دسته: بارداری و تولد

آیا از خوردن یخ در بارداری لذت می‌برید اما علت آن را نمی‌دانید و فقط حس خوردن یخ را دوست دارید؟ در ادامه می‌خواهیم راز این عادت جدیدی را که در دوران بارداری برایتان به وجود آمده فاش کنیم تا بالاخره بفهمید علت چیست! میل شدید به خوردن یخ در دوران بارداری نوعی از «پیکا» یا هرزه‌خواری محسوب می‌شود. پیکا درواقع اصطلاحی برای نشان دادن عادت به خوردن مواد غیرمغذی مانند خاک، گچ، تراشه‌های رنگ و گِل است.
عادت به خوردن این مواد به عنوان یک عادت اجباری در نظر گرفته می‌شود و کسی که دچار این مشکل شده، اغلب سراغ چیزهایی می‌رود که با تبدیل شدن به یک ماده غذایی، میلیون‌ها کیلومتر فاصله دارند!

ویار یخ از چه زمان شروع می‌شود؟

پیکا ممکن است در هر سن و سالی سراغ شما بیاید اما بچه‌ها و مادران باردار بیشتر درگیر این وضعیت می‌شوند. در اصطلاح عملی به میل بی‌اختیار نسبت به خوردن یخ یا مواد غذایی منجمد شده، «پاگوفاژی» گفته می‌شود اما چرا بعضی خانم‌های باردار در این دوران تا این حد به خوردن یخ تمایل پیدا می‌کنند و یخ به نظرشان جزو خوش‌مزه‌ترین خوردنی‌های عالم می‌آید؟!

دلیل خوردن یخ در بارداری

دلیل اصلی تمایل بعضی افراد به خوردن یخ یا به طور کلی پیکا هنوز به دقت مشخص نشده است. بعضی مطالعات نشان داده است میان تمایل به خوردن یخ در بارداری و کم‌خونی فقر آهن در بدن مادر ارتباط نزدیکی وجود دارد به همین خاطر بعضی متخصصان معتقدند یکی از علت‌های پیکا در دوران حاملگی وجود نوعی کمبود مواد مغذی در بدن مادر است.

خوردن یخ لزوما ربطی به فقر آهن ندارد!

جالب است بدانید برخلاف تصور خیلی‌ها، هرزه‌خواری ناشی از کمبود آهن در بارداری منجر به خوردن موادی نمی‌شود که به طور طبیعی غنی از آهن هستند! در مطالعه‌ای که به تازگی نتایج آن منتشر شده در کسانی که کم‌خونی فقر آهن ندارند میل به خوردن یخ 4 درصد است در حالی که این رقم در مبتلایان به کم‌خونی تا حدود 56 درصد افزایش پیدا می‌کند. همچنین تحقیقات نشان داده است که جویدن یخ باعث می‌شود افرادی که دچار کم‌خونی هستند نوعی احساس رضایت پیدا کنند. جالب اینکه این افراد پس از خوردن یخ به آزمون‌های نوروفیزیولوژیکی بهتر پاسخ می‌دهند که البته چنین تاثیری پس از خوردن یخ در افرادی که کم‌خونی ندارند دیده نمی‌شود. اما در نهایت بهتر است بدانید که خوردن یخ لزوما به معنی کمبود فقر آهن نیست و ممکن است علت روانی داشته باشد ضمن اینکه کم خونی فقر آهن تک عاملی نبوده و به عوامل زیادی بستگی دارد.

تمایل به خوردن یخ چقدر شایع است؟

از هر 5 خانمی که باردار می‌شوند، یک نفر در طی این 9 ماه به خوردن یخ علاقه پیدا می‌کند و به همین خاطر یخ خوری یکی از شایع‌ترین هوس‌های زنانه در بارداری است.
اگرچه مصرف مکمل آهن در این دوران ضروری است اما بخش زیادی از نیاز بدن شما به این ماده معدنی مهم باید از طریق مواد غذایی غنی از آهن تامین ‌شود. میزان مصرف آهن توصیه شده در بارداری حدود 27 میلی‌گرم است و بهترین منابع آهن در رژیم غذایی روزانه جوجه، بوقلمون، ماهی، گوشت قرمز، دانه‌های روغنی، تخم‌مرغ، سبزی‌ها برگ سبز تیره و… است.

فقر آهن باعث خستگی می شود

کم‌خونی فقر آهن در دوران بارداری بر خلق‌وخو و تمرکز شما تاثیر منفی می‌گذارد و باعث می‌شود مدام احساس خستگی و سردرد داشته و در کل روز بدون انرژی باشید. بدون شک همه خانم‌های باردار با اضافه وزنی که پیدا می‌کنند و فعالیت‌هایی که در کنار آن باید انجام دهند نیاز به استراحت بیشتری دارند. یادتان باشد که در بعضی موارد تمایل به خوردن یخ در بارداری ارتباطی با فقر آهن ندارد اگرچه همیشه ارزشش را دارد که این مورد را با یک آزمایش ساده خون بررسی کنید.

عادت به خوردن یخ و از بین رفتن دندان‌ها

حتی اگر عادت شما به خوردن یخ ناشی از کمبود مواد مغذی در بدنتان نباشد، با این حال دندان پزشکتان اصلا از اینکه چنین عادتی پیدا کردید، استقبال نمی‌کند. چون دندان‌های انسان برای جویدن مواد غذایی نرم‌تر طراحی و ساخته شده و نمی‌تواند جویدن تکه‌های سفت و سخت یخ را تحمل کند. فراموش نکنید جویدن یخ مینای دندان را از بین برده و باعث افزایش حساسیت نسبت به سرما و گرما می‌شود.

