توانیم یک زندگی بدون اضطراب داشته باشیم. استرس‌های بیرونی همیشه وجود دارند و در بیشتر موارد نمی‌توان مانع به‌‌‌وجود آمدن آنها شد. شاید نتوان مانع بروز استرس شویم اما می‌توان آن را با روش‌های متعددی مهار و کنترل کنیم. هر چقدر زنان روش‌های مدیریتی برای مهار استرس را بیاموزند، تاثیرات منفی اضطراب و فشار مادر بر روی جنین بسیار کمتر خواهد ‌شد.
اما استرس همیشه هم بد نیست. برای مثال یک اتفاق خوب مانند قبولی در رشته دانشگاهی، ازدواج نزدیکان و یا هر چیزی که در شخص ایجاد هیجان کند باز هم نوعی فشار و استرس تلقی می‌شود. بنابراین ما باید یاد بگیریم که هر نوع هیجان و استرس را در طول دوران بارداری کنترل کنیم.
 

• مهمترین فاکتوری که می‌تواند آرامش مادر را با وجود استرس کم کند چیست؟

مهم‌ترین نکته در کاهش استرس و فشار مادر داشتن یک رابطه زناشویی خوب است که در آن تمامی مشکلات به‌‌خوبی مدیریت می‌شود. هرچقدر زن و شوهر توانایی بیشتری در فیلتر کردن مشکلات داشته باشند و اجازه ورود آن را به درون ندهند، مشکلات ناشی از فشار و استرس کمتر خواهد شد.
اما همه انسان‌‌‌ها به‌صورت نرمال تحت تاثیر این فشارها قرار می‌گیرند و در واقعیت نمی‌توان یک محیط ایزوله‌ای را برای مادر فراهم کرد که هیچ‌گونه آسیب و فشاری به او وارد نشود. منظور ما از اضطراب نوعی است که از حد معمول آن خارج می شود و فرد را دائما دچار تنش و هیجان کند.
 

• آیا اپلیکیشن و یا تستی برای سنجش آرامش زنان باردار وجود دارد؟

تست‌هایی در این ‌مورد وجود دارد که زن می‌تواند میزان استرس و تنش خود را بسنجد اما نمی‌توانیم آن را ملاکی برای تعیین مقدار استرس بدانیم. مسلما هر شخصی می‌تواند میزان استرس خود را بدون این تست‌ها نیز بسنجد.

• چه تکنیک‌هایی برای آرامش مادران در دوران بارداری وجود دارد؟

راه‌های آرامش مادر در بارداری مختلف است، اما به‌صورت کلی هر فعالیت یا کاری که مادر بتواند با کمک آن آمادگی بیشتری برای رویارویی با مشکلات داشته باشد، یکی از راه‌های آرامش مادر در دوران بارداری است. برای مثال ورزش شنا که می‌تواند تاثیرگذار باشد؛ منتها بهتر است قبل از بارداری تمامی این اقدامات صورت گیرد؛ البته این اقدامات تنها مختص زن نیست و همسر نیز باید در کنار زن در انجام آن مشارکت داشته باشد.
تمرین‌‌هایی مانند ریلکسیشن، یا مهارت حل مساله به کنترل فشار و استرس مادر کمک زیادی می‌کند. در مهارت حل مساله می‌آموزیم که‌ هیچ چیزی فاجعه نیست. هر مشکلی یا راه حلی دارد، یا اگر ندارد باید آن را پذیرفت. ما خدا نیستیم که هر مشکلی را حل کنیم.

 

• مادرانی که تجربه سقط جنین داشته اند چگونه با این ترس رو به رو شوند؟

دیدی که نسبت به بچه‌دار شدن وجود دارد ابتدا باید اصلاح شود. برای مثال اگر شخصی سابقه سقط جنین داشت و یا فرزندش را از دست داده ابتدا باید این مشکل را در ذهن خود حل کند و فشاری که در نتیجه افکار منفی در ذهن مادر وجود دارد باید از بین برود. این مشکل ابتدا باید با روانشناس حل شود و بعد از بهبودی اقدام به بارداری شود. ترس‌هایی مانند ترس از جراحی، ترس از خون و… قبل از بارداری باید برطرف شوند.
 

