کودکان تفاوت واقعیت و خیال را نمی فهمند
خراسان/ یکی از انواع یادگیری که «آلبرت بندورا» روان شناس کانادایی مطرح کرده است، یادگیری پنهان از راه مشاهده است. به این معنا که لزوما کودک نباید به طور مستقیم چیزی را در مدرسه یا توسط اطرافیان بیاموزد بلکه تنها با مشاهده و تقلید، به خوبی آن را یاد گرفته و به ذهن می سپارد و در شرایط مناسب از آن استفاده می کند. طبق این اصل یکی از منابعی که کودک از آن یاد می گیرد، رسانه های جمعی به ویژه تلویزیون و فیلم هاست که در کنار مزایایی که به همراه دارد، هر از گاهی دردسر ساز شده و برای والدین ایجاد نگرانی می کند. ماجرایی که در ادامه، روایتی بسیار کوتاه از آن را خواهید خواند، مصداقی از همین اصل است.
تقلید از قهرمان یک فیلم هندی!
چند روز پیش، خبر فوت مشکوک دختری ۹ ساله به نام ستاره به کلانتری اعلام شد. مادر ستاره در اولین اظهاراتش به کارآگاهان گفت: «به همراه ستاره و پسرم که کوچک تر از ستاره است، یک فیلم سینمایی هندی تماشا کردیم. داستان فیلم به گونهای بود که در یک قسمت از فیلم، قهرمان داستان حلقآویز شده و در ادامه فیلم مجدد زنده میشد. با پایان فیلم، برای آماده کردن شام به داخل آشپزخانه رفتم و بچهها نیز در حال بازی بودند و متوجه نشدم که ستاره چه زمانی به داخل اتاق خوابش رفت. به دنبال ستاره از آشپزخانه بیرون آمدم و به سمت اتاق خواب بچهها رفتم ناگهان ستاره را دیدم؛ رشتهای پلاستیکی که از در کمد دیواری آویزان شده بود، دور گردن دخترم قرار داشت؛ ستاره حرکت نمیکرد.(منبع خبر:فارس)
آسیب های تماشای فیلم های ترسناک و تخیلی
برای تعدادی از والدین نوع فیلمی که کودک مشاهده می کند، اهمیت چندانی ندارد. فقط کافیست که صحنه اخلاقی نامناسبی نداشته باشد و کودک را سرگرم کند. همین و تمام! غافل از این که فیلم یا سریالی که کودک به تماشای آن می نشیند، اهمیت فراوانی دارد و ذهن ناپخته کودک توانایی هضم بسیاری از صحنه ها را ندارد. قبل از هر چیز باید تاکید کنم ذهن کودکان زیر ۱۰ سال تفاوت بین خیال و واقعیت را تشخیص نمی دهد. به همین خاطر تماشای فیلم های ترسناک و اضطراب آور تاثیر شدیدتری بر آن ها می گذارد. به همین دلیل قویا توصیه می شود کودک از دیدن فیلم و صحنه هایی که در آن خشونت، پرخاشگری، صحنه های غمگین و عزا ، طلاق و اختلاف های بین والدین است دور نگه داشته شود زیرا کودک آن ها را واقعی می پندارد و برایش اضطراب ایجاد می کند و ممکن است به کابوس، بی خوابی، وحشت یا شب ادراری منجر شود.
اگر فیلم نامناسب دید، چه کنیم؟
اگر صحنه غیرمنتظره ترسناکی در فیلم وجود داشت باید به کودک درباره آن توضیح داد. یکی از توضیحات می تواند این باشد که گرچه در فیلم، هنرپیشه ای که مورد خشونت واقع شده کشته شده یا صدمه دیده ولی در واقعیت چنین نبوده است. حتی اگر بر حسب اتفاق، کودک تان فیلم ترسناکی دید لازم است درباره نحوه گریم و غیر واقعی بودن چهره ها برای او توضیح دهید، درباره پشت صحنه فیلم ها اطلاعاتی به کودک تان بدهید تا کمتر بترسد و دچار کابوس یا اضطراب نشود.
درباره محتوای فیلم ها بحث کنید
نکته کلی تر این است که بعد از دیدن فیلم و حتی کارتون راجع به آن مفصل بحث کنید، نظر کودک را بپرسید و اگر اشتباهی در تفکر او وجود دارد اصلاح کنید تا کودک از پذیرش بدون قید و شرط فیلم ها اجتناب کند. هرگز کودک به تنهایی فیلم یا سریال نبیند و اگر در میانه فیلم متوجه اضطراب و ترس کودک شدید فیلم را متوقف کنید، برای کودک توضیح دهید تا آرامش خود را مجدد به دست بیاورد و حتی الامکان از دیدن ادامه اش، منصرف اش کنید.
نویسنده : دکتر ساحل گرامی| کارشناس ارشد روان شناس کودک