 

شما تنها نیستید! این درد، همراه چند ماهه بسیاری از مادران آینده است؛ زنانی که با وجود مراقبت‌های سفت و سخت زمان بارداری، باز هم در کمرشان درد می‌پیچد و راه رفتن، بلند شدن از روی زمین یا انجام کارهای روزمره برایشان دشوار می‌شود.
کمردرد دوران بارداری، تنها آزار دهنده نیست. وقتی درد هر روز شدیدتر از قبل میشود، نگرانی در مورد سلامت جنین یا زودرس شدن زایمان هم با این آزردگی همراه می‎‌شود.
اما کمردرد که یکی از شایع‌ترین دردهای دوران بارداری است، واقعا نگران کننده و دردسر ساز است، یا تنها به ماه‌های حمل جنین محدود می‌ماند؟ ما پاسخ این پرسش را با شما درمیان می‌گذاریم.

کمردرد بارداری خطرساز است؟

درد شایعی که در کمر زنان باردار می‌پیچد، به ندرت تهدید کننده و خطرساز است. گرچه این درد نشستن و برخاستن و حتی خوابیدن را برای مادران دشوار می‌کند، اما معمولا آسیبی به سلامت جنین نمی‌رساند.

این درد از کجا می‌آید؟

درد کمر در بارداری به دلایل مختلفی احساس می‌شود. در اغلب موارد، زنان باردار در اواسط دوران حاملگی و زمانی که شکمشان به شکل محسوسی برجسته می‌شود، از این درد شکایت می‌کنند. تغییراتی که در وضعیت لگن اتفاق می‌افتد و بیشتر شدن گودی کمر به دلیل برجسته شدن شکم، از دلایل اصلی هجوم این درد در بارداری هستند.

هورمون‌ها

تغییرات هورمونی دوران باداری، از دلایل اصلی کمردرد هستند. Relaxin هورمونی است که در این ماه‌ها برای انعطاف‌پذیرتر شدن مفاصل و بهبود وضعیت رباط‌ها ترشح می‌شود و همین هورمون، می‌تواند شما را گرفتار احساس درد در ناحیه کمر بکند.

تغییر موقعیت بدن

همینطور که وضعیت بدنتان تغییر می‌کند و فرزندتان در شکم شما رشد می‌کند، بدن شما برای قرار گرفتن در وضعیت تعادل، باید تغییراتی را در شیوه نشستن یا راه رفتن‌تان ایجاد کند. همین عادات تازه برای آسان‌تر کردن فعالیت‌های روزمره، می‌توانند زمینه‌ساز شدن درد گرفتن کمرتان شوند. کمی خمیده شدن بدنتان به جلو، باعث می‌شود که عضلات کمرتان کوتاه و دردناک شوند و حتی در زمان خوابیدن هم این درد شما را رها نکند.

موقعیت جنین

اینکه فرزندتان در چه شرایطی در بدنتان قرار گرفته هم بر وضعیت کمر شما تاثیر می‌گذارد. اگر فرزندتان در موقعیتی قرار گرفته باشد که اعصاب کمرتان تحت فشار قرار گیرند، دردی ملایم یا حتی شدید کمرتان را گرفتار خود می‌کند.
چاقی: اضافه شدن وزن شما در بارداری، باعث وارد شدن فشار به اعصاب و عروق خونی‌تان می‌شود. در صورتی که وزنتان به شکل تصاعدی بالا برود، ستون فقراتتان مجبور به تحمل بار سنگین‌تری می‌شود و عضلاتتان هم برای حمایت کردن از مهره‌هایتان، فشار بیشتری را تحمل می‌کنند.

باید نگران باشم؟

نمی‌توانیم بگوییم که درد کمر شما، کاملا طبیعی است و نیازی به هیچ گونه درمانی ندارد. ما نمی‌دانیم که کمر شما دقیقا به چه دلیل گرفتار درد شده و تا چه اندازه در وضعیت طبیعی قرار دارد. اگر دردی مداوم در طول روز با شماست، بهتر است با کمک پزشکتان، دلایل دچار شدن به آن را بررسی کنید و در صورتی که متخصص وضعیت را نگران کننده ندانست، با آن درد مدارا کنید. اما اگر درد کمرتان، شدتی متفاوت و غیرطبیعی نسبت به روزهای گذشته پیدا کرده، نمی‌توانید با سوختن و ساختن چیزی را حل کنید. در این شرایط، شما باید فورا با پزشکتان تماس بگیرید و تغییراتی که در نوع، شکل و شدت دردتان ایجاد شده را با او در میان بگذارید.
اگر درد کمرتان با خونریزی واژینال و احساس سفتی و انقباض رحم همراه است، فورا با پزشکتان تماس بگیرید. این نشانه ممکن است از زایمان زودرس یا مشکلات مربوط به جفت حکایت کند.
درد ناگهانی که نمی‌توانید دلیل منطقی برای بروزش پیدا کنید، حتما باید توسط متخصصان بررسی شود. اگر هم این درد به دلیل آسیب ناگهانی مثل پرت شدن، زمین خوردن یا تصادف کردن ایجاد شده باشد، نباید تردیدی برای مشورت کردن با پزشکتان به دل راه دهید.
اگر کمر دردتان با تب همراه شده، احتمالا گرفتار عفونت مثانه یا کلیه شده‌اید. همراه شدن ادرار دردناک، ادرار همراه با خون و گرفتار تب شدن با درد کمر، می‌توانند از نیاز فوری شما به مداخلات پزشکی خبر دهند.
اگر کمرتان به شدت درد گرفته و یک یا هر دو پایتان حسشان را از دست داده اند، فورا پزشکتان را در جریان بگذارید. شاید شما گرفتار مشکلات اعصاب ناحیه کمر و پا شده باشید.

چطور آرام‌تر می‌شوم؟

گرچه کمردردهای بی‌ضرر دوران بارداری هم به‌ندرت کاملا تسکین پیدا می‌کنند، اما شما می‌توانید با رعایت کردن برخی نکات، شدت درد را کمتر کنید و از گسترده‌تر شدن ناحیه درد جلوگیری کنید.