• در مقابل حوادث یا مشکلات غیرمنتظره چه توصیه‌ای برای حفظ آرامش مادران دارید؟

اما در مقابل مشکلات غیرمنتظره توصیه من به مادران این است که حتما به یک مشاور یا روانشناس مراجعه کنند. در نظر داشته ‌باشید که در زندگی هیچ چیزی مهم‌تر از روان نیست.
تمام فعالیت‌های فرد مانند: تحصیل، کار و… در نهایت هدفی جز کسب آرامش و شادی و لذت برای او ندارد. بنابراین بهتر است بیش از هر چیزی به روان توجه کنیم. یک سری از افراد در لحظات آخر که کاری از دست کسی ساخته نیست، به روانشناس و یا مشاور بارداری مراجعه می‌کنند. مشاور یا روانشناس چوب جادویی ندارد که با آن معجزه کند. همچنین او راه‌‌حل تمامی مشکلات را نیز ندارد، بلکه به ما کمک می‌کند که احساسات خود را بیشتر بشناسیم و توان مدیریت امور زندگی‌مان را به‌دست بیاوریم.

آقای پدر با یک چهره مهربان و مظلوم سراپا،گوش است و به توصیه های همسرش که باردار است توجه می‌کند. آنطور که او دارد توصیه‌های ایمنی تماشای فوتبال جام جهانی را می‌شنود دیگر خیال زن خانه راحت است که می‌تواند حتی در خلال پخش فوتبال هم یک استراحت کوتاهی داشته باشد. اما این آرامش قبل طوفان را یک گل فقط یک گل ناقابل بدجوری بهم می‌ریزد. کودکی که در اتاق خواب است با صدای بلند شروع به گریه می‌کند و خانه بلبشویی می‌شود که آن سرش ناپیداست.

جام جهانی فوتبال در سکوت

جام جهانی فوتبال جذاب است هیچ بحثی هم در آن نیست. حالا فرض را بر شانس بد شما می‌گذاریم که همسرتان نه تنها علاقه ای به فوتبال ندارد بلکه به تازگی باردار شده و بیشتر از گذشته به آرامش نیاز دارد. البته بارداری همسرتان بهترین اتفاق زندگی‌تان است و ربطی به شانس شما ندارد. تماشای جام جهانی فوتبال با داشتن همسر بارداری که با هر جیغ و هورای شما ممکن است آرامشش بر هم بریزد دقیقا مانند آپولو هوا کردن است.
حالا یک گزینه دیگر را هم به این بسته تمام و عیار که همان داشتن یک فرزند کوچک است اضافه می‌کنیم. دیگر نور علی نور است. یک بسته شکننده که اگر دست از پا خطا کنید هر لحظه ممکن است از دستتان رها شود. یک طرفدار دوآتشه فوتبال را در نظر بگیرید که بسته شکننده یعنی همان فرزند خردسالش را به آرامی در بغل گرفته و از قضا در حال تماشای جام جهانی فوتبال است. اگر فکر می‌کنید این بسته شکننده تا آخر بازی همچنان توی بغل پدر خانواده در آرامش می‌ماند و از گزند موج مکزیکی و داد و فریاد او در امان است، بهتر است چنین ریسک بزرگی نکنید. این را برای خودتان می‌گوییم.