1. مراقب خورد و خوراکتان باشید

یک رژیم غذایی سالم و کامل که از ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری پر شده را انتخاب کنید، از مکمل‌های مفید و مخصوص بارداری کمک بگیرید و پیاده‌روی و انجام ورزش‌های مخصوص دوران بارداری را در برنامه روزانه‌تان قرار دهید.

2. در آب راه بروید

حمام کردن و نشستن در وانی که با آب ولرم پر شده، می‌تواند با تسکین درد شما کمک کند. در صورتی که پزشکتان راه رفتن در آب استخر را منع نکرده، هر هفته یکی دو بار استخر رفتن را تجربه کنید و در آب قدم بردارید.

3. شکمتان را ببندید

اگر موقعیت شکم شما باعث بیشتر شدن گودی کمرتان می‌شود، از گن‌ها و شکم‌بندهای مخصوص بارداری کمک بگیرید.
بالشت‌درمانی کنید: بین دو زانویتان بالشت بگذارید تا وقت خوابیدن، موقعیت نامناسب بدنتان، باعث تشدید کمردردتان نشود.

4. کفش مناسب بپوشید

خیال پوشیدن کفش‌های پاشنه بلند و کفش‌های کاملا تخت را در این چند ماه از سرتان بیرون کنید و از پله‌نوردی و راه رفتن روی سطح شیب‌دار اجتناب کنید.

فصل تابستان در راه است و کم کم پای انبه خوش‌طعم و خوش‌بو به میوه‌فروشی‌ها باز می‌شود. این میوه آب‌دار و لذیذ و شیرین چیزی است که خیلی‌ها نمی‌توانند در برابر خوردن آن مقاومت کنند و خیلی وقت‌ها خانم‌های حامله هوس می‌کنند که ناخنکی به آن بزنند و طعم شیرین و ترشش را بچشند. اگرچه بعضی‌ها هستند که طعم ترش انبه‌های نارس را می‌پسندند اما انبه‌های رسیده و شیرین هم هواخواهان زیادی دارد. با این حال اگر باردار هستید بهتر است قبل از اینکه سراغ انبه بروید این مطلب را تا انتها بخوانید تا بدانید که آیا خوردن انبه در بارداری مجاز است؟ آیا خوردن بیش از حد انبه می‌تواند برای شما یا جنین خطر داشته باشد؟

آیا خوردن انبه در بارداری مجاز است؟

بله شما می‌توانید در دوران بارداری از این میوه استفاده کنید زیرا انبه منبع بسیار خوب انرژی، انواع و اقسام آنتی‌اکسیدان‌ها و مواد مغذی حیاتی محسوب می‌شود ولی چیزی که باید به‌دقت مراقبش باشید مقدار مصرف انبه در طی روز و پرهیز از افراط در خوردن آن است.
انبه یکی از میوه‌های فصلی است و بهتر است آن را در زمانی که به طور طبیعی در بازار وجود دارد مصرف کنید و در فصول دیگر سراغش نروید.

در طی بارداری خوردن چند عدد انبه در روز مجاز است؟

بهترین توصیه این است که هیچ وقت بیشتر از یک عدد انبه در روز مصرف نکنید. همچنین این میوه را زمانی به سهم میوه‌های روزانه‌تان اضافه کنید که پزشکتان از شما خواسته باشد کالری دریافتی روزانه خود را افزایش دهید تا روند وزن گیری شما و جنینتان سرعت بیشتری داشته باشد. 100 گرم انبه چیزی حدود 13.66 گرم قند دارد که مصرف زیاد آن را به یکی از بدترین انتخاب‌های غذایی در دوران بارداری به خصوص برای مادرانی تبدیل می‌کند که دچار اضافه وزن و چاقی هستند.
علاوه بر این انبه یکی از بهترین منابع ویتامین C نیز محسوب می‌شود به طوری که شما با مصرف یک فنجان از آن در روز می‌توانید همه نیاز خود به ویتامین C را به صورت یک جا برطرف کنید.

خواص انبه برای زنان باردار

پیشگیری از کم‌خونی

از آنجا که ویتامین C به وفور در انبه یافت می‌شود بنابراین مصرف آن جذب آهن را در بدن بالا می‌برد و می‌تواند جبران‌کننده نیاز افزایش یافته مادر در بارداری به این ماده معدنی مهم باشد.

رشد جنین

انبه یکی از منابع خوب اسید فولیک برای خانم‌های باردار است که برای رشد مغز و نخاع جنین ضروری است. مصرف انبه در اوایل بارداری می‌تواند از بروز نقایص مادرزادی در جنین خودداری کند.
یکی دیگر از مواد مغذی که به وفور در انبه یافت می‌شود، ویتامین A است. کمبود ویتامین A در زمان تولد با کاهش سطح ایمنی بدن و افزایش ریسک ابتلا به بیماری‌هایی مانند اسهال و عفونت‌های دستگاه تنفسی ارتباط دارد. علاوه بر این ویتامین آ به رشد دندان‌ها و استخوان‌های جنین کمک می‌کند و برای توسعه چشم و سیستم ایمنی نیز ضروری است.

پیشگیری از مشکلات گوارشی

فیبر غذایی موجود در انبه به شما احساس سیری می‌دهد و همچنین به بهبود هضم غذا و پیشگیری از یبوست که معمولا در سه ماهه اول بارداری گریبانگیر مادر می‌شود، کمک می‌کند.

تامین آنتی‌اکسیدان‌ها

ویتامین C موجود در انبه یک آنتی‌اکسیدانهای قوی است که از بدن شما در برابر رادیکال‌های آزاد مراقبت می‌کند. رادیکال‌های آزاد می‌توانند روی رشد جنین اثر منفی گذاشته و حتی منجر به افزایش ریسک ابتلا به سرطان شوند. علاوه بر این ویتامین C احتمال بروز زایمان زودرس را کاهش می‌دهد.