پرت شدن بچه به جای کوسن در جام جهانی فوتبال

بله اصلا تعجب نکنید. میزان هیجان و احساسات طرفداران دوآتشه فوتبال ممکن است آنقدر زیاد باشد که دلبند شما که تا دقایقی قبل از گل، در بغل پدرش خوابیده، ناگهان همزمان با زدن گل به هوا پرت شود. حالا دیگر اختیار با خودتان است که این توصیه‌ها را می ‌خواهید جدی بگیرید یا نه. بهتر است اگر تمایلی به دیدن جام جهانی فوتبال ندارید خیلی آرام دست فرزندتان را بگیرید و به یک اتاق امن و ساکت پناه ببرید.
بی انصافی است اگر پدر باشید و بدون تفاوت به همسر باردارتان مراقب فرکانس صدایتان نباشید. اگر هم همسرتان به تازگی زایمان کرده خیلی بیشتر باید هوای او را داشته باشید. می‌توانید صدای تلویزیون را کمی پایین بیاورید تا اگر همسرتان از شما چیزی خواست و یا اگر فرزند دیگری دارید و شروع به گریه کرد، بتوانید خیلی زود به کمکشان بروید. با اینحال همچنان اصرار ما برای طرفداران دوآتشه‌ فوتبال این است که به جای بغل کردن بچه به گزینه دیگری مانند کوسن فکر کنند. کار از محکم کاری عیب نمی‌کند.

موج مکزیکی در خانه راه نیاندازید

این دیگر از همان حرف‌هاست. متاسفانه بعضی از آقایان وقتی متوجه می‌شوند که نمی‌شود روی همراهی همسر باردارشان برای تماشای فوتبال جام جهانی حساب کنند برای بهتر کردن اوضاع از دوستان و یا اقوام فوتبال‌دوست خود دعوت می‌کنند که در منزل به پای تماشای فوتبال جام جهانی بنشینند. از موج مکزیکی و کرکری خواندن هواداران دو تیم مخالف که بگذریم کمی به فکر پذیرایی از آنهمه مهمان باشید. نمی‌شود خانم خانه با یک عذرخواهی داخل اتاق برود و در را هم ببندد. این جور مواقع هم برای مهمان‌ها ممکن است سوتفاهم پیش بیاید و هم همسرتان حسابی از شما دلخور شود. توی آنهمه شلوغی و داد و هوار و کرکری خواندن دیگر حواستان به پذیرایی و کم و کسری مهمان‌ها نیست و از همه مهم‌تر بعد از رفتن مهمان‌ها برای نظافت خانه به هیچ گزینه دیگری جز خودتان نباید فکر کنید.

کرکری خواندن با زن باردار قدغن!

تعداد زنانی که همانند مردان عاشق دیدن مسابقات جام جهانی هستند کم نیست. مخصوصا اگر صحبت بر سر تیم ملی کشور باشد دیگر پیر و جوان و مرد و زن نمی‌شناسد و تماشای بازی هرکسی را به سمت خودش جذب می‌کند.
با این وجود گاهی اوقات لذت بازی به این است که زن و شوهر طرفدار دو تیم مخالف باشند و جدا از لذت بازی، داستان کرکری خواندن و بالارفتن هیجان، شور زیادی در خانه برپا می‌کند. اما اگر همسر شما باردار است و یا به تازگی زایمان کرده مقوله کرکری خواندن را بهتر است کمی به تعویق بیاندازید. خودتان هم می‌دانید که همسرتان شرایط حساسی را دارد و باید بیشتر از گذشته مراعات روحیاتش را کنید. حتی اگر کسی را هم دعوت کرده‌اید و مسئولیت پذیرایی و مرتب کردن خانه و نظافت را بعد از رفتن مهمان به عهده گرفته‌اید باز هم باید حواستان باشد که در گیرودار کرکری خواندن صدایتان مانع استراحت همسرتان نشود.

تماشای فوتبال را به یک لذت تبدیل کنید

رعایت تمام این نکات برای طرفداران دوآتشه فوتبال کمی سخت به نظر می‌رسد و شاید با خودتان بگویید اصلا از خیر تماشای فوتبال گذشته‌اید. کافی است یک لحظه خود را به جای همسرتان بگذارید. جدا از این موضوع مسئولیت حفظ آرامش نوزاد فقط مربوط به همسرتان نیست. این یک کار گروهی است که کوتاهی و بی ‌توجهی هرکدام از شما صدمات جبران ناپذیری را هم به همسر و هم فرزندتان خواهد زد.
به جای اینکه بابت محدودیت‌های جدید غرولند کنید و به دوستان و همکارانتان که با خیال راحت و با هیجان بالا فوتبال می‌بیننند، غبطه بخورید؛ به این فکر کنید که تمام این کارها برای ورود یک معجزه کوچک در زندگی تان است که به زودی اتفاق می‌افتد. آن روز را می‌توانید به اندازه تمام سوت ها و دادهایی که نزده‌اید تا دلتان می‌خواهد شادی و هیجانتان را فریاد بزنید. موج مکزیکی راه بیاندازید و با تمام وجود بخندید.

زیاد بودن مایع آمنیوتیک سه ماهه سوم بارداری، اتفاق شایعی نیست و حتی یک درصد از مادران باردار را هم درگیر خود نمی‌کند. پزشکان می‌گویند اغلب زنانی که حجم مایع آمنیوتیک در رحمشان زیاد می‌شود، به‌طور خفیف یا متوسط، این مشکل را تجربه می‌کنند و معمولا وضعیت بارداری آنها، به مرحله هشدار نمی‌رسد. با وجود این، اغلب مادران باردار، نگران کاهش شدید یا افزایش غیرقابل کنترل این مایع در رحمشان هستند و از اینکه به یکی از این دو دلیل، سلامت فرزندشان تهدید شود، هراسانند.
اگر شما هم نگران دچار شدن به این مشکل نه چندان شایع هستید، بهتر است در ادامه مطلب با ما باشید. ما برایتان توضیح خواهیم داد که این اتفاق چرا و چطور می‌افتد و برای کنترل آن چه راه‌هایی را پیش رو دارید.

در بارداری سالم، میزان مایع آمنیوتیک چقدر است؟

مایع آمنیوتیکی که اطراف جنین را گرفته، از او دربرابر آسیب‌هایی که به دلیل وارد شدن ضربه به شکم مادر ممکن است سلامتش را تهدید کنند، محافظت می‌کند. گذشته از این، این مایع احتمال ابتلای جنین به عفونت را کاهش می‌دهد و به ریه‌هایش برای رشد و تکامل کمک می‌کند.
حجم مایع آمنیوتیک در هفته‌های مختلف بارداری، متفاوت است. در حالی که میزان این مایع در هفته 37 حدودا یک لیتر است، در رحم زنانی که هفته 40 بارداری را می‌گذرانند، تنها نیم لیتر از آن وجود دارد.
فرزندی که در شکم شماست، این مایع را می‌بلعد و آن را به شکل ادرار از بدنش خارج می‌کند و به این شیوه، حجم مایع آمنیوتیک در رحم شما، در وضعیت تعادل باقی می‌ماند. اما زمانیکه این تعادل به هم می‌خورد، حجم مایع آمنیوتیک به شکل بی‌رویه‌ای افزایش پیدا می‌کند و گاهی از مرز 2 لیتر گذشته و حتی به 3 لیتر هم می‌رسد؛ یعنی سه برابر میزان طبیعی آن!

چرا این مایع افزایش می‌یابد؟

افزایش مایع آمنیوتیک در رحم، معمولا نشانه واضحی ندارد و حتی برخی از مادرانی که گرفتار آن شده‌اند، از وجود این مشکل بی‌خبر می‌مانند. بزرگ شدن زیاد از حد شکم و کشیده و براق شدن پوست آن، همراه با تنگی نفس، از نشانه‌هایی هستند که خبر از این موضوع می‌دهند. اما نمی‌توان گفت همه مادرانی که این نشانه‌ها را در خود می‌بینند، گرفتار این مشکل شده‌اند. سوء هاضمه، سوزش سر دل، ورم پا، یبوست و واریس رگ‌ها از دیگر نشانه‌هایی هستند که این مادران با آنها درگیر می‌شوند. با وجود این، نشانه‌های گفته شده راه‌های قطعی برای تشخیص این موضوع نیستند و تنها سونوگرافی است که می‌تواند احتمال زیاد یا کم بودن این مایع را با دقت بررسی کند.
افزایش غیرطبیعی میزان مایع آمنیوتیک سلامت جفت و جنین را به خطر خواهد انداخت و احتمال زایمان زودرس را هم افزایش خواهد دارد. اگر شما به این مشکل دچار باشید، احتمالا استراحت بیشتری برایتان تجویز می‌شود و پزشک با تحت نظر قرار دادن وضعیت شما، برای کاهش احتمال زایمان پیش از موعد تلاش می‌کند.