سیستم عصبی و مغز جنین

یکی دیگر از مواد مغذی مهم در انبه ویتامین B6 است که نقش مهمی در تشکیل مغز جنین و سیستم عصبی او دارد.
پیشگیری از پره اکلامپسی: انبه جزو منابع قابل قبول ماده معدنی منیزیوم نیز هست که یکی از بهترین داروهای طبیعی برای پره اکلامپسی محسوب می‌شود. همچنین ویتامین E موجود در این میوه نیز نقش مهمی در پیشگیری از پره اکلامپسی داشته و به تشکیل عضلات جنین کمک می‌کند.

مبارزه با تهوع‌های صبحگاهی

طعم انبه می‌تواند تهوع مادران را در ابتدای صبح کاهش دهد. اگرچه ویتامین B6 موجود در انبه نیز جزو مهم‌ترین مواد مغذی ضد تهوع محسوب می‌شود.

تنظیم مایعات بدن

از آنجا که حجم مایعات بدن در دوران بارداری افزایش پیدا می‌کند، نیاز شما به مواد معدنی نیز بالا می‌رود. انبه حاوی الکترولیت‌هایی مانند پتاسیم، کلسیم، منیزیم و سدیم است که به تنظیم مایعات بدن کمک می‌کند تا مطمئن باشید قلب، کلیه، اعصاب، مغز و عضلاتتان به‌خوبی کار می‌کنند.

عوارض جانبی مصرف انبه در بارداری

اسهال

مصرف بیش از حد انبه در بارداری می‌تواند باعث اسهال و در نتیجه از دست رفتن آب بدن شود.

دیابت بارداری

انبه قند ساده زیادی دارد و می‌تواند احتمال ابتلا به دیابت بارداری را افزایش دهد. اگرچه مصرف متعادل انبه با شاخص گلایسمی متوسط می‌تواند به تنظیم قند خون مادرانی که دچار دیابت بارداری شده‌اند، کمک کند.

افزایش وزن

انبه غنی از کربوهیدرات است و در نتیجه مصرف بیش از حد آن روند وزن گیری شما را در ایامی که باردار هستید تسریع می‌کند.

واکنش آلرژیک

بعضی از افراد وقتی با پوست انبه یا عصاره آن تماس پیدا می‌کنند دچار حساسیت می‌شوند. بنابراین اگر بعد از خوردن آن دچار خارش شدید، بهتر است انبه را تا پایان بارداری کنار بگذارید.
واکنش آلرژیک به انبه‌هایی که به طور مصنوعی رسیده‌اند
انبه‌هایی که به طور مصنوعی رسیده‌اند هم برای سلامت مادر و هم جنین خطرناک هستند. این میوه به طور مصنوعی با استفاده از کربید کلسیم به مرحله رسیدگی می‌رسد که یک ماده سمی محسوب می‌شود و حاوی فسفر و آرسنیک است. مصرف چنین انبه‌هایی می‌تواند باعث اختلالات خلقی، خواب‌آلودگی، سردرد، گیجی، تشنج، زخم‌های دهان و سوزش دست و پا شود.

از کجا بفهمیم انبه به صورت طبیعی رسیده یا مصنوعی؟

• انبه‌هایی که به صورت مصنوعی می‌رسند یک لایه سیاه پودری یا خاکستری دارند.
• بوی این انبه‌ها شبیه سیر است.
• طعمشان کاهش پیدا می‌کند و بعد از خوردن طعم ویژه‌ای در دهان باقی می‌گذارند.
• موقع لمس کردن خیلی نرم هستند.

اگرچه همیشه هم ممکن نیست که بتوانید انبه‌هایی بخرید که به صورت طبیعی رسیده و به دست شما رسیده‌اند. بنابراین شما با رعایت نکات زیر می‌توانید خطر مصرف انبه‌های مصنوعی رسیده شده را کاهش دهید:

• میوه را کاملا بشویید: شستن میوه به طور کامل باعث می‌شود تا حدودی بتوانید از شر باقی مانده سموم خلاص شوید. علاوه بر این، شستن انبه به از بین رفتن آلودگی با میکروب لیستریا که از خاک منتقل می‌شود، کمک می‌کند.
• میوه را پوست بکنید: انبه را با پوست نخورید بلکه پوستش را بکنید تا مواد سمی کمتری وارد بدن شود.
• بهداشت را رعایت کنید: دست و ظروف آشپزخانه و سینک ظرف‌شویی را که با انبه تماس داشته به دقت بشویید.
• اجازه دهید انبه در خانه برسد: به جای خرید انبه‌های رسیده، انبه نارس را تهیه کنید و اجازه دهید به صورت طبیعی در خانه برسد. این کار ریسک آلودگی کلسیم کاربید را پایین می‌آورد.

مصرف کدام انبه در بارداری ایمن است: نارس یا رسیده؟

مصرف انبه نارس و رسیده در بارداری اشکالی ندارد. میوه‌های رسیده انتخاب خوبی برای دسر هستند و قند طبیعی را در اختیار بدن می‌گذارند. علاوه بر این انبه رسیده اشتها را تحریک و به بهبود رنگ پوست نیز کمک می‌کند.
انبه نارس سرشار از ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدانهاست که با افزایش اسید معده و تهوع‌های صبحگاهی مقابله می‌کند، سیستم ایمنی را تقویت کرده و در سلامت کبد نیز موثر است.

مصرف انبه در سه‌ماهه سوم بارداری اشکالی ندارد؟

شما می‌توانید در سه‌ماهه سوم بارداری هم انبه بخورید اما بهتر است مقدار مصرف را کاهش دهید. مصرف زیاد انبه در این دوران هم‌وزنتان را بالا می‌برد و هم ریسک دیابت بارداری را افزایش می‌دهد. علاوه بر این از مصرف انبه در هفته‌های آخر بارداری خودداری کنید تا دچار واکنش آلرژیک نشوید.