• قند خون بالا

افزایش مایع آمنیوتیک، به دلایل مختلفی رخ خواهد دارد. برای مثال اگر در دوران بارداری به دیابت دچار شده باشید، احتمالا فرزندتان بیش از اندازه طبیعی ادرار می‌کند و حجم این مایع، به همین دلیل افزایش می‌یابد. بررسی میزان قند خون و کنترل کامل و به موقع این مشکل، احتمال زیاد شدن مایع آمنیوتیک در رحم را کاهش خواهد داد.

• عفونت

ابتلا به عفونت‌های پاراویروس یا توکسوپلاسموز، می‌‌تواند به بالا رفتن حجم مایع آمنیوتیک بیانجامد و احتمال زایمان زودرس را هم افزایش دهد. گرچه این دو عفونت می‌توانند مادران باردار را با خطرات جدی مواجه کنند، اما متخصصان با کنترل به موقع وضعیت آنها، موفق به کاهش احتمال آسیب خواهند شد.

 

• سندرم انتقال خون دوقلو به دوقلو

اگر دو قلوهای یکسان با جفت مشترک را باردار هستید، احتمال وجود عارضه‌ای به نام سندرم انتقال خون دوقلو به دوقلو افزایش می‌یابد. در این بیماری نادر، به یکی از قل‌ها خون بیشتری می‌رسد و در نتیجه بزرگ‌تر می‌شود، درحالیکه قل دیگر به دلیل محروم ماندن از خون کافی، کوچک‌تر می ماند. وقوع این مشکل قبل از هفته 26 بارداری، احتمال مرگ جنین‌ها یا ابتلای آنها به معلولیت شدید را بالا می‌برد. اما اگر بعد از هفته 26 جنین‌ها دچار این مشکل شوند، احتمال درمان مشکل در صورت تشخیص به موقع افزایش می‌یابد.

• انسداد مری

اگر انسدادی در مجرای جری جنین وجود داشته باشد، یا اینکه عضلات مجرای گوارشی او به علت ضعف قادر به عملکرد درست نباشند، بلع مایع آمنیوتیک برای جنین دشوار می‌شود و در این شرایط، حجم این مایع در بدن مادر بالا می‌رود.

• اختلالات کروموزومی

ابتلا به بیماری‌های ناشی از اختلالات کروموزومی، یکی دیگر از دلایل افزایش میزان این مایع است. اگر فرزند شما به سندرم داون یا سندرم ادوارد دچار شده باشد و این موضوع از دید پزشکان پنهان مانده باشد، شما با افزایش غیرطبیعی حجم مایع آمنیوتیک غافلگیر خواهید شد.

• تخلیه مایع آمنیوتیک

در مواردی که وجود این مشکل، سلامت مادر و جنین را تهدید کرده باشد و احتمال زایمان زودرس را بالا برده باشد، متخصصان برای تخلیه مقداری از آن اقدام می‌کنند. البته از آنجا که این اقدام، راهی برای درمان مشکل اصلی نیست، بعید نیست که با گذشت زمان، باز هم حجم مایع آمنیوتیک بالا برود.
شاید باید سزارین کنید
اگر انقباضات رحمی شما قبل از رسیدن به هفته 37 بارداری شروع شد، حتما پزشکتان را در جریان بگذارید. از آنجا که افزایش حجم مایع آمنیوتیک، باعث تغییر موقعیت جنین می‌شود، احتمال انجام سزارین اورژانسی بالا می‌رود. گذشته از این، اگر به دلیل دیابت بارداری حجم این مایع افزایش پیدا کند، باید انتظار تولد نوزادی سنگین وزن را هم داشته باشید.