 

وقتی باردار هستید به معنای واقعی کلمه برای دو نفر غذا می‌خورید. مواد غذایی که در بدن شما هضم می‌شوند – چه خوب و مغذی باشند و چه بد – از جفت عبور کرده و وارد بدن جنین می‌شوند. نیتریت سدیم یکی از مواد شیمیایی نگهدارنده است که در گوشت‌های دودی شده یا محصولات فراوری شده مانند همبرگر، هات داگ و… وجود دارد و می‌تواند تبدیل به ماده‌ای سمی به نام نیتروز آمین شود. در تحقیقاتی که روی حیوانات انجام شده، مشخص شده است که نیتروزآمین ماده‌ای سرطان زاست که می‌تواند باعث بروز انواع خاصی از سرطان به ویژه سرطان معده و مری شود.

نیتریت در سوسیس و کالباس

نیتریت سدیمی که به محصولات فراوری شده اضافه می‌شود از بروز بیماری بوتولیسم که یک عفونت کشنده است، جلوگیری می‌کند. علاوه بر این اضافه کردن نیتریت سدیم به محصولاتی مانند هات داگ، تامین کننده رنگ صورتی این محصولات است و در حفظ طعم آنها نیز نقش مهمی دارد.

سایر منابع نیتریت در رژیم غذایی روزانه

مقدار نیتروزآمین در مواد غذایی زمانی افزایش پیدا می‌کند که ماده غذایی حاوی نیتریت در دمای بسیار بالا پخته شود. گوشت‌های خوب سرخ شده یکی از بالاترین منابع نیتروزآمین در رژیم غذایی هستند. نیترات سدیم نیز یکی دیگر از مواد نگهدارنده است که به گوشت های فراوری شده اضافه می‌شود اما علاوه بر آن به مقدار کم در برخی سبزیجات و آب آشامیدنی نیز یافت می‌شود. نیترات سدیم این قابلیت را دارد که در بدن تبدیل به نیتریت شود.

نیتریت موجود در غذا برای زنان باردار مضر است؟

نتایج مطالعاتی که در زمینه تاثیر نیتریت سدیم بر سلامتی انجام شده، بسیار متناقض است. بعضی از محققان بر اساس مطالعه‌ای که نتایج آن تحت عنوان تغذیه سلامت عمومی در آمریکا و در سال 2001 منتشر شد، بر این باروند که نوزاد مادرانی که در طی دوران باداری روزانه بیش از 3 میلی‌گرم نیتریت از گوشت‌های فراوری شده دریافت می‌کنند در دوران کودکی دو تا سه برابر بیش از دیگران در معرض ابتلا به تومورهای مغزی قرار دارند. اگر چه مطالعه دیگری که در سال 2010 انجام و نتایج آن در ژورنال آسیب‌شناسی، سم‌شناسی و سرطان‌شناسی محیطی منتشر شده، نتایج این مطالعه را زیر سوال برده و اعلام کرده است که بررسی احتمال وجود رابطه میان مصرف گوشت‌های فراوری شده توسط مادر در دوران بارداری و ابتلای کودکان به تومورهای مغزی مستلزم به خاطر آوری دقیق مواد غذایی مصرفی است و تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است.
وجود این مرکز تحقیقات پیشگیری و کنترل بیماری‌های ایالات متحده آمریکا اعلام کرده است که زنان باردار مهم‌ترین گروه در معرض خطر نیتریت و آب‌های آلوده به نیترات هستند زیرا هر دو این ترکیبات می‌توانند از جفت عبور کرده و علاوه بر مادر روی جنین نیز تاثیر منفی داشته باشند.
اگرچه در حال حاضر تلاش می‌شود تا میزان نیتریت و نیترات در محصولات فراوری شده در حد مجاز نگهداری شود اما توصیه اکید متخصصان تغذیه به حذف سوسیس و کالباس و… از برنامه غذایی روزانه است زیرا این مواد غذایی علاوه بر نیتریت و نیترات، حاوی مقادیر بالای سدیم و چربی‌های اشباع و کلسترول هستند.

قرار گرفتن در معرض دود سیگار بسیار سمی است. بیش از 80 درصد مواد سمی بدون دود بوده و هیچ بویی ندارد. براساس آمار قرار گرفتن در معرض دود سیگار 6 میلیون زایمان زودرس در سال را شامل می‌شود. دود تنباکویی که استنشاق می‌کنید را جنین نیز تنفس می‌کند و تمام 4000 ماده شیمیایی به ریه او می‌رسد. نیکوتین، مونوکسیدکربن و دیگر مواد شیمیایی می‌تواند از جفت عبور کرده و جنین را تحت تاثیر قرار دهد.

همسر سیگاری، مقصر بارداری ناموفق

اصلا مهم نیست یک سیگاری چقدر تلاش می‌کند دود سیگار را از شما دور نگهدارد شما و جنین در شکمتان همچنان در معرض سموم مضر قرار دارید. باز کردن درها و پنجره ها یا سیگار کشیدن در یک اتاق دیگر شما را از این مواد سمی ایمن نگه نمی‌دارد. بهترین راه این است که فرد سیگاری، آن را ترک کند. در این حالت انگار این شما هستید که سیگار را ترک کرده‌اید.

عوارض دود سیگار، کم وزنی جنین

حدود 4000 ماده شیمیایی در دود سیگاری که ممکن است استشمام کنید، وجود دارد که بیشتر آنها سرطان‌زا هستند. اگر در دوران بارداری در معرض دود سیگار قرار بگیرید این خطر برای جنین‌تان وجود دارد.
قرار گرفتن در معرض دود سیگار یا secondhand smoke به این معناست که جنین شما کم وزن و مریض شده و حتی خطر فوت او بعد از تولد هم بالاست. زایمان زودرس و احتمال بستری شدن نوزاد بعد از تولد نیز در این حالت وجود دارد. به منظور کاهش خطرات مربوط به دود سیگار به ویژه در دوران بارداری بهترین کار این است که به طور کلی از قرار گرفتن در معرض آن خودداری کنید.

تست مونوکسید کربن برای زنان باردار

فرد سیگاری شاید نداند چطور دود سیگارش ممکن است به جنین شما آسیب برساند بنابراین اگر نگران قرار گرفتن در معرض دود سیگار هستید می‌توانید از پزشکتان بخواهید از شما تست مونوکسیدکربن بگیرد. این تست میزان کربن موجود در بدن شما را اندازه گیری می‌کند.

عوارض دود سیگار و سقط جنین

زنان باردار در خانه بیشتر از هر مکان دیگری ممکن است در معرض دود سیگار قرار بگیرند. مطالعات قبلی نشان داد عادات سیگار کشیدن همسر می‌تواند منجر به سقط جنین خانم باردار شود. براساس یک پژوهش جدید زنان باردرای که شوهرانشان بیش از 20 عدد سیگار در روز می‌کشند دوبرابر بیشتر از زنان بارداری که شوهران غیرسیگاری دارند در معرض سقط جنین هستند.

دود سیگار عامل زایمان زودرس

مطالعه‌ای روی 209 زن که 43 نفر از آنها در معرض دود سیگار قرار داشتند درصد بالای زایمان زودرس را در این تعداد نشان داد. زنان بارداری که در معرض دود سیگار قرار دارند در خطر فشار خون بالا، کم خونی و پارگی زودرس غشا یا پاره شدن کیسه آب هستند.

بارداری، دود سیگار و وزن کم هنگام تولد

مطالعات بسیاری ثابت کرده بین قرار گرفتن در معرض دود سیگار و تولد نوزاد کم وزن رابطه واضحی وجو دارد. در یک مطالعه روی 209 زنی که در دوران بارداری در معرض دود سیگار قرار گرفتند و 211 زن باردار سالم نشان داد بیشتر نوزادان مادران باردار گروه اول کم وزن به دنیا می‌آیند. این به آن دلیل است که دود سیگار می‌تواند رشد جنین را در رحم محدود کند زیرا نیکوتین جریان خون را کاهش داده و مونوکسید کربن نیز اکسیژنی که باید به جنین برسد، کاهش می‌دهد.

به محض اینکه تست بارداری یک خانم مثبت می‌شود، توصیه‌های اطرافیان هم برای رسیدگی به خورد و خوراکش شروع می شود: «تو دیگه تنها نیستی! باید به اندازه دو نفر غذا بخوری!» طبیعی است که شنیدن هر روزه این توصیه‌ها می‌تواند شما را به این سمت ببرد که حجم غذای‌تان را واقعا دو برابر کنید و بیشتر از قبل سراغ غذاهای معمول‌تان بروید. چرا که نه؟ همیشه می‌توانید گناه این پرخوری یا میل به خوردن یک سری مواد غذایی خاص را در بارداری به گردن ویار و تغییرات هورمونی بیندازید. اما یکی دو ماه اول که می‌گذرد، با رفتن روی ترازو یا خواندن پست‌هایی مثل این یا شنیدن حرف‌های پزشک زنانتان قطعا به این فکر می‌افتید که چطور بخورید و چی بخورید و چقدر بخورید تا نه بیش از حد وزن بگیرید و نه جنین‌تان از دریافت مواد مغذی مهمی که سلامتش را تضمین می کنند، محروم شود.

غلات سبوس دار بخورید

مطمئن شوید که هر روز به جای استفاده از نان‌های سفید و غلات بدون سبوس و محصولات تهیه شده از آردهای تصفیه شده، از انواع غلات سبوس‌دار و نان و برنج و ماکارونی قهوه‌ای استفاده می‌کنید.

سبزی بخورید

خوردن سبزیجات بخشی از نیاز اساسی و روزانه شما را به فیبرهای غذایی، آهن و انواع و اقسام ویتامین‌ها تامین می‌کند. استفاده از این مواد غذایی یک جور «باید» در رژیم غذایی روزانه است، بنابراین حتی اگر باردار هم نباشید باید روزی 3 تا 5 واحد سبزیجات با رنگ‌های متنوع بخورید. به جای اینکه مدام برای خودتان یک جور سالاد درست کنید و خیلی زود از خوردن سبزیجات خسته شوید، از این گروه بزرگ و مهم غذایی در انواع خوراک‌ها، مخلوط با برنج، املت‌ها، سوپ‌ها و… استفاده کنید.

گیاه خوارید، پروتئین بخورید

در دوران بارداری هر وعده غذایی که می‌خورید باید حاوی پروتئین – چه گیاهی و چه حیوانی – باشد. اگر گوشتخوار هستید، در دوران بارداری گوشت‌های کم چرب مانند بوقلمون و مرغ و جوجه را انتخاب کنید و استیک آبدار را برای بعد از به دنیا آمدن نوزاد نگه دارید. البته لازم نیست مصرف گوشت قرمز را در این دوران محدود کنید بلکه بهتر است سراغ انواع کم چرب آن بروید و همه چربی‌های مرئی را که اطراف گوشت و… می‌بینید، جدا کنید و دور بریزید. همچنین مصرف حبوبات که علاوه بر پروتئین منبع خوب آهن، فولات، منیزیم و فیبر هستند را فراموش نکنید. همچنین بخشی از پروتئین مورد نیاز روزانه شما باید از طریق تخم مرغ تامین شود.

لبنیات را فراموش نکنید

جز در مواردی که نسبت به لاکتوز شیر آلرژی دارید و نمی‌توانید شیر را تحمل کنید چون بعد از مصرفش دچار اسهال یا نفخ و… می‌شوید، شیر و لبنیات یکی از مهم‌ترین بخش‎های رژیم غذایی شما در دوران بارداری است. البته یادتان باشد که شیر و لبنیاتی که در این دوره مصرف می‌کنید حتما باید پاستوریزه باشد. سعی کنید از مصرف پنیرهای نرم خودداری کنید. به جای انواع هله هوله‌ها و تنقلات آماده، ماست میوه‌ای خانگی را جایگزین کنید و آن را با انواع میوه‌های تازه یا خشک مانند کشمش طعم‌دار کنید.

تضمین سلامتی جنین با آجیل‌ و دانه‌های روغنی

سعی کنید از انواع آجیل و دانه‌های روغنی مانند کنجد، گردو، بادام، پسته و… در غذا، سالاد یا دسرهایتان استفاده کنید یا آنها را جدا جدا و به صورت میان وعده مصرف کنید تا هم انرژی بیشتری در طول روز داشته باشید و هم بخشی از نیازتان را به مواد مغذی مهمی مانند آهن، منیزیم و… تامین کنید. شما حتی می‌توانید آجیل‌ها را به صورت پودر کرده درآورده و برای طعم‌دار کردن شیر، فرنی، ماست و… از آنها استفاده کنید.
 

به دلیل تغییرات هورمونی در دوران بارداری، خیلی طبیعی است که زنان دستخوش تغییرات روحی و احساسی عمده‌ای شوند و شاید بتوان به جرات گفت هورمون‌ها هستند که در این دوران خلق‌وخوی زن را تحت کنترل خودشان دارند. البته این نکته را هم باید در نظر داشته باشید که نیازهای عاطفی زنان باردار از فردی به فرد دیگر متفاوت است و نمی‌توان برای همه یک نسخه مشترک پیچید. اما به‌صورت کلی نکات مهمی وجود دارد که دانستن آن برای اطرافیان یک زن باردار توصیه می‌شود.

استرس و اضطراب دوران بارداری

اغلب زنان در سه‌ماهه اول بارداری استرس و اضطراب بیشتری را تجربه می‌کنند. اگرچه بخش قابل‌توجهی از این میزان استرس را باید به تغییرات هورمونی نسبت داد اما عوامل زیادی مانند ترس از دست دادن نوزاد، نگرانی در مورد مشکلات اقتصادی، وحشت از تجربه یک زایمان سخت و … می‌تواند روی شدت بخشیدن به اضطراب و استرس مادر تاثیر قابل‌توجهی داشته باشد. با توجه به اینکه استرس و نگرانی در دوران بارداری می‌‌تواند خطر سقط جنین و یا زایمان زودرس را سبب شود، بهتر است مادران در این مورد توجه بیشتری داشته باشند و عوامل استرس‌زا را در حد توان از خود دور کنند.

افسردگی، شایع‌ترین احساس بارداری

جدا از سلطنت هورمون‌ها در دوران بارداری؛ یک سری تغییرات فیزیکی برای مثال اضافه وزن باعث می‌شود که برخی از زنان اعتمادبه‌نفس خود را از دست دهند و حتی از ایجاد رابطه زناشویی با همسرانشان امتناع کنند. این مساله نه تنها باعث تخریب احساسات مادر می‌شود بلکه در رابطه زناشویی و صمیمت بین زن و مرد تاثیرات بدی را به همراه خواهد داشت. اطرافیان مادر خصوصا همسر باید در وهله اول نسبت به بروز چنین احساساتی در مادر آگاه باشند و علاوه بر درک احساسات همسر با او همدردی کنند. به همسرتان گویید که با وجود این تغییرات نیز او را همچنان دوست دارید و به زودی با تولد فرزند می‌تواند کنترل احساساتش را به دست بگیرد.
برخی دیگر از زنانی که به صورت غیرمنتظره بارداری را تجربه می‌کنند، با ترس نگهداری کودک روبه‌رو می‌شوند. این دسته از مادران احساس می‌کنند که از عهده این کار برنمی‌آیند مخصوصا اگر اولین بارداری را تجربه کنند. در این مورد نیز همسران باید در کنار مادر باشند و قول همکاری مشترکی را برای تربیت و رشد کودک به همسرشان بدهند.

احساس پشیمانی از بارداری طبیعی است

همان‌طور که در ابتدای مقاله برایتان توضیح دادیم احساسات یک زن باردار دائم در نوسان بوده و از فردی به فرد دیگر متفاوت است. خیلی‌ها نه از تغییر ظاهر اندام خود نگرانی دارند و نه از مسئولیت‌های بعد از بارداری. اما با وجود اینکه خبر بارداری یکی از بهترین خبرهای یک زن در طول دوران زندگی‌اش است اما گاهی اوقات زنان بعد از شنیدن خبر بارداری حس متفاوتی را تجربه می‌کنند. یکی از این احساس‌ها حس پشیمانی است. زن‌وشوهری که تا دیروز در تقلای بچه‌دار شدن بودند با شنیدن خبر ورود یک تازه‌وارد به دلایل مختلف دچار استرس و تنش می‌شوند. ترس نداشتن پشتوانه مالی برای تربیت کودک، ترس زایمان و یا از دست دادن شغل که به یک باره به ذهن زن یا مرد هجوم می‌آورد، همه و همه باعث ایجاد حس پشیمانی در زن و یا هردو می‌شود.
آگاهی از این احساس باعث می‌شود که فکر نکنید تنها هستید و بدانید بروز چنین احساساتی کاملا طبیعی است. بهترین پیشنهاد صحبت کردن و همفکری با زوج‌هایی است که صاحب فرزند شده‌اند. مطمئن باشید آن‌ها هم مانند شما چنین تجربیاتی را پشت سر گذاشته‌اند. هم‌صحبتی با زوج‌هایی که صاحب فرزند هستند و شنیدن تجربیات آن‌ها می‌تواند در کمرنگ کردن احساسات منفی شما تاثیر زیادی داشته باشد.

به زن باردار بیشتر توجه کنید

اطرافیان یک زن باردار باید بدانند که یکی از نشانه‌های تغییرات هورمونی در زنان خستگی و عصبانیت است. زن در این دوران ممکن است خیلی زود از کوره در برود و گاه نسبت به کوچک‌ترین بی‌توجهی و ناملایمات واکنش تندی نشان بدهد. تنها آگاهی از چنین تغییراتی، به همسران و اطرافیان کمک می‌کند تا صبر و تحمل بیشتری را نسبت به مادر از خود نشان دهند و نسبت به او جزئی‌تر باشند. برای مثال بیشتر زنان دوست دارد در مورد حرکت جنین در بدنشان با همسر صحبت کنند. نسبت به این احساس مادر شوق و اشتیاقی همانند او نشان دهید.

نکات طلایی برای حفظ آرامش زنان باردار

• بهتر است از استراحت و خواب کافی غافل نمانید و به انجام ورزش‌هایی سبک مانند یوگا البته زیر نظر پزشک خود بپردازید. اطرافیان باید توجه کنند که از بحث و جروبحث لفظی با زنان باردار جدا بپرهیزند و اگر زن فرزند دیگری دارد حتما به او در انجام کارهای مربوط به فرزند و یا امور منزل کمک کنید.
• عده‌ای از زنان تصور می‌کنند که اطرافیان یا همسر فقط به سلامت جنین اهمیت می‌دهد و سلامتی خود او چندان مهم نیست. سعی کنید این حس را از ذهن همسرتان پاک کنید و به او عملا نشان دهید که سلامتی او نیز برایتان بسیار مهم و حیاتی است.
• ارتباط با افراد خوش‌بین و مثبت مخصوصا زنانی که تجربه زایمان داشته‌اند نیز می‌تواند تا حد قابل‌توجهی از بروز و شدت گرفتن اختلالات روانی دوران بارداری بکاهد.
• گوش دادن به موسیقی آرام‌بخش یکی دیگر از راهکارهای مفید برای کاهش استرس و نگرانی در زنان باردار است. می‌توانید با روشن کردن عود آرامش بیشتری را در حین گوش کردن به موسیقی به خودتان هدیه دهید.
• نکته مهم اینکه حتما محیط کار و یا منزل خود را تمیز و مرتب نگه دارید زیرا نوع چیدمان محیط اطراف شما نیز باعث آرامش بیشتر شما خواهد شد.

بسیاری از اثرات مضر مصرف دخانیات مورد مطالعه قرار گرفته است و میلیونها نفر هر ساله در معرض این خطرات هستند. این خطر برای زنان باردار سیگاری چندین برابر است. مصرف سیگار در حین بارداری و حتی قبل از آن می‌تواند عوارض بسیار زیادی برای جنین داشته باشد. در ادامه با این عوارض آشنا می‌شوید.

مصرف سیگار در بارداری: مرده زایی

دخانیات به شدت خطر مرده زایی را افزایش می‌دهد. در مطالعه روی 25 هزار خانم باردار احتمال تولد نوزادان مرده در زنان سیگاری دوبرابر بیشتر از زنان غیرسیگاری است. با این حال هنگامی که زنان در طول سه ماهه اول سیگار را ترک میکنند خطر مرگ و میر نوزاد کاهش پیدا می‌کند و این نشان می‌صرف شده در طول بارداری بالا میرود. بررسی 98 مطالعه نشان داده که مصرف هر سیگار در روز توسط زن باردار خطر سقط جنین را یک درصد افزایش میدهد. حتی قرار گرفتن در معرض دود این احتمالا را تا 11 درصد افزایش می‌دهد. ترک سیگار به کاهش این خطر کمک زیادی می‌کند.

مصرف سیگار باعث قطع جفت می‌شود

انقباض جفت زمانی اتفاق می افتد که بخش یا همه جفت از دیوار رحم جدا شود که به طور بالقوه منجر به خونریزی شدید و محرومیت از رسیدن اکسیژن به جنین می‌شود. به طور متوسط انقباض جفت 1.7 درصد در اولین بارداری و 2.2 درصد در بارداری دوم اتفاق می‌افتد و سیگار کشیدن این خطر را به شدت افزایش می‌دهد. همه خانم‌ها با احتمال 1.7 درصدی قطع جفت روبرو هستند که این میزان، به ازای هر سال استعمال سیگار قبل از تولد نوزاد، 40 درصد افزایش می‌یابد. برای مثال زنی که 5 سال سیگاری بوده احتمال قطع جفت در او 5.1 درصد است.

مصرف سیگار و زایمان زودرس

زایمان زودرس می‌تواند عوارض جدی در سلامت نوزاد ایجاد کند که از جمله آنها می‌توان به مشکلات قلبی، تنفسی، خونریزی مغزی و اختلالات ایمنی اشاره کرد. سیگار کشید باعث افزایش خطر زایمان زودرس می‌شود. این در حالی است که اگر خانم باردار در معرض دود سیگار هم قرار گیرد این خطر بیشتر است.

شکاف لب و کام با مصرف سیگار در بارداری

شکاف لب یک نقص مادرزادی است که در بخش فوقانی لب ایجاد می‌شود و به طور بالقوه به داخل بینی می‌رسد. شکاف کام نیز یک وضعیت مشابه است که می‌تواند همراه با شکاف لب باشد. این شرایط می‌تواند به مشکل تغذیه در نوزادان و همچنین عوارض دندانی، عفونت گوش و کاهش شنوایی احتمالی منجر شود که برای اصلاح این مشکل نیاز به جراحی است. سیگار کشیدن در مادران با افزایش خطر ابتلا به شکاف لب و کام همراه است. احتمال تولد نوزادی با مشکلات شکاف کام و لب در خانم‌های سیگاری 1.63 برابر خانم‌های غیرسیگاری است.

 

وزن کم هنگام تولد

وزن کم هنگام تولد معمولا به کمتر از 220 گرم گفته میشود که با خطر بیماری، عفونت، اختلالات رشدی و معلولیت یادگیری همراه است. سیگار کشیدن مادر در دوران بارداری خطر تولد نوزاد کم وزن را 75 درصد افزایش می‌دهد. در حالی که کاهش مصرف سیگار با تاثیر مثبت بر وزن تولد ارتباط دارد.